Definitionپێناسە

The sum of all values divided by how many values there are: $\bar{x} = \frac{\sum x_i}{n}$. For grouped data use the class marks: $\bar{x} = \frac{\sum f_i x_i}{\sum f_i}$.

کۆی هەموو نرخەکانە دابەش بە ژمارەی نرخەکان: $\bar{x} = \frac{\sum x_i}{n}$. بۆ دراوەی پۆلێنکراو خاڵە ناوەڕاستەکانی کلاس بەکار بهێنە: $\bar{x} = \frac{\sum f_i x_i}{\sum f_i}$.

Exampleنموونە

The mean of 8, 3, 5, 12, 10 is $38/5 = 7.6$ — the balance point of the data.

ناوەندی 8، 3، 5، ⁦12⁩، ⁦10⁩ دەکاتە $38/5 = 7.6$ — خاڵی هاوسەنگیی دراوەکە.

import statistics
print(statistics.mean([8, 3, 5, 12, 10]))   # 7.6

Other Kurdish renderings in useوەرگێڕانە کوردییەکانی تر

ناوەندی ژمێرەیی، تێکڕا، ناوەندەکە، ناوەندەکان، ناوەندێک، ناوەندی، ناوەندەکانی، ناوەندێکی

Note on the Kurdish termتێبینی دەربارەی زاراوە کوردییەکە

School term: the grade-7 KRG maths video lessons «بیرکاری پۆلی حەوتەم/ وانەی(4-7) مەودا و ناوەند و ناوەڕاستە و باو» and «وانەی(4-5) دەروازەیەک بۆ ئەگەر» (YouTube, titles checked 2026-10-22) and Sorani Wikipedia «ناوەند» («ناوەند (بە ئینگلیزی: Mean)، یان ناوەندی ژمێرەیی»), which cites the KRG grade-8 and grade-11 student's books; Sorani Wikipedia «ناوەندی ژمێرەیی» for the full name. the Kurdistan Region school maths glossary «ووشە بیرکارییەکان» (rezan2.wordpress.com, compiled from the grade 7–12 maths curriculum; opened 2026-10-22) lists mean = «ناوەراستە، تێکڕا، ناوەندی» and median = ناوەند, i.e. swapped against Wikipedia, the grade-7 lesson title and the glossary's own geometric/harmonic/weighted 'mean' entries (all ناوەند…); the glossary line is treated as a slip. Marked everyday because ناوەند also means 'centre'.

Related termsزاراوە پەیوەندیدارەکان

• Measure of central tendencyپێوەری ڕووکردنە چەق
• Weighted meanناوەندی قورسکراو
• Geometric meanناوەندی ئەندازەیی
• Harmonic meanناوەندی هارمۆنیک
• Quadratic meanناوەندی دووجایی
• Medianناوەڕاستە
• Expected valueنرخی پێشبینیکراو

Videosڤیدیۆکان

1:30Play videoلێدانی ڤیدیۆ: Why Few Math Students Actually Understand the Meaning of Means

3:22Play videoلێدانی ڤیدیۆ: Mean, Median & Mode for a Grouped Frequency Data Table | Statistics

5:05Play videoلێدانی ڤیدیۆ: بیرکاری پۆلی ۷ وانەی (٤-۷) ناوەند ، مەودا ، باو ، ناوەراست //berkare poli 7 wanaye (4-7)

Learn more inزیاتر فێربە لە

• The Arithmetic Mean and the Weighted Meanناوەند و ناوەندی قورسکراو
• Practice: One Data Set from Table to Averagesڕاهێنان: یەک کۆمەڵەدراوە لە خشتەوە بۆ پێوەرەکانی ڕووکردنە چەق
• Coefficient of Variation and Momentsهاوکۆلکەی گۆڕان و مۆمێنتەکان
• Measuring Spread: Range and Mean Deviationپێوانی پەرتبوون: مەودا و لادانی نێوانەیی
• Skewness, Kurtosis and the Mean–Median–Mode Relationناهاوجێبوون، پلەی لووتکەیی و پەیوەندیی نێوان ناوەند، ناوەڕاستە و باو
• Geometric, Harmonic and Quadratic Meansناوەندی ئەندازەیی، ناوەندی هارمۆنیک و ناوەندی دووجایی
• Variance and Standard Deviationلێکنەچوون و لادانی پێوانەیی
• What Is Statistics? Data, Populations and Samplesئامار چییە؟ دراوە، کۆمەڵگە و نموونە
• The Binomial Distribution (Supplementary)دابەشبوونی دووڕادەیی (زیادە)
• The Normal Distribution (Supplementary)دابەشبوونی ئاسایی (زیادە)
• Moments, Variance and Standard Deviation of a Random Variableمۆمێنتەکان، لێکنەچوون و لادانی پێوانەیی گۆڕاوێکی هەڕەمەکی
• The Median and the Modeناوەڕاستە و باو
• Quartiles, Percentiles and Box Plots (Supplementary)چواریەکەکان، سەدیەکەکان و هێڵکارییە سندووقییەکان (زیادە)
• SQL Functions, Aggregates and GROUP BYکردارەکانی SQL، کردارەکانی کۆکردنەوە و ⁦GROUP BY⁩
• Expected Value (Mathematical Expectation)نرخی پێشبینیکراو (چاوەڕوانیی بیرکاری)
• while Loops, break and continueخولەکانی while، break و continue
• Modules and importمۆدیوڵەکان و import
• Return Values and Noneنرخە گەڕاوەکان و None
• Functions for Arraysکردارەکانی ڕیزەک
• Product (Π) Notationنیشانەی پی (Π)
• Rounding and Decimal Placesنزیککردنەوە و خانە دەییەکان
• Grouping Data: Frequency Tablesپۆلێنکردنی دراوە: خشتەکانی دووبارەبوونەوە
• Continuous Random Variables and Density Functionsگۆڕاوە هەڕەمەکییە بەردەوامەکان و نەخشەی چڕیی ئەگەر
• sum, max, min and Sortingsum، max، min و ڕیزکردن
• Function Files and Anonymous Functionsفایلەکانی کردار و کردارە بێناوەکان