Keeping IoT Devices Safe and Privateئامێرەکانی IoT: ئاسایش و تایبەتێتی

A smart camera, a doorbell, a baby monitor — or the bird cage at the end of this course — is a small computer on a network. If it is weak, an attacker can use it: to watch you, to reach the other devices in your home, or to attack someone else on the internet. The short preview in Security on small chips named the problem; this lesson looks at it from three sides: why devices are attacked, what good makers do, and what you can do as a user and as a builder.

کامێرایەکی هۆشمەند، زەنگێکی دەرگا، چاودێرێکی منداڵ — یان قەفەزی باڵندەکەی کۆتایی ئەم کۆرسە — کۆمپیوتەرێکی بچووکە لەسەر ڕایەڵەیەک (Network). ئەگەر لاواز بێت، هێرشبەرێک دەتوانێت بەکاری بهێنێت: بۆ سەیرکردنت، بۆ گەیشتن بە ئامێرەکانی تری ماڵەکەت، یان بۆ هێرشکردنە سەر کەسێکی تر لەسەر ئینتەرنێت (Internet). پێشبینییە کورتەکەی ئاسایش لەسەر چیپی بچووک کێشەکەی ناو برد؛ ئەم وانەیە لە سێ لاوە سەیری دەکات: بۆچی هێرش دەکرێتە سەر ئامێرەکان، دروستکەرە باشەکان چی دەکەن و تۆ وەک بەکارهێنەر و وەک دروستکەر چی دەکەیت.

Two words matter. Security keeps the device and its data under the owner’s control. Privacy protects the people around it from being watched or profiled more than they agreed to.

دوو وشە گرنگن. ئاسایش (Security) ئامێرەکە و دراوەکەی (Data) لە ژێر کۆنترۆڵی خاوەنەکەیدا دەهێڵێتەوە. تایبەتێتی (Privacy) ئەو خەڵکەی لە دەوروبەریدان دەپارێزێت لەوەی زیاتر لەوەی ڕازی بوون سەیر بکرێن یان زانیارییان لەسەر کۆ بکرێتەوە.

Attackers look for the easiest computers to capture, and IoT devices are often the easiest:

هێرشبەرەکان بەدوای ئاسانترین کۆمپیوتەردا دەگەڕێن بۆ گرتن و ئامێرەکانی IoT زۆرجار ئاسانترینن:

In 2016 the Mirai malware simply tried 62 factory username-and-password pairs and turned hundreds of thousands of cameras and routers into a botnet: an army of hacked devices that obey one command server and flood a target together (a DDoS attack). The full story is in Mirai.

لە ⁦2016⁩دا نەرمەواڵەی زیانبەخشی (Malware) Mirai تەنیا ⁦62⁩ جووت ناوی بەکارهێنەر (Username) و تێپەڕەوشەی کارگەی تاقی کردەوە و سەدان هەزار کامێرا و ڕێدۆزی (Router) کرد بە بۆتنێتێک: سوپایەک لە ئامێری هاککراو کە گوێ لە یەک ڕاژەکاری (Server) فەرماندان دەگرن و پێکەوە ئامانجێک نوقم دەکەن (هێرشی ڕێگەگرتنی دابەشکراو لە خزمەتگوزاری (DDoS)). هەموو چیرۆکەکە لە Miraiدایە.

Mirai’s code was published in 2016, so its children never went away. In the third quarter of 2025 the Aisuru botnet sent 29.7 Tbps (terabits per second). Late in 2025 Aisuru-Kimwolf set a record of 31.4 Tbps for 35 seconds, mostly from hacked Android TV boxes; Cloudflare estimated 1 to 4 million infected devices. On 19 March 2026 the US Department of Justice, with Canada and Germany, seized the command servers of four IoT botnets — Aisuru, KimWolf, JackSkid and Mossad. Court papers say they had infected millions of devices, mostly video recorders, web cameras and Wi-Fi routers.

کۆدی Mirai لە ⁦2016⁩دا بڵاو کرایەوە، بۆیە نەوەکانی هەرگیز نەڕۆیشتن. لە چارەکی سێیەمی ⁦2025⁩دا بۆتنێتی Aisuru هێرشێکی ⁦29.7 Tbps⁩ (تێرابیت لە چرکەیەکدا) کرد. لە کۆتاییەکانی ⁦2025⁩دا ⁦Aisuru-Kimwolf⁩ ڕیکۆردی ⁦31.4 Tbps⁩ـی بۆ ⁦35⁩ چرکە تۆمار کرد، زۆربەی لە سندووقی Android TVـی هاککراوەوە؛ Cloudflare مەزەندەی 1 تا 4 ملیۆن ئامێری تووشبووی کرد. لە ⁦19⁩ی ئازاری ⁦2026⁩دا وەزارەتی دادی ئەمریکا، لەگەڵ کەنەدا و ئەڵمانیا، ڕاژەکارەکانی فەرماندانی چوار بۆتنێتی IoTیان گرت — Aisuru، KimWolf، JackSkid و Mossad. بەڵگەنامەکانی دادگا دەڵێن ملیۆنان ئامێریان تووش کردبوو، زۆربەیان تۆمارکەری ڤیدیۆ، کامێرای وێب و ڕێدۆزی وای‌فای (Wi-Fi).

Did it help? Cloudflare counted 805 attacks above 1 Tbps in the second quarter of 2026 and 251 in the third. That is a big drop — but new IoT botnets keep appearing, because the weak devices are still online. Police can seize servers; only better devices and careful owners remove the cause.

سوودی هەبوو؟ Cloudflare لە چارەکی دووەمی ⁦2026⁩دا ⁦805⁩ هێرشی سەروو ⁦1 Tbps⁩ و لە چارەکی سێیەمدا ⁦251⁩ی ژمارد. ئەمە دابەزینێکی گەورەیە — بەڵام بۆتنێتی IoTـی نوێ هەر دەردەکەون، چونکە ئامێرە لاوازەکان هێشتا لەسەر هێڵن. پۆلیس دەتوانێت ڕاژەکارەکان بگرێت؛ تەنیا ئامێری باشتر و خاوەنی وریا هۆکارەکە لادەبەن.

The attack surface is every place where an attacker could try to get in. For a smart camera it is far more than the camera itself: its login page and network services (an old Telnet port left open, for example); the debug pins and memory chip inside, for someone holding it; the Wi-Fi link; the maker’s cloud with its API and user accounts; the phone app; and the update path. One weak door can be enough.

ڕووبەری هێرش هەموو ئەو شوێنانەیە کە هێرشبەرێک دەتوانێت هەوڵی چوونەژوورەوەیان لێوە بدات. بۆ کامێرایەکی هۆشمەند ئەمە زۆر لە خودی کامێراکە زیاترە: پەڕەی چوونەژوورەوە (Log in) و خزمەتگوزارییەکانی ڕایەڵە (بۆ نموونە پۆرتێکی (Port) کۆنی Telnet کە کراوە بەجێ هێڵراوە)؛ پینەکانی پشکنین و چیپی بیرگەی ناوەوە، بۆ کەسێک کە بە دەستییەوەیە؛ بەستەری وای‌فای؛ هەوری دروستکەر بە API و هەژمارەکانی بەکارهێنەرەوە (User account)؛ ئەپی (App) مۆبایل؛ و ڕێگای نوێکردنەوە. یەک دەرگای لاواز دەکرێت بەس بێت.

Good design keeps the surface small: switch off services nobody uses, close debug ports in finished products, and give every part only the rights it needs. A mesh has more doors than a star (A castle with many gates); in the cloud lesson the board’s key may add rows but read nothing (Row Level Security).

دیزاینی باش ڕووبەرەکە بچووک دەهێڵێتەوە: ئەو خزمەتگوزارییانەی کەس بەکاریان ناهێنێت بکوژێنەوە، پۆرتەکانی پشکنین لە بەرهەمی تەواوکراودا دابخە و هەر بەشێک تەنیا ئەو مافانەی پێ بدە کە پێویستیەتی. ڕایەڵەیەکی چنراو (Mesh topology) دەرگای لە ڕایەڵەیەکی ئەستێرەیی (Star topology) زیاترە (قەڵایەک بە دەرگای زۆرەوە)؛ لە وانەی هەوردا کلیلی APIـی (API key) بۆردەکە دەتوانێت ڕیز زیاد بکات بەڵام هیچ ناخوێنێتەوە (ئاسایشی ئاستی ڕیز).

OWASP, an open community best known for its web-security lists, published the OWASP IoT Top 10 in 2018: the ten problems it met most often in IoT products. As of November 2026 the 2018 edition is still the one on OWASP’s IoT project page, and its problems are still common. Read it as a checklist: I1 is the Mirai door; I4 is about updates; I6 and I7 are about privacy and data; I10 means that someone holding the device can open it and read its memory.

OWASP، کۆمەڵگەیەکی کراوە کە زیاتر بە لیستەکانی ئاسایشی وێب ناسراوە، لە ⁦2018⁩دا OWASP IoT Top 10ـی بڵاو کردەوە: ئەو دە کێشەیەی زۆرتر لە بەرهەمەکانی IoTـدا بینیبوونی. تا تشرینی دووەمی ⁦2026⁩ هێشتا وەشانی ⁦2018⁩ ئەوەیە کە لە پەڕەی پرۆژەی IoTـی OWASPـدایە و کێشەکانی هێشتا باون. وەک لیستێکی پشکنین بیخوێنەرەوە: ⁦I1⁩ دەرگاکەی Miraiـیە؛ ⁦I4⁩ لەبارەی نوێکردنەوەیە؛ ⁦I6⁩ و ⁦I7⁩ لەبارەی تایبەتێتی و دراوەن؛ ⁦I10⁩ واتە کەسێک کە ئامێرەکەی بە دەستەوەیە دەتوانێت بیکاتەوە و بیرگەکەی بخوێنێتەوە.

Web applications have their own list, the OWASP Top 10; the IoT list adds what is special about things: updates, physical access and whole ecosystems of device, cloud and app.

بەرنامەکانی وێب (Web application) لیستی خۆیان هەیە، OWASP Top 10؛ لیستی IoT ئەوەی تایبەتە بە شتەکان زیاد دەکات: نوێکردنەوە، دەستگەیشتنی فیزیکی و هەموو دەوروبەری ئامێر، هەور و ئەپ.

A list names problems; a standard says what a product must do. ETSI, the European telecommunications standards body, publishes ETSI EN 303 645, Cyber Security for Consumer Internet of Things: Baseline Requirements — previewed in More rule-writers. Its current version is V3.1.3 of September 2024 (checked on ETSI’s site in November 2026). It has 13 groups of provisions plus data-protection provisions. The first three matter most:

لیستێک کێشەکان ناو دەبات؛ ستانداردێک (Standard) دەڵێت بەرهەمێک دەبێت چی بکات. ETSI، دامەزراوەی ستانداردی (Standards organization) پەیوەندییەکانی ئەوروپا، ETSI EN 303 645 بڵاو دەکاتەوە، ئاسایشی سایبەر بۆ ئینتەرنێتی شتەکانی بەکاربەر: پێداویستییە بنچینەییەکان — کە لە دانەرانی تری یاسا پێشبینی کرا. وەشانی ئێستای ⁦V3.1.3⁩ـی ئەیلوولی ⁦2024⁩ە (لە تشرینی دووەمی ⁦2026⁩دا لەسەر ماڵپەڕی ETSI پشکنرا). ⁦13⁩ کۆمەڵە ڕێسا و ڕێساکانی پاراستنی دراوەی (Data protection) تێدایە. سێ یەکەمیان گرنگترینن:

A universal default password is the same on every device of a model and is printed in manuals online, so one list opens thousands of devices. There are two safe ways instead. Either each device gets its own random password, printed on a label inside the box — not made from the serial number, a counter or other public information, as the UK rules say — or the owner must choose a password at the first start.

تێپەڕەوشەیەکی بنەڕەتیی گشتی لەسەر هەموو ئامێرێکی یەک مۆدێل وەک یەکە و لە ڕێنماییە ئۆنلاینەکاندا چاپ کراوە، بۆیە یەک لیست هەزاران ئامێر دەکاتەوە. لە جیاتی ئەوە دوو ڕێگای پارێزراو هەن. یان هەر ئامێرێک تێپەڕەوشەیەکی هەڕەمەکیی خۆی وەردەگرێت کە لەسەر لەیبڵێک لە ناو قوتووەکەدا چاپ کراوە — نەک لە ژمارەی زنجیرە، ژمێرەرێک یان زانیاریی گشتیی تر دروست کرابێت، وەک یاساکانی بەریتانیا دەڵێن — یان خاوەنەکەی لە یەکەم دەستپێکردندا ناچار دەبێت تێپەڕەوشەیەک هەڵبژێرێت.

The same rule covers keys inside firmware. A password or API key written into a sketch ends up in flash, the same in every copy: see Never ship a password inside the code. ETSI 5.4-3 forbids such hard-coded critical security parameters. In the project, the board holds only a key that can do very little (Two keys).

هەمان ڕێسا کلیلەکانی API و کلیلەکانی شفرەکردنی (Encryption key) ناو پتەوواڵەیش (Firmware) دەگرێتەوە. تێپەڕەوشەیەک یان کلیلێکی API کە لە سکێچێکدا (Sketch) نووسرابێت دەچێتە ناو بیرگەی flash و لە هەموو کۆپییەکدا وەک یەکە: بڕوانە هەرگیز تێپەڕەوشە لە ناو کۆددا مەنێرە. ⁦ETSI 5.4-3⁩ تێپەڕەوشەی ناو کۆد (Hard-coded credentials) بۆ نهێنییە گرنگەکانی ئاسایش قەدەغە دەکات. لە پرۆژەکەدا بۆردەکە تەنیا کلیلێکی API هەڵدەگرێت کە دەتوانێت کەمێک بکات (دوو کلیلی API).

Every product has bugs, and some are security holes. ETSI calls fast security updates one of the most important things a maker can do. A secure update has three parts. It arrives over the air through an encrypted connection. It is signed with the maker’s private key, and the device installs it only if the signature checks out with the maker’s public key. And if it fails, the device falls back to the old version. How the two flash slots make that safe is in Firmware updates over the air; signatures in Digital signatures. Updates fix the code; a watchdog timer is the safety net for the moments when the code still freezes: see Lab: The Watchdog Timer.

هەموو بەرهەمێک هەڵەی هەیە و هەندێکیان کونی ئاسایشن. ETSI نوێکردنەوەی خێرای ئاسایش بە یەکێک لە گرنگترین کارەکانی دروستکەر دادەنێت. نوێکردنەوەیەکی پارێزراو سێ بەشی هەیە. بە بێتەلی لەڕێی پەیوەندییەکی شفرەکراوەوە دێت. بە کلیلی تایبەتی (Private key) دروستکەر واژوو کراوە و ئامێرەکە تەنیا کاتێک دایدەمەزرێنێت کە واژووەکە بە کلیلی گشتیی (Public key) دروستکەر دروست دەربچێت. ئەگەریش شکستی هێنا، ئامێرەکە دەگەڕێتەوە بۆ وەشانە کۆنەکە. چۆن دوو بەشەکەی flash ئەمە پارێزراو دەکەن لە نوێکردنەوەی بێتەلی پتەوواڵەدایە؛ واژووەکان لە واژووی دیجیتاڵی. نوێکردنەوەکان کۆدەکە چاک دەکەن؛ تایمەری پاسەوان (Watchdog timer) تۆڕی سەلامەتییە بۆ ئەو کاتانەی کۆدەکە هێشتا گیر دەخوات: بڕوانە تاقیگە: تایمەری پاسەوان.

A device without updates slowly becomes unsafe, even if it still works perfectly. That is why ETSI 5.3-13 and the UK law ask makers to publish the support period: the minimum time, with an end date, during which security updates will come. Check it before you buy — a camera with updates promised "until December 2030" is a better buy than a cheaper one with no promise. When the period ends (end of support), replace the device or take it off the internet.

ئامێرێک کە نوێکردنەوە وەرناگرێت هێدی هێدی ناپارێزراو دەبێت، تەنانەت ئەگەر هێشتا بە تەواوی کار بکات. بۆیە ⁦ETSI 5.3-13⁩ و یاسای بەریتانیا داوا لە دروستکەران دەکەن ماوەی پشتگیری بڵاو بکەنەوە: کەمترین ماوە، بە ڕێکەوتی کۆتاییەوە، کە نوێکردنەوەی ئاسایش تێیدا دێت. پێش کڕین بیپشکنە — کامێرایەک کە نوێکردنەوەی "تا کانوونی یەکەمی ⁦2030"⁩ـی بەڵێن پێ دراوە کڕینێکی باشترە لە دانەیەکی هەرزانتر بێ بەڵێن. کاتێک ماوەکە تەواو دەبێت (کۆتایی پشتگیری (End of support))، ئامێرەکە بگۆڕە یان لە ئینتەرنێت دایبڕە.

Researchers often find holes before criminals do. The right way is responsible disclosure: report privately to the maker, give it time to fix, then publish. So makers need a vulnerability disclosure policy: a public page with a contact and how quickly they will answer (ETSI 5.2-1; rule 2 of the UK law). Many also publish a security.txt file. Fixed holes get a CVE number so everyone can track them. The ethics and the law are in Responsible Disclosure and Bug Bounties.

توێژەران زۆرجار پێش تاوانباران کونەکان دەدۆزنەوە. ڕێگا ڕاستەکە ئاشکراکردنی بەرپرسیارانەیە (Responsible disclosure): بە تایبەتی ڕاپۆرت بۆ دروستکەر بکە، کاتی چاککردنی پێ بدە، پاشان بڵاوی بکەرەوە. بۆیە دروستکەران پێویستیان بە سیاسەتی ئاشکراکردنی خاڵی لاواز (Vulnerability disclosure policy) هەیە: پەڕەیەکی گشتی بە ناونیشانێکی پەیوەندی و ئەوەی چەند خێرا وەڵام دەدەنەوە (⁦ETSI 5.2-1⁩؛ ڕێسای 2ی یاسای بەریتانیا). زۆریان فایلێکی security.txtیش بڵاو دەکەنەوە. کونە چاککراوەکان ژمارەیەکی CVE وەردەگرن تا هەموو کەس بەدوایاندا بچێت. ئەخلاق و یاساکەی لە ئاشکراکردنی بەرپرسیارانە و خەڵاتەکانی دۆزینەوەی باگدایە.

A sensor’s message should be secret (nobody can read it) and authentic (nobody changed it). Encryption alone gives only the first (Encryption is not integrity); authenticated encryption gives both in one step. A Wi-Fi board such as the ESP32 has the power for HTTPS with TLS, as the project uses. A coin-cell sensor or an RFID tag does not, so in August 2025 NIST published its lightweight cryptography standard, SP 800-232, built on the Ascon algorithms.

پەیامی هەستەوەرێک (Sensor) دەبێت نهێنی بێت (کەس نەتوانێت بیخوێنێتەوە) و ڕەسەن بێت (کەس نەیگۆڕیبێت). شفرەکردن بە تەنیا هەر یەکەمیان دەدات (شفرەکردن هەمان دروستی نییە)؛ شفرەکردنی پشتڕاستکراو هەردووکیان لە یەک هەنگاودا دەدات. بۆردێکی وای‌فای، وەک ⁦ESP32⁩، هێزی ئەوەی هەیە HTTPS بە TLS بەکار بهێنێت، وەک پرۆژەکە دەیکات. هەستەوەرێکی پاتریی دوگمەیی یان تاگێکی RFID (RFID tag) ئەو هێزەی نییە، بۆیە لە ئابی ⁦2025⁩دا NIST ستانداردی کریپتۆگرافیی سووکی (Lightweight cryptography) بڵاو کردەوە، ⁦SP 800-232⁩، کە لەسەر ئەلگۆریتمەکانی Ascon دروست کراوە.

Ascon-AEAD128 takes a secret key, a nonce (a number used only once), the message and some data that may stay readable, such as the device ID. Out come the ciphertext and a short tag. If one bit changes on the way, the tag check fails and the receiver throws the message away. The golden rule: never use the same nonce twice with the same key. More basics: Symmetric encryption.

⁦Ascon-AEAD128⁩ کلیلێکی شفرەکردنی نهێنی، ژمارەی یەکجاری (Nonce) (ژمارەیەک کە تەنیا یەک جار بەکار دێت)، پەیامەکە و هەندێک دراوە کە دەکرێت بە خوێندراوەیی بمێنێتەوە، وەک ناسنامەی ئامێر، وەردەگرێت. دەقی شفرەکراو (Ciphertext) و مۆرێکی کورتی پشکنین دەردەچن. ئەگەر یەک بیت (Bit) لە ڕێگادا بگۆڕێت، پشکنینی مۆرەکە شکست دەهێنێت و وەرگر پەیامەکە فڕێ دەدات. یاسای زێڕین: هەرگیز هەمان ژمارەی یەکجاری دوو جار لەگەڵ هەمان کلیلی شفرەکردندا بەکار مەهێنە. بنچینەکانی تر: شفرەکردنی هاوچەشن.

Standards are voluntary; laws are not. The EU Cyber Resilience Act timeline is in When standards meet the law. The rules that touch smart products most, as of November 2026:

ستانداردەکان ئارەزوومەندانەن؛ یاساکان نا. هێڵی کاتی یاسای خۆڕاگریی سایبەریی ئەوروپا (Cyber Resilience Act) لە کاتێک ستاندارد دەگاتە یاسادایە. ئەو یاسایانەی زۆرتر کاڵای هۆشمەند دەگرنەوە، تا تشرینی دووەمی ⁦2026⁩:

IoT devices see and hear a lot: a doorbell films everyone at your door, a smart speaker listens for its wake word, a watch knows your heart rate and where you run, an electricity meter shows when nobody is home. Privacy by design means building privacy in from the start: collect as little as possible (data minimisation), process on the device when you can, encrypt what leaves, delete old data automatically, and let the owner see and erase it. The trust-boundary view of the smart doorbell is in Security and trust boundaries.

ئامێرەکانی IoT زۆر شت دەبینن و دەبیستن: زەنگی دەرگا وێنەی هەموو ئەو کەسانە دەگرێت کە دێنە بەردەرگاکەت، یاریدەدەرێکی دەنگی (Voice assistant) گوێ لە وشەی هەستانەکەی دەگرێت، کاتژمێرێک لێدانی دڵت و ئەو شوێنانەی ڕایان تێدا دەکەیت دەزانێت، پێوەرێکی کارەبا دەریدەخات کەی کەس لە ماڵەوە نییە. تایبەتێتی لە دیزایندا واتە تایبەتێتی لە سەرەتاوە لە ناو بەرهەمەکەدا دروست بکەیت: کەمترین شت کۆ بکەرەوە (کۆکردنەوەی کەمترین دراوە (Data minimization))، هەتا بتوانیت لەسەر ئامێرەکە کار بکە، ئەوەی دەڕوات شفرە بکە، دراوە کۆنەکان خۆکارانە بسڕەوە و ڕێگە بە خاوەنەکەی بدە ببینێت و بیسڕێتەوە. دیدی سنووری متمانەی (Trust boundary) زەنگی دەرگای هۆشمەند لە ئاسایش و سنوورەکانی متمانەدایە.

Cameras also film other people. How far watching may go is discussed in Surveillance; drones raise the same questions (Privacy).

کامێراکان وێنەی خەڵکی تریش دەگرن. ئەوەی سەیرکردن تا کوێ دەتوانێت بڕوات لە چاودێری باس کراوە؛ درۆنەکانیش هەمان پرسیار دروست دەکەن (تایبەتێتی).

In May 2023 the US Federal Trade Commission (FTC) said that Ring, a maker of doorbell and indoor cameras, had let employees and contractors view customers’ private videos. It also said weak protection had let attackers take over accounts and cameras with stolen passwords (credential stuffing), and that two-factor login came only in 2019. Ring agreed to pay $5.8 million for refunds, to delete some data and to run a privacy and security programme; in April 2024 the FTC sent customers more than $5.6 million.

لە ئایاری ⁦2023⁩دا دەستەی بازرگانیی فیدراڵیی ئەمریکا ⁦(FTC)⁩ گوتی Ring، دروستکەرێکی کامێرای زەنگی دەرگا و کامێرای ناو ماڵ، ڕێگەی بە کارمەندان و گرێبەستکاران دابوو سەیری ڤیدیۆ تایبەتەکانی کڕیاران بکەن. هەروەها گوتی پاراستنی لاواز ڕێگەی بە هێرشبەرەکان دابوو بە تێپەڕەوشەکانی دزراو هەژمار و کامێرا بگرن (تاقیکردنەوەی تێپەڕەوشەی دزراو (Credential stuffing)) و پشتڕاستکردنەوەی دوو قۆناغی (Two-factor authentication) تەنیا لە ⁦2019⁩دا هات. Ring ڕازی بوو ⁦5.8⁩ ملیۆن دۆلار بۆ گەڕاندنەوەی پارە بدات، هەندێک دراوە بسڕێتەوە و بەرنامەیەکی تایبەتێتی و ئاسایش جێبەجێ بکات؛ لە نیسانی ⁦2024⁩دا FTC زیاتر لە ⁦5.6⁩ ملیۆن دۆلاری بۆ کڕیاران نارد.

Three lessons: limit who inside a company can see customer data; protect every account with MFA (MFA); and keep sensitive video local when you can.

سێ وانە: سنوور دابنێ بۆ ئەوەی کێ لە ناو کۆمپانیادا دەتوانێت دراوەی کڕیار ببینێت؛ هەموو هەژمارێک بە پشتڕاستکردنەوەی فرەهۆکاری (Multi-factor authentication) بپارێزە (MFA)؛ و ڤیدیۆی هەستیار هەتا بتوانیت لە ناوخۆدا بهێڵەرەوە.

Most attacks on home devices use easy doors, and a few habits close them. Think in four moments: before you buy, when you set the device up, while you use it, and before you pass it on. The short version is in the IT course (IoT security basics); strong passwords and MFA in Passwords, MFA and Access Control.

زۆربەی هێرشەکان بۆ سەر ئامێرەکانی ماڵ دەرگای ئاسان بەکار دەهێنن و چەند خوویەک دایاندەخات. بە چوار کات بیر بکەرەوە: پێش کڕین، کاتێک ئامێرەکە دادەمەزرێنیت، لە کاتی بەکارهێناندا و پێش ئەوەی بیدەیت بە کەسێکی تر. وەشانە کورتەکەی لە کۆرسی ITـدایە (بنچینەکانی ئاسایشی IoT)؛ تێپەڕەوشەی بەهێز و پشتڕاستکردنەوەی فرەهۆکاری لە تێپەڕەوشە، MFA و کۆنترۆڵی دەستگەیشتن.

When you build a device, such as the smart cage in the next lesson, you are the maker. Apply the baseline to your own project:

کاتێک ئامێرێک دروست دەکەیت، وەک قەفەزە هۆشمەندەکەی وانەی داهاتوو، تۆ دروستکەرەکەیت. بنچینەکە لەسەر پرۆژەی خۆت جێبەجێ بکە: