Definitionپێناسە
Computer systems that do tasks that normally need human intelligence, such as understanding language, recognising pictures or making decisions. Many AI systems learn from with .
ئەو سیستەمە کۆمپیوتەرییانەن کە ئەو کارانە دەکەن کە بە ئاسایی ژیریی مرۆڤیان پێویستە، وەک تێگەیشتن لە زمان، ناسینەوەی وێنە یان بڕیاردان. زۆرێک لەم سیستەمانە بە لە فێر دەبن.
Exampleنموونە
A phone app that translates a photo of an English sign into Kurdish uses AI to read the text and to translate it.
مۆبایل کە وێنەی تابلۆیەکی ئینگلیزی وەردەگێڕێتە سەر کوردی، بەکار دەهێنێت بۆ خوێندنەوەی دەقەکە و وەرگێڕانی.
Other Kurdish renderings in useوەرگێڕانە کوردییەکانی تر
زیرەکی دەستکرد، ژیری دەستکرد، ژیریی دەستکردەکە، ژیریی دەستکردی
Note on the Kurdish termتێبینی دەربارەی زاراوە کوردییەکە
Decision 8 (AI course, 2026-10-17): the site owner writes ژیریی دەستکرد in all his Kurdish AI writing — the Turing-test report «تاقیکاریی تیورینگ» (title and text), the simulated-annealing paper «چۆن ئەلگۆریزمی ’Simulated Annealing‘ کار دەکات؟», the alpha-beta article and the Kurdish footnotes of Lec1 (e.g. «زستانی ژیریی دەستکرد») — so it becomes the primary spelling site-wide (not per course). S2 (Sozyar Osman) also prints ژیری دەستکرد. The previous primary زیرەکی دەستکرد (S2, S4 and most Kurdish media) is kept as an alternative.
Related termsزاراوە پەیوەندیدارەکان
Videosڤیدیۆکان
In Kurdish: what an algorithm is, what GPT means, how deep learning recognises things, and why AI needs big data.
بە کوردی: چییە، GPT واتای چییە، deep learning چۆن شتەکان دەناسێتەوە و بۆچی پێویستی بە هەیە.
In Kurdish: what artificial intelligence is, the four ways to look at it (think or act, like humans or logically) and where it is used.
بە کوردی: چییە، چوار شێوازی تێڕوانین لێی (بیرکردنەوە یان ڕەفتار، وەک مرۆڤ یان بە شێوەیەکی لۆجیکی) و لە کوێدا بەکاردێت.
Learn more inزیاتر فێربە لە
- Emerging Technologiesتەکنەلۆجیا نوێکان
- What Is Artificial Intelligence?ژیریی دەستکرد چییە؟
- AI in Cybersecurity: Bias, Privacy, Surveillance and Deepfakesژیریی دەستکرد لە ئاسایشی سایبەردا: لاسەنگی، تایبەتێتی، چاودێری و دیپفەیکەکان
- Minimax: An AI That Never LosesMinimax: یاریزانێکی ژیر کە هەرگیز نادۆڕێت
- Alpha-Beta Pruningبڕینی ئەلفا-بێتا
- Malware Today: Infostealers, Banking Trojans, RATs, Cryptojacking and Moreنەرمەواڵەی زیانبەخشی ئەمڕۆ: نەرمەواڵە زانیاریدزەکان، ئەسپەکانی ترۆیای بانکی، RAT، کریپتۆجاکینگ و زیاتر
- What Computers Do Well and Where They Fall Shortکۆمپیوتەرەکان لە چیدا باشن و لە کوێدا کەم دەهێنن
- Mathematics and Computers: Why IT Students Need Mathsبیرکاری و کۆمپیوتەر: بۆچی خوێندکاری IT پێویستی بە بیرکارییە؟
- Processor Speed, Cache, GPUs and Coolingخێرایی پرۆسێسەر، کاش، GPU و ساردکردنەوە
- Can Machines Think? The Turing Testئایا ئامێرەکان بیر دەکەنەوە؟ تاقیکاریی تیورینگ
- Emerging Technologies: IoT, VR/AR, Robots and Blockchainتەکنەلۆجیا نوێیەکان: ئینتەرنێتی شتەکان، ڕاستیی گریمانەیی/ڕاستیی زیادکراو، ڕۆبۆتەکان و بلۆکچەین
- Agent Programs, Pseudocode and Algorithm Analysisبەرنامەکانی ئەیجێنت، نیمچەکۆد و شیکارکردنی ئەلگۆریزم
- How Search Engines Workبزوێنەرەکانی گەڕان چۆن کار دەکەن
- Building a Security Cultureبونیادنانی کولتووری ئاسایش
- Social Engineering and Phishingئەندازیاریی کۆمەڵایەتی و فیشینگ
- Algebra, Boolean Logic and Matrices Inside the Computerجەبر، لۆجیکی بوول و ماتریکسەکان لەناو کۆمپیوتەردا
- Course review and practiceپێداچوونەوە و ڕاهێنانی کۆرسەکە
- Probability in Computing: Speech, Predictive Text and Riskبەکارهێنانی ئەگەر لە بواری کۆمپیوتەردا: ئاخاوتن، پێشبینیی دەق و مەترسی
- Cloud Computingهەورەژمێرکاری
- Python Next to JavaPython لە تەنیشت Javaـەوە
- What Is Cybersecurity?ئاسایشی سایبەر چییە؟
- Agents, Sensors and Actuators; Rational Agentsئەیجێنتەکان، هەستەوەرەکان و جووڵێنەرەکان؛ ئەیجێنتە عەقڵانییەکان
- The Python You Need for the AI Labsئەو Pythonـەی بۆ تاقیگەکانی ژیریی دەستکرد پێویستە
- Reasoning with a Knowledge Base in Pythonبیرکردنەوە بە بنکەیەکی زانین لە Pythonـدا
- Machine Learning Basics (Supplementary)بنەماکانی فێربوونی ئامێر (زیادە)
- What Is Information Technology?تەکنەلۆژیای زانیاری چییە؟
- Algorithms, Pseudocode and Flowchartsئەلگۆریزمەکان، نیمچەکۆد و هێڵکارییەکانی ڕەوت
- Welcome to Python: Install and Runبەخێربێیت بۆ Python: جێگیرکردن و جێبەجێکردن
- Lists: Creating and Indexingلیستەکان: دروستکردن و ئیندێکسەکان
- Building Tic-Tac-Toe in Pythonدروستکردنی یاریی ئێکس‌وئۆ بە Python
- Propositional Logic and Knowledge Basesلۆجیکی گوزارەیی و بنکەکانی زانین
- Types of Computersجۆرەکانی کۆمپیوتەر
- The CPU: Control Unit, ALU and CoresCPU: یەکەی جڵەوکردن، ALU و ناوکەکانی پرۆسێسەر
- Printers, Speakers, Projectors and Assistive Technologyچاپەرەکان، بڵندگۆکان، پرۆجێکتەرەکان و تەکنەلۆژیای یارمەتیدەر
- Programming Languagesزمانەکانی بەرنامەسازی
- Adding to a List and Finding Itemsزیادکردن بۆ لیستێک و دۆزینەوەی دانەکان
- Removing Items, Joining and Comparing Listsلابردنی دانەکان، پێکەوەلکاندن و بەراوردکردنی لیستەکان
- Tuples, Sets and Dictionariesتاپڵەکان، کۆمەڵەکان و فەرهەنگەکان
- Binary Search and Hashingگەڕانی دووانی و هاشکردن
- Cellular Networks and Mobile Generationsڕایەڵەکانی مۆبایل و نەوەکانی ڕایەڵەی مۆبایل
- Mobile Cloud and Backend-as-a-Serviceهەورەژمێرکاریی مۆبایل و BaaS
- Search Problems: States, Actions, Goals and Costsکێشەکانی گەڕان: دۆخەکان، کردەوەکان، ئامانج و کۆست
- Depth-Limited, Uniform-Cost, Iterative Deepening and Bidirectional Searchگەڕانی قووڵایی سنووردار، گەڕانی کەمترین کۆست، گەڕانی قووڵکردنەوەی پلەبەپلە و گەڕانی دووئاڕاستە
- Simulated Annealingsimulated annealing
- Touch, Pen, Voice, Video and Scanningدەستلێدان، قەڵەم، دەنگ، ڤیدیۆ و سکانکردن
- Hard Disk Drivesهارد دیسکەکان
- Building Softwareدروستکردنی نەرمەواڵە
- Sets, Elements and Subsetsکۆمەڵەکان، ئەندامەکان و ژێرکۆمەڵەکان
- What Is a Function?نەخشە چییە؟
- Logical Operators and Nested ifکارپێکەرە لۆجیکییەکان و ڕستەی ifـی ناوەکی
- Welcome to MATLAB (and Octave)بەخێربێیت بۆ MATLAB (و Octave)
- Web APIs and JSONAPIـی وێب و JSON
- Beyond the Basic E-R Model: Recursive, Ternary and Specialised Entitiesزیاتر لە مۆدێلی قەوارە و پەیوەندیی بنەڕەتی: پەیوەندییەکانی خۆیی و سێیانی و قەوارە تایبەتکراوەکان
- Relational Algebra and Relational Calculusجەبری پەیوەندیدار و ژمێرکاریی پەیوەندیدار
- Digital Citizenship: Footprints, Netiquette and Cyberbullyingهاووڵاتیبوونی دیجیتاڵی: شوێنپێ دیجیتاڵییەکان، ئادابی ئینتەرنێت و ئازاردانی سایبەری
- Health Data and National Rules: HIPAA and China's Cybersecurity Lawدراوەی تەندروستی و یاسا نیشتیمانییەکان: HIPAA و یاسای ئاسایشی سایبەری چین
- Finding and Rating Vulnerabilities: Scanning, OWASP and CVSSدۆزینەوە و هەڵسەنگاندنی خاڵە لاوازەکان: پشکنین، OWASP و CVSS
- Cybersecurity as the Frontline of National Securityئاسایشی سایبەر وەک هێڵی پێشەوەی ئاسایشی نیشتیمانی
- Real Incidents: From MoneyGram to GPS Spoofingڕووداوە ڕاستەقینەکان: لە MoneyGramـەوە تا هەڵخەڵەتاندنی GPS
- Types of Agents and Multi-Agent Systemsجۆرەکانی ئەیجێنت و سیستەمە فرەئەیجێنتەکان
- Depth-First and Breadth-First Searchگەڕانی قووڵایی و گەڕانی پانایی
- Heuristics and Greedy Best-First Searchپێوەرەکان و گەڕانی چاوچنۆکانە
- Hill Climbing and Its Problemsچیاهەڵەگڕی و کێشەکانی