Ethernet: From 10Base-2 to 800 GigabitEthernet: لە ⁦10Base-2⁩ـەوە بۆ ⁦800⁩ گیگابیت

Ethernet is the family of standards for wired local networks. It covers three things at once: the network cards (NICs), the cables and connectors, and the rules for putting bits on the cable and sharing it. The IEEE publishes it as IEEE 802.3. Whenever you plug a cable into a laptop, a switch or a router, you are using Ethernet.

Ethernet بریتییە لە کۆمەڵێک ستاندارد (Standard) بۆ ڕایەڵە ناوچەییەکانی (LAN) تەلدار. سێ شت پێکەوە دەگرێتەوە: کارتەکانی ڕایەڵە (Network interface card)، کێبڵ و سەرەکانی کێبڵ (Cable connector)، هەروەها یاساکانی دانانی بیتەکان (Bit) لەسەر کێبڵەکە و بەشکردنی لە نێوان ئامێرەکاندا. IEEE بە ناوی ⁦IEEE 802.3⁩ بڵاوی دەکاتەوە. هەر کاتێک کێبڵێک بە لاپتۆپێک (Laptop)، سویچێک (Network switch) یان ڕێدۆزێکەوە (Router) دەبەستیتەوە، Ethernet بەکار دەهێنیت.

Classic Ethernet put every computer on one shared cable, unlike a point-to-point link, which joins only two devices. Today each device has its own cable to a switch. The cables and the speeds changed many times, but the frame format and the MAC addresses stayed the same, so a laptop of 2026 still understands a network card of 1990.

Ethernetـی کلاسیک هەموو کۆمپیوتەرەکانی (Computer) لەسەر یەک کێبڵی هاوبەش دادەنا، بە پێچەوانەی پەیوەندیی خاڵ بۆ خاڵ (Point-to-point connection) کە تەنیا دوو ئامێر پێکەوە دەبەستێت. ئەمڕۆ هەر ئامێرێک کێبڵی تایبەتی خۆی هەیە بۆ سویچێک. کێبڵ و خێرایی زۆر جار گۆڕان، بەڵام شێوەی فرەیم (Frame) و ناونیشانەکانی MAC (MAC address) وەک خۆیان مانەوە، بۆیە لاپتۆپێکی ⁦2026⁩ هێشتا لە کارتێکی ڕایەڵەی ⁦1990⁩ تێدەگات.

In the early 1970s Xerox's research centre in Palo Alto, California (Xerox PARC), built the Alto, one of the first personal computers with a graphical user interface, and the first laser printers. Robert Metcalfe designed a network for them. He first called it the Alto ALOHA Network, after the Alto and ALOHAnet, a radio network in Hawaii. In his memo of 22 May 1973 he renamed it Ethernet, because it would connect any kind of computer, not only Altos. The name comes from the luminiferous ether, which 19th-century scientists wrongly believed carried light through space — just as the cable carries everyone's signals.

لە سەرەتای ساڵانی ⁦1970⁩دا، ناوەندی توێژینەوەی Xerox لە Palo Altoـی کالیفۆرنیا (Xerox PARC) Altoـی دروست کرد، یەکێک لە یەکەم کۆمپیوتەرەکانی کەسی بە نێوبەستەی وێنەیی (GUI)، هەروەها یەکەم چاپەرە لەیزەرییەکان (Laser printer). پێویستیان بە ڕایەڵەیەک (Network) بوو. Robert Metcalfe دیزاینی کرد. سەرەتا ناوی نا Alto ALOHA Network، بە ناوی Alto و ALOHAnet کە ڕایەڵەیەکی ڕادیۆیی بوو لە Hawaii. لە یاداشتەکەیدا لە ⁦22⁩ی ئایاری ⁦1973⁩ ناوی گۆڕی بۆ Ethernet، چونکە هەموو جۆرە کۆمپیوتەرێک دەبەستێتەوە، نەک تەنیا Alto. ناوەکە لە بیرۆکەی کۆنی «luminiferous ether» وەرگیراوە، ئەو ناوەندەی زانایانی سەدەی نۆزدەهەم بە هەڵە وایان دەزانی ڕووناکی بە ناو بۆشاییدا دەبات: کێبڵەکەش وەک ئەو ئێسەرە سیگناڵەکانی (Signal) هەمووان هەڵدەگرێت.

The network first ran in November 1973 at 2.94 Mb/s. In 1979 Metcalfe left Xerox to start his own company, 3Com, and persuaded DEC, Intel and Xerox to agree on one common standard, so that cards from different makers would work together. Their DIX Ethernet, at 10 Mb/s, was published on 30 September 1980. The IEEE based its own standard on it: IEEE 802.3 was approved on 24 June 1983. That is why Ethernet belongs to no single company.

ڕایەڵەکە یەکەمجار لە تشرینی دووەمی ⁦1973⁩دا بە ⁦2.94 Mb/s⁩ کاری کرد. لە ⁦1979⁩دا Metcalfe لە Xerox ڕۆیشت تا کۆمپانیای خۆی، ⁦3Com⁩، دابمەزرێنێت، هەروەها DEC، Intel و Xeroxـی ڕازی کرد کە لەسەر یەک ستانداردێکی هاوبەش ڕێک بکەون، بۆ ئەوەی کارتی کۆمپانیا جیاوازەکان پێکەوە کار بکەن. Ethernetـی DIX بە ⁦10 Mb/s⁩ لە ⁦30⁩ی ئەیلوولی ⁦1980⁩دا بڵاو کرایەوە. IEEE ستانداردەکەی خۆی لەسەر ئەو بنیات نا: ⁦IEEE 802.3⁩ لە ⁦24⁩ی حوزەیرانی ⁦1983⁩دا پەسەند کرا. بۆیە Ethernet هی هیچ کۆمپانیایەکی تاک نییە.

In the 1980s Ethernet had a strong rival: IBM's Token Ring, where the computers take turns by token passing (Rings, and a ring hidden in a box). Many large companies chose Token Ring, because IBM sold it and because a fault was easier to find. Ethernet spread faster in universities and smaller offices: its cards were cheaper, its standard was open, and the free Internet protocols such as IP ran on it without any change.

لە ساڵانی ⁦1980⁩دا Ethernet ڕکابەرێکی بەهێزی هەبوو: Token Ringـی IBM، کە تێیدا کۆمپیوتەرەکان بە گواستنەوەی تۆکن (Token passing) نۆرە دەگرن (ڕایەڵە ئەڵقەییەکان و ئەڵقەیەکی شاراوە لە ناو سندووقێکدا). زۆرێک لە کۆمپانیا گەورەکان Token Ringـیان هەڵبژارد، چونکە IBM دەیفرۆشت و دۆزینەوەی شوێنی تێکچوون تێیدا ئاسانتر بوو. Ethernet لە زانکۆ و ئۆفیسە بچووکەکاندا خێراتر بڵاو بووەوە: کارتەکانی هەرزانتر بوون، ستانداردەکەی کراوە بوو و پرۆتۆکۆڵەکانی (Protocol) بێبەرانبەری ئینتەرنێت (Internet) وەک IP بەبێ هیچ گۆڕانکارییەک لەسەری کاریان دەکرد.

Early Ethernet had one weakness: all devices shared one cable, later one hub, so a single faulty card or connector could disturb everyone, and finding it took a long time. Switching solved this in the 1990s. A switch gives every device its own link, shows a fault port by port and lets each port run at full speed. Cheap switched Ethernet ended Token Ring, and by the end of the 1990s Ethernet was the LAN technology almost everywhere.

Ethernetـی سەرەتا یەک لاوازیی هەبوو: هەموو ئامێرەکان یەک کێبڵیان، دواتر یەک هەب (Hub)، بە هاوبەشی بەکار دەهێنا، بۆیە یەک کارت یان یەک سەری کێبڵی تێکچوو دەیتوانی هەمووان تووشی کێشە بکات و دۆزینەوەی کاتێکی زۆری دەبرد. سویچکردن (Switching) لە ساڵانی ⁦1990⁩دا ئەمەی چارەسەر کرد. سویچێک بەستەرێکی تایبەت دەداتە هەر ئامێرێک، تێکچوون دەرچە (Port) بە دەرچە نیشان دەدات و ڕێگە دەدات هەر دەرچەیەک بە تەواوی خێراییەکەی کار بکات. Ethernetـی سویچکراوی هەرزان کۆتایی بە Token Ring هێنا و تا کۆتایی ساڵانی ⁦1990⁩ Ethernet لە نزیکەی هەموو شوێنێک تەکنەلۆجیای ڕایەڵەی ناوچەیی بوو.

Ethernet names follow one pattern: speed + BASE + medium. In 10BASE2, 10 is the speed, 10 Mb/s. BASE means baseband: the cable carries one digital signal that uses its whole capacity, not many channels side by side as TV coax does (Baseband and broadband coax). The 2 comes from the longest segment: about 200 m on paper, 185 m (607 ft) in practice — 185 rounded to 200, with the zeros left out.

ناوەکانی Ethernet یەک شێوە دەگرنەبەر: خێرایی + ⁦BASE +⁩ هۆکاری گواستنەوە (Transmission medium). لە 10BASE2ـدا، ⁦10⁩ خێراییەکەیە، واتە ⁦10 Mb/s. BASE⁩ واتە باندی بنچینەیی (Baseband): کێبڵەکە یەک سیگناڵێکی دیجیتاڵ (Digital) دەبات کە هەموو تواناکەی کێبڵەکە بەکار دەهێنێت، نەک چەندین کەناڵ لە تەنیشت یەکەوە وەک کێبڵی هاوتەوەری تیڤی (کێبڵی هاوتەوەری baseband و broadband). ژمارە 2ـیش لە درێژترین بڕەوە دێت: لەسەر کاغەز نزیکەی ⁦200 m⁩، لە ڕاستیدا ⁦185 m (607 ft) — 185⁩ بۆ ⁦200⁩ خڕ کراوەتەوە و سفرەکان لابراون.

The last part names the medium or the distance: 5 = 500 m of thick coax (10BASE5) and T = twisted pair, while fibre names use letters such as S (short reach) and L (long reach). Faster names follow the same idea: 100BASE-TX is Fast Ethernet on twisted pair, 1000BASE-T is Gigabit, and 10GBASE-T is 10 Gb/s on twisted pair. The IEEE writes 10BASE2 and 10BASE-T; many books write 10Base-2 or 10Base2. They all mean the same thing.

بەشی کۆتایی هۆکاری گواستنەوە یان دووری دەناسێنێت: 5 = ⁦500 m⁩ کێبڵی هاوتەوەری ئەستوور ⁦(10BASE5)⁩ و T = کێبڵی جووتە بادراو (Twisted-pair cable)، لە کاتێکدا ناوەکانی فایبەر پیتی وەک S (مەودای کورت) و L (مەودای درێژ) بەکار دەهێنن. ناوە خێراترەکانیش هەمان بیرۆکە دەگرنەبەر: ⁦100BASE-TX⁩ واتە Fast Ethernet لەسەر کێبڵی جووتە بادراو، ⁦1000BASE-T⁩ واتە Gigabit و ⁦10GBASE-T⁩ واتە ⁦10 Gb/s⁩ لەسەر کێبڵی جووتە بادراو. IEEE دەنووسێت ⁦10BASE2⁩ و ⁦10BASE-T⁩؛ زۆر کتێب دەنووسن ⁦10Base-2⁩ یان ⁦10Base2⁩. هەموویان یەک واتایان هەیە.

10BASE2 is one of the physical media of IEEE 802.3, added in 1985: Ethernet at 10 Mb/s, baseband, on a thin coaxial cable of type RG-58 A/U (50 Ω). This cable is thinner, more flexible, cheaper and easier to lay than the thick cable of 10BASE5 — hence its nicknames thinnet, thin Ethernet, thinwire and Cheapernet. Every piece of cable ends in a BNC plug, which you push on and lock with a quarter turn.

10BASE2 یەکێکە لە هۆکارەکانی گواستنەوەی فیزیکیی ⁦IEEE 802.3⁩ کە لە ⁦1985⁩دا زیاد کرا: Ethernet بە ⁦10 Mb/s⁩، باندی بنچینەیی، لەسەر کێبڵی هاوتەوەری باریک لە جۆری ⁦RG-58 A/U⁩ ⁦(50 Ω)⁩. ئەم کێبڵە لە کێبڵە ئەستوورەکەی ⁦10BASE5⁩ باریکتر، نەرمتر و هەرزانترە و ئاسانتر ڕادەکێشرێت، بۆیە ئەم نازناوانەی هەیە: thinnet، thin Ethernet، thinwire و Cheapernet. هەر پارچەیەکی کێبڵەکە بە سەرێکی BNC (BNC connector) کۆتایی دێت کە دەیخەیتە سەری و بە چارەکە سووڕێک قفڵی دەکەیت.

Each computer joins the cable through a BNC T-connector. The cable from the left plugs into one arm of the T, the cable going on to the right plugs into the other arm, and the stem of the T plugs straight into the network card — never with a short cable in between, because the card itself sends and receives the signal. At the two ends of the cable, a 50 Ω terminator closes the last T. Why the terminators are needed, and what happens when the cable breaks, is in A real bus: 10BASE2 on coaxial cable.

هەر کۆمپیوتەرێک بە سەرێکی T شێوەی BNC بە کێبڵەکەوە دەبەسترێت. کێبڵی لای چەپ دەچێتە یەکێک لە باڵەکانی T، کێبڵی لای ڕاست دەچێتە باڵەکەی تر و قاچی T ڕاستەوخۆ دەچێتە سەر کارتی ڕایەڵە — هەرگیز بە کێبڵێکی کورت لە نێوانیاندا نا، چونکە کارتەکە خۆی سیگناڵەکە دەنێرێت و وەردەگرێت. لە هەردوو سەری کێبڵەکەدا، بەرگرێکی کۆتایی (Terminator) ⁦50 Ω⁩ دوایین سەری T دادەخات. بۆچی بەرگرە کۆتاییەکان پێویستن و کاتێک کێبڵەکە دەپچڕێت چی ڕوو دەدات، لە ڕایەڵەیەکی هێڵیی ڕاستەقینە: 10BASE2 لەسەر کێبڵی هاوتەوەردا هەیە.

The computers of a 10BASE2 network hang directly on one long cable: a bus. One run of that cable, from terminator to terminator, is a segment, and it has strict rules:

کۆمپیوتەرەکانی ڕایەڵەیەکی 10BASE2 ڕاستەوخۆ بە یەک کێبڵی درێژەوە هەڵواسراون: ڕایەڵەیەکی هێڵی. یەک ڕیزی ئەو کێبڵە، لە بەرگری کۆتایی تا بەرگری کۆتایی، بڕێکە و یاسای توندی هەیە:

Why 185 m? The signal grows weaker as it travels along the cable — attenuation — so after that distance the cards can no longer read it reliably.

بۆچی ⁦185 m⁩؟ سیگناڵەکە تا زیاتر بە درێژایی کێبڵەکەدا بڕوات لاوازتر دەبێت — لاوازبوونی سیگناڵ (Attenuation) — بۆیە دوای ئەو دوورییە کارتەکان ئیتر بە باوەڕپێکراوی نایخوێننەوە.

A repeater takes the weak signal of one segment, regenerates it and sends it on into the next (Repeaters and Hubs). But segments joined by repeaters are still one collision domain: a collision anywhere must be noticed everywhere while the frames are still being sent. That limits how big the network may grow. The 5-4-3 rule of 10 Mb/s Ethernet says: between any two computers, at most 5 segments, joined by at most 4 repeaters, and only 3 of those segments may have computers on them. The other two only link repeaters. So a thin-coax network could stretch at most $5 \times 185\ \text{m} = 925\ \text{m}$.

دووپاتەکەرەوەیەک سیگناڵەکە لاوازی بڕێک وەردەگرێت، دووپاتە دروستی دەکاتەوە (بەرهەمهێنانەوەی سیگناڵ (Signal regeneration)) و دەینێرێتە بڕی دواتر (دووپاتەکەرەوەکان و هەبەکان). بەڵام ئەو بڕانەی بە دووپاتەکەرەوە بەستراونەتەوە هێشتا یەک پاوانی پێکدادانن (Collision domain): پێکدادان لە هەر شوێنێک ڕوو بدات، دەبێت لە هەموو شوێنێک هەستی پێ بکرێت، لە کاتێکدا فرەیمەکان هێشتا دەنێردرێن. ئەمە سنوور بۆ گەورەبوونی ڕایەڵەکە دادەنێت. یاسای ⁦5-4-3⁩ لە Ethernetـی ⁦10 Mb/s⁩ـدا دەڵێت: لە نێوان هەر دوو کۆمپیوتەرێکدا، زۆرترین 5 بڕ هەیە، بە زۆرترین 4 دووپاتەکەرەوە بەستراونەتەوە و تەنیا 3یان دەتوانن کۆمپیوتەریان لەسەر بێت. دووانەکەی تر تەنیا دووپاتەکەرەوەکان پێکەوە دەبەستنەوە. بۆیە ڕایەڵەیەکی کێبڵی هاوتەوەری باریک لە $5 \times 185\ \text{m} = 925\ \text{m}$ درێژتر نەدەبوو.

On a shared cable only one computer may send at a time. Classic Ethernet decides who sends with CSMA/CD, carrier sense multiple access with collision detection. Each part of the name is one rule:

لەسەر کێبڵێکی هاوبەش لە هەر ساتێکدا تەنیا یەک کۆمپیوتەر دەتوانێت بنێرێت. Ethernetـی کلاسیک بە CSMA/CD بڕیار دەدات کێ بنێرێت. هەر بەشێکی ناوەکە یاسایەکە:

Stations that can collide like this share one collision domain — on a hub too: see One collision domain and Collision domain.

هەموو ئەو ئامێرانەی بەم شێوەیە دەتوانن تووشی پێکدادان ببن، یەک پاوانی پێکدادانن — لەسەر هەبێکیش: بڕوانە یەک پاوانی پێکدادان و پاوانی پێکدادان.

If both stations waited the same time, they would collide again. So each picks a random number of waiting units; one unit is the time it takes to send 512 bits (51.2 µs at 10 Mb/s). After the first collision the choice is 0 or 1 unit, and after each new collision the range doubles. This is called truncated binary exponential backoff:

ئەگەر هەردوو ئامێرەکە هەمان ماوە چاوەڕێ بکەن، دووپاتە تووشی پێکدادان دەبنەوە. بۆیە هەریەکەیان ژمارەیەکی هەڕەمەکی لە یەکەی چاوەڕوانی هەڵدەبژێرێت؛ هەر یەکەیەک ئەو کاتەیە کە ناردنی ⁦512⁩ بیت دەیخایەنێت (⁦51.2 µs⁩ لە ⁦10 Mb/s⁩). دوای یەکەم پێکدادان هەڵبژاردنەکە 0 یان 1 یەکەیە و دوای هەر پێکدادانێکی نوێ مەوداکە دوو هێندە دەبێت. ناوی ئەمە truncated binary exponential backoffـە:

Collision detection only works while the sender is still sending: a collision near the far end needs time to travel back. So the IEEE fixed a minimum: every frame must last at least 512 bit times — 64 bytes, which take 51.2 µs at 10 Mb/s, longer than a signal's round trip across the largest allowed network. A computer with less data adds padding to reach 64 bytes. The frame fields and the padding are explained in MAC Addresses and Ethernet Frames.

دۆزینەوەی پێکدادان تەنیا کاتێک کار دەکات کە نێرەر هێشتا دەنێرێت: پێکدادانێک لە نزیک سەری دوورەوە کاتی پێویستە تا هەواڵەکەی بگەڕێتەوە. بۆیە IEEE کەمترین قەبارەیەکی دانا: هەموو فرەیمێک دەبێت لانیکەم هێندەی ناردنی ⁦512⁩ بیت بخایەنێت — واتە ⁦64⁩ بایت، کە لە ⁦10 Mb/s⁩ ⁦51.2 µs⁩ دەخایەنێت، زیاتر لە کاتی چوون و گەڕانەوەی (Round-trip time) سیگناڵێک بە ناو گەورەترین ڕایەڵەی ڕێگەپێدراودا. کۆمپیوتەرێک کە دراوەی (Data) کەمتری هەیە، پڕکەرەوە زیاد دەکات تا بگاتە ⁦64⁩ بایت. خانەکانی فرەیم و پڕکەرەوەکە لە ناونیشانەکانی MAC و فرەیمەکانی Ethernetدا ڕوون کراونەتەوە.

In its time, 10BASE2 had real advantages:

لە سەردەمی خۆیدا، 10BASE2 سوودی ڕاستەقینەی هەبوو:

Compare a modern switched network: one cable per device costs more, but twisted pair matches or beats every other advantage of thin coax, because twisting its pairs cancels most of the noise in offices (Why twist the wires? Balanced pairs).

بەراوردی بکە لەگەڵ ڕایەڵەیەکی سویچکراوی ئەمڕۆ: یەک کێبڵ بۆ هەر ئامێرێک خەرجی زیاترە، بەڵام کێبڵی جووتە بادراو لە هەموو سوودەکانی تری کێبڵی هاوتەوەری باریکدا یەکسانە یان باشترە، چونکە بادانی جووتە وایەرەکانی زۆربەی ژاوەژاو لە ئۆفیسدا دەسڕێتەوە (بۆچی وایەرەکان با دەدرێن؟ جووتی هاوسەنگ).

Its disadvantages decided its fate:

لایەنە خراپەکانی چارەنووسیان دیاری کرد:

Three steps replaced the coax bus. 1990: 10BASE-T gave each computer its own twisted-pair cable to a hub, so a broken cable stopped only one computer. For a while many buildings kept a short piece of thin coax as a backbone between the hubs of different rooms — the last job of 10BASE2. 1995: Fast Ethernet brought 100 Mb/s on twisted pair; thin coax never got a faster version. Then switches gave every device its own link, and full duplex (IEEE 802.3x, 1997) let both ends of a link send at the same time.

سێ هەنگاو جێگەی ڕایەڵەی هێڵیی کێبڵی هاوتەوەر گرتەوە. ⁦1990⁩: ⁦10BASE-T⁩ هەر کۆمپیوتەرێک بە کێبڵی جووتە بادراوی تایبەتی خۆی بە هەبێکەوە دەبەست، بۆیە کێبڵێکی پچڕاو تەنیا یەک کۆمپیوتەر ڕادەگرت. بۆ ماوەیەک زۆر بینا پارچەیەکی کورتی کێبڵی هاوتەوەری باریکیان وەک بڕبڕەی ڕایەڵە (Backbone) لە نێوان هەبەکانی ژوورە جیاوازەکاندا هێشتەوە — دوایین کاری 10BASE2. ⁦1995⁩: Fast Ethernet خێرایی ⁦100 Mb/s⁩ـی لەسەر کێبڵی جووتە بادراو هێنا؛ کێبڵی هاوتەوەری باریک هەرگیز وەشانێکی خێراتری بۆ نەهات. پاشان سویچەکان بەستەرێکی تایبەتیان دایە هەموو ئامێرێک و دوولایەنەی هاوکات (⁦IEEE 802.3x⁩، ⁦1997⁩) ڕێگەی دا هەردوو سەری بەستەرێک لە هەمان کاتدا بنێرن.

On a full-duplex link there is nobody to collide with, so CSMA/CD is switched off. It survives only on half-duplex links such as old hubs (Collision Domains and Broadcast Domains). Since 2011 IEEE 802.3 has marked 10BASE2 as not for new installations. Today you meet thin coax only in museums, very old buildings and exam questions.

لەسەر بەستەرێکی دوولایەنەی هاوکات کەس نییە پێکدادانی لەگەڵدا ڕوو بدات، بۆیە ⁦CSMA/CD⁩ کار ناکات. تەنیا لەسەر بەستەرە دوولایەنەی نۆرەییەکان (Half duplex) ماوەتەوە، وەک هەبەکان کۆنەکان (پاوانەکانی پێکدادان و پاوانەکانی پەخش). لە ⁦2011⁩ـەوە ⁦IEEE 802.3⁩ 10BASE2 بەوە نیشانە دەکات کە بۆ دامەزراندنی نوێ نییە. ئەمڕۆ کێبڵی هاوتەوەری باریک تەنیا لە مۆزەخانە، بینای زۆر کۆن و پرسیاری تاقیکردنەوەدا دەبینیت.

The first Ethernet ran at about 3 Mb/s (2.94 Mb/s) and the first standard at 10 Mb/s. Older books stop at “10 Mb/s to 10 Gb/s”, but the ladder kept climbing, usually ten times per step. 800 Gb/s became a standard on 16 February 2024 (IEEE 802.3df). 1.6 Tb/s (IEEE P802.3dj) is in its final IEEE ballots: as of November 2026 it is not yet a standard, and its approval is planned for December 2026. Check the IEEE 802.3 pages for the latest news.

یەکەم Ethernet بە نزیکەی ⁦3 Mb/s (2.94 Mb/s)⁩ کاری دەکرد و یەکەم ستاندارد بە ⁦10 Mb/s⁩. کتێبە کۆنەکان لە «⁦10 Mb/s⁩ تا ⁦10 Gb/s⁩»دا دەوەستن، بەڵام پەیژەکە هەر بەرز بووەوە، زۆربەی جار لە هەر پلەیەکدا ⁦10⁩ هێندە. ⁦800 Gb/s⁩ لە ⁦16⁩ی شوباتی ⁦2024⁩دا بوو بە ستاندارد ⁦(IEEE 802.3df)⁩. ⁦1.6 Tb/s⁩ ⁦(IEEE P802.3dj)⁩ لە دوایین قۆناغی دەنگدانی IEEEـدایە: تا تشرینی دووەمی ⁦2026⁩ هێشتا ستاندارد نییە و پەسەندکردنی بۆ کانوونی یەکەمی ⁦2026⁩ پلان کراوە. بۆ نوێترین هەواڵ سەیری پەڕەکانی ⁦IEEE 802.3⁩ بکە.

On a campus in 2026 you meet several Ethernet speeds at once. Desks get 1 Gb/s over Cat 6 cable. Wi-Fi access points need 2.5 or 5 Gb/s — multi-gigabit Ethernet (2016), which runs on the existing Cat 5e and Cat 6 cables — and get their power through the same cable (PoE). Servers use 10 or 25 Gb/s, links between buildings run 10–100 Gb/s over fibre, and big data centres run 400 and 800 Gb/s between their switches. The cables for each speed are in Cable categories in 2026 and Fibre-Optic Cables.

لە کەمپەسێکدا لە ⁦2026⁩دا چەند خێراییەکی Ethernet پێکەوە دەبینیت. مێزەکان لەسەر کێبڵی ⁦Cat 6⁩ ⁦1 Gb/s⁩ وەردەگرن. خاڵەکانی دەستڕاگەیشتن پێویستیان بە ⁦2.5⁩ یان ⁦5 Gb/s⁩ هەیە — Ethernetـی فرەگیگابیت ⁦(2016)⁩ کە لەسەر کێبڵە هەبووەکانی ⁦Cat 5e⁩ و ⁦Cat 6⁩ کار دەکات — و کارەبایان لە هەمان کێبڵەوە وەردەگرن (PoE). ڕاژەکارەکان ⁦10⁩ یان ⁦25 Gb/s⁩ بەکار دەهێنن، بەستەرەکانی نێوان بیناکان لەسەر فایبەر ⁦10⁩ تا ⁦100 Gb/s⁩ن و ناوەندەکانی دراوەی گەورە لە نێوان سویچەکانیاندا ⁦400⁩ و ⁦800 Gb/s⁩ بەکار دەهێنن. کێبڵی هەر خێراییەک لە پۆلەکانی کێبڵ لە ⁦2026⁩دا و کێبڵەکانی فایبەر ئۆپتیکدا هەیە.