IPv4 Addresses in Depthناونیشانەکانی IPv4 بە وردی

You met IPv4 addresses in IP Addresses and MAC Addresses; this lesson goes deeper. An IPv4 address is a 32-bit number — 4 bytes. It is cut into four groups of 8 bits called octets, each written as a decimal number with dots between them: dotted decimal, such as 198.51.100.77. Two versions of IP are in use, IPv4 and IPv6 (IPv6 Addresses); this lesson is about IPv4.

ناونیشانەکانی IPv4 لە ناونیشانەکانی IP و ناونیشانەکانی MAC ناسیت؛ ئەم وانەیە قووڵتر دەڕوات. ناونیشانێکی IPv4 ژمارەیەکە بە درێژیی ⁦32⁩ بیت — 4 بایت (Byte). دەکرێتە چوار گرووپی 8 بیتی کە پێیان دەگوترێت هەشتەکان؛ هەریەکەیان وەک ژمارەیەکی دەیی (Decimal) دەنووسرێت و خاڵ دەکەوێتە نێوانیانەوە: شێوەی دەیی‌خاڵدار، وەک ⁦198.51.100.77⁩. دوو وەشانی IP بەکار دێن، ⁦IPv4⁩ و ⁦IPv6⁩ (ناونیشانەکانی IPv6)؛ ئەم وانەیە لەبارەی ⁦IPv4⁩ـە.

An octet holds the values 0 to 255 — 256 different values. 255 is the largest because 11111111 in binary is $128+64+32+16+8+4+2+1$; 0 is 00000000. A group of 8 bits is also called a byte; networking prefers octet because it always means exactly 8 bits. With 32 bits there are $2^{32} = 4\,294\,967\,296$ addresses — about 4.3 billion.

هەشتەیەک بەهاکانی 0 تا ⁦255⁩ هەڵدەگرێت — ⁦256⁩ بەهای جیاواز. ⁦255⁩ گەورەترینە، چونکە ⁦11111111⁩ لە دووانیدا دەکاتە $128+64+32+16+8+4+2+1$؛ 0 دەکاتە ⁦00000000⁩. گرووپێکی 8 بیتی هەروەها پێی دەگوترێت بایت؛ لە ڕایەڵەدا وشەی هەشتە باشترە، چونکە هەمیشە ڕێک واتای 8 بیت دەدات. بە ⁦32⁩ بیت، $2^{32} = 4\,294\,967\,296$ ناونیشان هەیە — نزیکەی ⁦4.3⁩ ملیار.

Masks, network addresses and subnetting are worked out in binary, so you must switch quickly between the two. Each octet is converted on its own. Decimal to binary: subtract the place values 128, 64, 32 … from left to right, or divide by 2 again and again (Decimal to binary). Binary to decimal: add the place values of the 1s (Binary to decimal).

ماسکەکان، ناسەڕایەڵەکان و ژێرڕایەڵەسازی (Subnetting) بە دووانی حیساب دەکرێن، بۆیە دەبێت بە خێرایی لە نێوانیاندا بگۆڕیت. هەر هەشتەیەک بە جیا دەگۆڕدرێت. لە دەییەوە بۆ دووانی: لە چەپەوە بەها خانەییەکانی (Place value) ⁦128⁩، ⁦64⁩، ⁦32⁩ … لێ دەربکە، یان چەند جار دابەشی 2 بکە (دەیی بۆ دووانی). لە دووانییەوە بۆ دەیی: بەها خانەییەکانی 1ـەکان کۆ بکەرەوە (دووانی بۆ دەیی).

Every device that sends and receives data on a network needs its own address — just as you need a friend’s phone number to call them, or an address to post a letter. That address is the IP address: a number that identifies a device’s network interface, in a closed local network or on the Internet. Without one, a device cannot exchange data with other IP devices; IP works at layer 3, where routers read it.

هەموو ئامێرێک کە لەسەر ڕایەڵەیەک دراوە (Data) دەنێرێت و وەردەگرێت، پێویستی بە ناونیشانی خۆی هەیە — وەک چۆن بۆ پەیوەندیکردن بە هاوڕێیەکەوە پێویستت بە ژمارەی تەلەفۆنەکەیەتی، یان بۆ ناردنی نامەیەک پێویستت بە ناونیشانە. ئەو ناونیشانە ناونیشانی IPـە (IP address): ژمارەیەک کە نێوبەستەی (Interface (network)) ئامێرێک دیاری دەکات، چ لە ڕایەڵەیەکی ناوخۆیی داخراودا بێت یان لەسەر ئینتەرنێت (Internet). بەبێ ئەو، ئامێرەکە ناتوانێت دراوە لەگەڵ ئامێرەکانی تری IPدار ئاڵوگۆڕ بکات؛ IP لە چینی 3دا کار دەکات، کە ڕێدۆزەکان (Router) تێیدا دەیخوێننەوە.

Three precise points. (1) IP is the protocol — the network layer’s Internet Protocol; an IP address is the address it uses, not a protocol itself. (2) The address belongs to an interface: a router with three interfaces has three addresses. (3) It must be unique where it is used — a public address on the whole Internet, a private address only inside its own network. Any device that uses an IP address is a host; it gets its address by hand (static) or automatically from a DHCP server (DHCP).

سێ خاڵی ورد. ⁦(1)⁩ IP پرۆتۆکۆڵەکەیە (Protocol) — Internet Protocolـی چینی ڕایەڵە (Network layer)؛ ناونیشانی IP ئەو ناونیشانەیە کە ئەو بەکاری دەهێنێت، خۆی پرۆتۆکۆڵ نییە. ⁦(2)⁩ ناونیشانەکە هی نێوبەستەیەکە: ڕێدۆزێک کە سێ نێوبەستەی هەبێت، سێ ناونیشانی هەیە. ⁦(3)⁩ دەبێت لەو شوێنەی بەکار دێت تاک بێت — ناونیشانی IPـی گشتی لە هەموو ئینتەرنێتدا، ناونیشانی IPـی تایبەت تەنیا لە ناو ڕایەڵەی خۆیدا. هەر ئامێرێک کە ناونیشانی IP بەکار بهێنێت میوانگرە (Host)؛ ناونیشانەکەی یان بە دەست دادەنرێت (جێگیر) یان خۆکارانە لە ڕاژەکارێکی (Server) DHCPـەوە وەردەگیرێت (DHCP).

A 4-byte IP address is made of two parts: a network part (the network address) and a host part (the host address). All devices on one network share the same network part and differ in the host part — like the houses of one street. How many bits belong to each part is set by the prefix length — /24 means the first 24 bits are the network — or by the subnet mask (Subnet Masks).

ناونیشانی IP کە 4 بایتە لە دوو بەش پێک دێت: بەشی ڕایەڵە (ناسەڕایەڵە) و بەشی میوانگر (ناونیشانی میوانگر). هەموو ئامێرەکانی سەر یەک ڕایەڵە هەمان بەشی ڕایەڵەیان هەیە و لە بەشی میوانگردا جیاوازن — وەک ماڵەکانی یەک شەقام. چەند بیت هی هەر بەشێکە، درێژیی پێشگر (Prefix length) دیاری دەکات — /24 واتە یەکەم ⁦24⁩ بیت ڕایەڵەکەیە — یان ماسکی ژێرڕایەڵە (Subnet mask) (ماسکی ژێرڕایەڵە).

Example: in 198.51.100.77/24 the network part is 198.51.100 and the host part is 77. A device uses this split every time it sends: if the destination has the same network part, it delivers directly; otherwise it sends the packet to its default gateway (the default gateway). Cutting a network into smaller subnets moves the split to the right — that is subnetting (Subnetting Step by Step).

نموونە: لە ⁦198.51.100.77/24⁩ـدا بەشی ڕایەڵە ⁦198.51.100⁩ـە و بەشی میوانگر ⁦77⁩ـە. ئامێرەکە هەموو جارێک کە دەنێرێت ئەم دابەشکردنە بەکار دەهێنێت: ئەگەر مەبەستەکە هەمان بەشی ڕایەڵەی هەبێت، ڕاستەوخۆ دەیگەیەنێت؛ ئەگەرنا پاکێتەکە (Packet) بۆ دەروازە بنەڕەتییەکەی (Default gateway) دەنێرێت (دەروازەی بنەڕەتی). دابەشکردنی ڕایەڵەیەک بۆ چەند ژێرڕایەڵەیەکی (Subnet) بچووکتر ئەم هێڵە جیاکەرەوەیە بەرەو ڕاست دەبات — ئەمە ژێرڕایەڵەسازییە (ژێرڕایەڵەسازی هەنگاو بە هەنگاو).

Every network has four key numbers. Take 192.0.2.0/24: its host part has 8 bits, so it holds 256 addresses:

هەموو ڕایەڵەیەک چوار ژمارەی سەرەکی هەیە. ⁦192.0.2.0/24⁩ وەربگرە: بەشی میوانگرەکەی 8 بیتە، بۆیە ⁦256⁩ ناونیشان دەگرێتەوە:

The rule works for any prefix: keep the network part, then fill the host part with all 0s (network address), 0…01 (first usable), 1…10 (last usable) and all 1s (broadcast). Three networks with 24, 16 and 8 host bits:

یاساکە بۆ هەر درێژیی پێشگرێک کار دەکات: بەشی ڕایەڵە وەک خۆی بهێڵەرەوە، پاشان بەشی میوانگر پڕ بکەرەوە بە هەموو 0 (ناسەڕایەڵە)، ⁦0…01⁩ (یەکەمی بەکارهاتوو)، ⁦1…10⁩ (دوایینی بەکارهاتوو) و هەموو 1 (ناسەپەخش). سێ ڕایەڵە بە ⁦24⁩، ⁦16⁩ و 8 بیتی بەشی میوانگر:

Older exam questions often give no prefix and expect /8, /16 or /24 from the first octet — the old address classes: 1–126 class A (/8), 128–191 class B (/16), 192–223 class C (/24), 224–239 class D (multicast) and 240–255 class E (reserved). Classes have been history since 1993; why CIDR replaced them is the next lesson: Address Classes, and Why CIDR Replaced Them.

پرسیارە کۆنەکانی تاقیکردنەوە زۆرجار هیچ درێژیی پێشگرێک نادەن و چاوەڕێ دەکەن /8، /16 یان /24 لە هەشتەی یەکەمەوە بزانیت — ئەمانە پۆلەکانی ناونیشانی IP (Address class) کۆنەکانن: ⁦1–126⁩ پۆلی ⁦A (/8)⁩، ⁦128–191⁩ پۆلی ⁦B (/16)⁩، ⁦192–223⁩ پۆلی ⁦C (/24)⁩، ⁦224–239⁩ پۆلی D (فرەپەخش) و ⁦240–255⁩ پۆلی E (تەرخانکراو). پۆلەکان لە ⁦1993⁩ـەوە مێژوون؛ بۆچی CIDR جێی گرتنەوە لە وانەی داهاتوودا فێر دەبیت: پۆلەکانی ناونیشانی IP و بۆچی CIDR جێی گرتنەوە.

An IPv4 destination address is one of three kinds:

ناونیشانی مەبەستی IPv4 یەکێکە لەم سێ جۆرە:

IPv6 has no broadcast at all and uses multicast instead. The same three kinds exist for MAC addresses (MAC Addresses and Ethernet Frames), and where broadcasts can travel is in Collision Domains and Broadcast Domains. Why devices use broadcast and multicast to find each other is in Finding each other on a LAN.

IPv6 هیچ پەخشکردنێکی نییە و لە جیاتی ئەو فرەپەخش بەکار دەهێنێت. هەمان سێ جۆر بۆ ناونیشانەکانی MACـیش (MAC address) هەیە (ناونیشانەکانی MAC و فرەیمەکانی Ethernet)؛ پەخشکردن تا کوێ دەڕوات لە پاوانەکانی پێکدادان و پاوانەکانی پەخش ڕوون کراوەتەوە. هەروەها بۆچی ئامێرەکان پەخشکردن و فرەپەخش بۆ دۆزینەوەی یەکتر بەکار دەهێنن لە دۆزینەوەی یەکتر لە ڕایەڵەی ناوچەییدادا ڕوون کراوەتەوە.

Some IPv4 blocks are reserved for special jobs. IANA keeps them in its IPv4 Special-Purpose Address Registry (RFC 6890; last updated on 9 October 2025 and still current in November 2026). The map shows where they sit; the next screen lists them. The three documentation blocks — 192.0.2.0/24, 198.51.100.0/24 and 203.0.113.0/24 (RFC 5737) — are made for examples, and every public-looking address in CêIT comes from them, so no real person’s address is ever shown.

هەندێک بلۆکی IPv4 بۆ کاری تایبەت تەرخان کراون. IANA لە تۆماری ناونیشانە تەرخانکراوەکانی ⁦IPv4⁩ـدا دەیانپارێزێت (⁦RFC 6890⁩؛ دوایین نوێکردنەوە 9ی تشرینی یەکەمی ⁦2025⁩، کە لە تشرینی دووەمی ⁦2026⁩دا هێشتا هەمان وەشانە). نەخشەکە نیشان دەدات لە کوێدان؛ لاپەڕەی داهاتوو لیستیان دەکات. سێ بلۆکی نموونە — ⁦192.0.2.0/24⁩، ⁦198.51.100.0/24⁩ و ⁦203.0.113.0/24 (RFC 5737)⁩ — بۆ نموونەی نووسین دانراون و هەموو ناونیشانێکی گشتی‌ئاسا لە CêITـدا لەوانەوە هاتووە، بۆیە هەرگیز ناونیشانی کەسێکی ڕاستەقینە نیشان نادرێت.

Two special addresses you can see on your own computer. ping 127.0.0.1 answers even with the network cable unplugged, because the packet never leaves the computer: it tests the computer’s own TCP/IP software. On Windows the output looks like this:

دوو ناونیشانی تەرخانکراو کە دەتوانیت لەسەر کۆمپیوتەری خۆت ببینیت. ping 127.0.0.1 تەنانەت بە کێبڵی دەرهێنراویش وەڵام دەداتەوە، چونکە پاکێتەکە هەرگیز لە کۆمپیوتەرەکە دەرناچێت: نەرمەواڵەی (Software) ⁦TCP/IP⁩ـی خودی کۆمپیوتەرەکە تاقی دەکاتەوە. لە Windowsـدا دەرچوونەکەی بەم شێوەیەیە:

If ipconfig shows an IPv4 address that starts with 169.254, the computer asked for an address by DHCP, got no answer and gave itself a link-local address (APIPA; how and why in No answer: APIPA). It can reach only neighbours on the same link — check the cable, the Wi-Fi or the DHCP server.

ئەگەر ipconfig ناونیشانێکی ⁦IPv4⁩ نیشان بدات کە بە ⁦169.254⁩ دەست پێ دەکات، کۆمپیوتەرەکە لە ڕێگەی DHCPـەوە داوای ناونیشانی کردووە، وەڵامی وەرنەگرتووە و ناونیشانێکی بەستەری ناوخۆیی بە خۆی داوە (APIPA؛ چۆن و بۆچی لە وەڵام نییە: APIPAدا). تەنیا دەگاتە دراوسێکانی سەر هەمان بەستەر — کێبڵەکە، وای‌فای (Wi-Fi) یان ڕاژەکاری DHCP بپشکنە.

Three blocks are set aside for private use (RFC 1918, 1996). Anyone may use them inside their own network without asking anyone; they are not registered on the Internet, and routers on the Internet do not carry them — so millions of homes use 192.168.1.0/24 at the same time. A private address is unique only inside its own network. Here they are, with the old class names some exams still use:

سێ بلۆک بۆ بەکارهێنانی تایبەت دانراون (⁦RFC 1918⁩، ⁦1996⁩). هەر کەسێک دەتوانێت لە ناو ڕایەڵەی خۆیدا بەکاریان بهێنێت بەبێ ئەوەی ڕێگە لە کەس وەربگرێت؛ لەسەر ئینتەرنێت تۆمار نەکراون و ڕێدۆزەکانی ئینتەرنێت نایانگوازنەوە — بۆیە ملیۆنان ماڵ لە هەمان کاتدا ⁦192.168.1.0/24⁩ بەکار دەهێنن. ناونیشانی IPـی تایبەت تەنیا لە ناو ڕایەڵەی خۆیدا تاکە. ئەمە ئەوانن، لەگەڵ ناوە کۆنەکانی پۆل کە هەندێک تاقیکردنەوە هێشتا بەکاریان دەهێنن:

To reach the Internet, a private address needs NAT in a router, which swaps it for a public address (NAT Concepts; the idea in IP and MAC addresses). Watch out: 127.0.0.0/8 is not a private range — it is loopback, and its packets never leave the computer.

بۆ گەیشتن بە ئینتەرنێت، ناونیشانی IPـی تایبەت پێویستی بە وەرگێڕانی ناونیشانی ڕایەڵە هەیە لە ڕێدۆزێکدا، کە دەیگۆڕێت بۆ ناونیشانی IPـی گشتی (چەمکەکانی وەرگێڕانی ناونیشانی ڕایەڵە؛ بیرۆکەکە لە ناونیشانەکانی IP و ناونیشانەکانی MAC). ئاگاداربە: ⁦127.0.0.0/8⁩ بلۆکێکی تایبەت نییە — ناونیشانی خۆگەڕانەوەیە و پاکێتەکانی هەرگیز لە کۆمپیوتەرەکە دەرناچن.

A public address is part of a registered block: it is unique on the whole Internet, only the organisation it is registered to may use it, and routers on the Internet carry routes to all public networks. Your home has one public address, on the Internet side of the router — and it is your ISP that assigns it, by DHCP or PPPoE when the router connects; the router does not make it up. It is often dynamic and may change. Inside, the router gives every device its own private address.

ناونیشانی IPـی گشتی بەشێکە لە بلۆکێکی تۆمارکراو: لە هەموو ئینتەرنێتدا تاکە، تەنیا ئەو دامەزراوەیەی بۆی تۆمار کراوە دەتوانێت بەکاری بهێنێت و ڕێدۆزەکانی ئینتەرنێت ڕێگایان بۆ هەموو ڕایەڵەکانی گشتی هەیە. ماڵەکەت یەک ناونیشانی IPـی گشتیی هەیە، لە لای ئینتەرنێتی ڕێدۆزەکە — و ئەوە دابینکەری ئینتەرنێتەکەتە کە دەیدات، بە DHCP یان PPPoE کاتێک ڕێدۆزەکە پەیوەندی دەکات؛ ڕێدۆز خۆی دروستی ناکات. زۆرجار بزۆکە و لەوانەیە بگۆڕێت. لە ناوەوە، ڕێدۆزەکە ناونیشانێکی IPـی تایبەت دەداتە هەر ئامێرێک.

Many ISPs — mobile operators above all — no longer have a public address for every customer. They give the customer’s router an address from the shared address space 100.64.0.0/10 (RFC 6598) and translate again inside their own network: carrier-grade NAT (CGNAT). Many customers then share one public address. Browsing works; running a server at home or opening a port for a game usually does not. If your router’s WAN address is between 100.64.0.0 and 100.127.255.255, you are behind CGNAT. How the two translations work is in Carrier-grade NAT: translated twice.

زۆرێک لە دابینکەرەکانی ئینتەرنێت — بە تایبەتی کۆمپانیاکانی مۆبایل — ئیتر ناونیشانێکی IPـی گشتی بۆ هەموو بەشداربوویەک نییە. ناونیشانێک لە بۆشایی ناونیشانی هاوبەشی ⁦100.64.0.0/10⁩ ⁦(RFC 6598)⁩ دەدەنە ڕێدۆزی بەشداربوو و لە ناو ڕایەڵەی خۆیاندا دیسان وەردەگێڕن: NATـی ئاستی دابینکەر ⁦(CGNAT)⁩. ئیتر چەندین بەشداربوو یەک ناونیشانی IPـی گشتی بەش دەکەن. گەڕان لە ئینتەرنێتدا کار دەکات؛ ڕاگرتنی ڕاژەکارێک لە ماڵەوە یان کردنەوەی پۆرتێک (Port) بۆ یارییەک زۆربەی جار کار ناکات. ئەگەر ناونیشانی WANـی ڕێدۆزەکەت لە نێوان ⁦100.64.0.0⁩ و ⁦100.127.255.255⁩ بێت، تۆ لە پشت CGNATـەوەیت. دوو وەرگێڕانەکە چۆن کار دەکەن لە NATـی ئاستی دابینکەر: دوو جار وەرگێڕاندا ڕوون کراوەتەوە.

Public addresses are handed out in a chain. IANA, the Internet Assigned Numbers Authority, keeps the world’s pool and gives large blocks to the five Regional Internet Registries (RIRs): AFRINIC (Africa), APNIC (Asia–Pacific), ARIN (North America), LACNIC (Latin America and the Caribbean) and RIPE NCC (Europe, the Middle East and Central Asia — Iraq and the Kurdistan Region included). Each RIR gives blocks to its members — ISPs and large organisations, called LIRs — and the ISP gives an address to your router.

ناونیشانەکانی IPـی گشتی بە زنجیرەیەک دابەش دەکرێن. IANA ⁦(Internet Assigned Numbers Authority)⁩ کۆگای جیهانی دەپارێزێت و بلۆکی گەورە دەداتە پێنج RIRـەکە: AFRINIC (ئەفریقا)، APNIC (ئاسیا و پاسیفیک)، ARIN (ئەمریکای باکوور)، LACNIC (ئەمریکای لاتین و کاریبی) و RIPE NCC (ئەوروپا، ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ئاسیای ناوەڕاست — عێراق و هەرێمی کوردستانیش). هەر RIRـێک بلۆک دەداتە ئەندامەکانی — دابینکەرەکانی ئینتەرنێت و دامەزراوە گەورەکان، کە پێیان دەگوترێت LIR — و دابینکەری ئینتەرنێت ناونیشانێک دەداتە ڕێدۆزەکەت.

IANA itself grew from the lists of numbers that Jon Postel began keeping in 1972. ICANN was founded in 1998 to take over this work; the stewardship transition that ended the US government’s oversight role was completed in October 2016, and today the IANA functions are run by PTI, an affiliate of ICANN. Besides addresses, IANA coordinates the DNS root zone and protocol numbers — such as the 1, 6 and 17 of the protocol field.

IANA خۆی لەو لیستە ژمارانەوە سەری هەڵدا کە Jon Postel لە ⁦1972⁩ـەوە دەستی کرد بە ڕێکخستنیان. ICANN لە ⁦1998⁩دا دامەزرا تا ئەم کارە وەربگرێت؛ گواستنەوەی سەرپەرشتی، کە ڕۆڵی چاودێریی حکومەتی ئەمریکای کۆتایی پێ هێنا، لە تشرینی یەکەمی ⁦2016⁩دا تەواو بوو و ئەمڕۆ ئەرکەکانی IANA لەلایەن PTIـەوە بەڕێوە دەبرێن، کە سەر بە ICANNـە. جگە لە ناونیشان، IANA ڕەگی DNS و ژمارەکانی پرۆتۆکۆڵ ڕێک دەخات — وەک 1، 6 و ⁦17⁩ـی خانەی پرۆتۆکۆڵ.

With 32 bits there are only about 4.3 billion IPv4 addresses — fewer than the people on Earth, and many blocks are reserved. When IPv4 was designed in 1981, nobody expected billions of phones. On 3 February 2011 IANA handed out its last five free /8 blocks, one to each RIR. On 25 November 2019 RIPE NCC made its last /22 allocation and ran out; since then (and still in November 2026), new members can only join a waiting list for recovered /24 blocks.

بە ⁦32⁩ بیت تەنیا نزیکەی ⁦4.3⁩ ملیار ناونیشانی IPv4 هەیە — کەمتر لە ژمارەی خەڵکی سەر زەوی، زۆر بلۆکیش تەرخان کراون. کاتێک لە ⁦1981⁩دا IPv4 دیزاین کرا، کەس چاوەڕێی ملیارەها مۆبایلی نەدەکرد. لە 3ی شوباتی ⁦2011⁩دا IANA دوایین پێنج بلۆکی بەتاڵی /8 دابەش کرد، بۆ هەر RIRـێک یەکێک. لە ⁦25⁩ی تشرینی دووەمی ⁦2019⁩دا RIPE NCC دوایین بەخشینی /22ـی کرد و ناونیشانەکانی تەواو بوون؛ لەوەتەوە (و هێشتا لە تشرینی دووەمی ⁦2026⁩دا) ئەندامە نوێیەکان تەنیا دەتوانن بچنە سەر لیستی چاوەڕوانی بۆ بلۆکی /24ـی گەڕێنراوە.

How the Internet copes: private addresses with NAT, carrier-grade NAT at ISPs, buying and selling address blocks — and the real answer, IPv6, with $2^{128}$ addresses (Why IPv6?).

ئینتەرنێت چۆن بەردەوام دەبێت: ناونیشانەکانی IPـی تایبەت لەگەڵ وەرگێڕانی ناونیشانی ڕایەڵە، NATـی ئاستی دابینکەر لای دابینکەرەکانی ئینتەرنێت، کڕین و فرۆشتنی بلۆکی ناونیشان — و وەڵامی ڕاستەقینە، IPv6، بە $2^{128}$ ناونیشان (بۆچی IPv6؟).