CêIT Homeسەرەکی
Glossaryفەرهەنگی زاراوەکان
Computer Networksڕایەڵەکانی کۆمپیوتەر

Chapterبەش 5 · Lectureوانە 5.8

IPv6 in Practice: SLAAC, Neighbour Discovery and Dual StackIPv6 لە کرداردا: SLAAC، دۆزینەوەی دراوسێ و ستاکی دووانە

How a computer gets its IPv6 addresses — a link-local address first, then SLAAC from router advertisements or DHCPv6, each checked by duplicate address detection — how Neighbor Discovery replaces ARP, how IPv4 and IPv6 run side by side (dual stack), what ipconfig and ping show on Windows, why IPv6 needs no NAT but still a firewall, the transition tools, and how far IPv6 has spread in 2026.

چۆن ناونیشانەکانی وەردەگرێت — سەرەتا ، پاشان لە یان ⁦DHCPv6⁩، هەریەکەیان بە دەپشکنرێت — چۆن جێگەی دەگرێتەوە، و چۆن شان بە شانی یەک کار دەکەن ()، ipconfig و ping لە Windowsـدا چی پیشان دەدەن، بۆچی پێویستی بە نییە بەڵام هێشتا پێویستە، ئامرازەکانی گواستنەوە و لە ⁦2026⁩دا تا چەند بڵاو بووەتەوە.

22 min read23 خولەک خوێندنەوە · 18 stepsهەنگاو

What you will learnچی فێر دەبیت

  • Describe, in order, how a host gets its IPv6 addresses: link-local, RS and RA, SLAAC or DHCPv6, and DAD.
  • Name the five Neighbor Discovery messages and explain how NDP replaces ARP.
  • Read the A, M and O flags of a router advertisement and tell SLAAC, stateless DHCPv6 and stateful DHCPv6 apart.
  • Explain dual stack and Happy Eyeballs, and read the IPv6 lines of ipconfig and ping on Windows 11.
  • Explain why IPv6 needs a firewall but no NAT, name the transition tools, and give the 2026 adoption figures.
  • بە ڕیز ڕوونی بکەیتەوە چۆن ناونیشانەکانی وەردەگرێت: ، RS و RA، یان ⁦DHCPv6⁩ و .
  • پێنج پەیامەکەی بناسیت و ڕوونی بکەیتەوە NDP چۆن جێگەی دەگرێتەوە.
  • ئاڵاکانی A، M و Oـی بخوێنیتەوە و ، ⁦DHCPv6⁩ـی و ⁦DHCPv6⁩ـی دۆخدار لە یەک جیا بکەیتەوە.
  • و Happy Eyeballs ڕوون بکەیتەوە و هێڵەکانی لە ipconfig و pingـی ⁦Windows 11⁩ بخوێنیتەوە.
  • ڕوونی بکەیتەوە بۆچی پێویستی بە هەیە بەڵام بە نییە، ئامرازەکانی گواستنەوە بناسیت و ژمارەکانی بڵاوبوونەوەی ⁦2026⁩ بڵێیت.

One interface, several addressesیەک نێوبەستە، چەند ناونیشانێک

Connect a laptop to a network that has IPv6, and a second later its Wi-Fi interface has not one address but several. IPv6 was designed so that a host can configure itself: it needs no server for its addresses, only the router's advertisement. This lesson follows one laptop in a home in Sulaymaniyah step by step. The address formats and types are in IPv6 Addresses.

بە ببەستە کە هەیە: دوای چرکەیەک ⁦Wi-Fi⁩ـەکەی یەک ناونیشانی نییە، بەڵکو چەندینی هەیە. وا دیزاین کراوە کە خۆی ڕێکبخات: بۆ ناونیشانەکانی پێویستی بە نییە، تەنیا بەسە. ئەم وانەیە هەنگاو بە هەنگاو بەدوای دەچێت لە ماڵێک لە سلێمانی. شێوە و جۆرەکانی ناونیشان لە ناونیشانەکانی IPv6ـدان.

Four coloured rows for one Wi-Fi interface of a dual-stack laptop at home in Sulaymaniyah. Link-local IPv6 fe80::8d3f:2c41:9e07:5a1b: made by the laptop itself, first. Global IPv6 (stable) 2001:db8:7c00:4100:8d3f:2c41:9e07:5a1b: SLAAC, the prefix from the router plus its own ID. Temporary IPv6 2001:db8:7c00:4100:51c2:e8a4:3b6d:f92: SLAAC too, random and new every day. IPv4 (private) 192.168.1.23/24: from DHCP, leaves home through NAT. Footer: every IPv6 address passes DAD before use; the gateway fe80::1 comes from the router advertisement.چوار ڕیزی ڕەنگاوڕەنگ بۆ یەک نێوبەستەی Wi-Fiـی لاپتۆپێکی ستاکی دووانە لە ماڵێک لە سلێمانی. ناونیشانی بەستەری ناوخۆیی fe80::8d3f:2c41:9e07:5a1b: لاپتۆپەکە خۆی یەکەمجار دروستی دەکات. ناونیشانی تاکپەخشی گشتیی جێگیر 2001:db8:7c00:4100:8d3f:2c41:9e07:5a1b: SLAAC، پێشگر لە ڕێدۆزەوە و ناسێنەری خۆی. ناونیشانی کاتی 2001:db8:7c00:4100:51c2:e8a4:3b6d:f92: هەر SLAAC، هەڕەمەکی و هەموو ڕۆژێک نوێ. IPv4ـی تایبەت 192.168.1.23/24: لە DHCPـەوە، بە وەرگێڕانی ناونیشانی ڕایەڵە دەچێتە دەرەوەی ماڵ. خوارەوە: هەموو ناونیشانێکی IPv6 پێش بەکارهێنان بە دۆزینەوەی ناونیشانی دووپاتە دەپشکنرێت؛ دەروازەی بنەڕەتیی fe80::1 لە ڕاگەیاندنی ڕێدۆزەوە دێت.
Three IPv6 addresses and one IPv4 address on one interface.سێ ناونیشانی و یەک ناونیشانی لەسەر یەک .CêIT

Each address has a job. The link-local address talks to neighbours and to the router. The stable global address receives connections from the Internet. The temporary address is used for the connections the laptop opens itself. The IPv4 address still reaches the many sites and networks that have no IPv6 yet.

هەر ناونیشانێک کارێکی هەیە. لەگەڵ دراوسێکان و قسە دەکات. جێگیرەکە پەیوەندی لە وەردەگرێت. بۆ ئەو پەیوەندییانە بەکار دێت کە خۆی دەیانکاتەوە. ناونیشانی هێشتا دەگاتە زۆرێک لە و کە هێشتا نییە.

Neighbor Discovery: five ICMPv6 messagesدۆزینەوەی دراوسێ: پێنج پەیامی ⁦ICMPv6⁩

IPv6 hosts and routers find each other with Neighbor Discovery (NDP, RFC 4861). It has no packets of its own: its five messages travel inside ICMPv6, the IPv6 version of ICMP (ICMPv6). Two are about routers — router solicitation (RS) and router advertisement (RA). Two are about neighbours — neighbor solicitation (NS) and neighbor advertisement (NA). The fifth, a redirect, tells a host about a better first hop.

و بە (NDP، ⁦RFC 4861⁩) یەکتر دەدۆزنەوە. تایبەتی خۆی نییە: پێنج پەیامەکەی لە ناو ⁦ICMPv6⁩ـدا دەڕۆن، کە وەشانی (⁦ICMPv6⁩). دووانیان لەبارەی — ⁦(RS)⁩ و ⁦(RA)⁩. دووانیان لەبارەی دراوسێکانن — ⁦(NS)⁩ و ⁦(NA)⁩. پێنجەمیان، Redirect، ئاگادار دەکاتەوە کە یەکەمی باشتر هەیە.

Every ND message is sent with hop limit 255, and a receiver accepts it only if it still says 255. A router on the way would have lowered it by one, so 255 proves that the message came from the receiver's own link, not from an attacker far away.

هەموو پەیامێکی NDP بە hop limit 255 دەنێردرێت و وەرگر تەنیا ئەو کاتە وەری دەگرێت کە هێشتا 255 بێت. هەر لە ڕێگەدا یەکێکی لێ کەم دەکردەوە، بۆیە 255 دەیسەلمێنێت کە پەیامەکە لە بەستەری خودی وەرگرەوە هاتووە، نەک لە هێرشبەرێکی دوور.

A table of the five Neighbor Discovery messages. Type 133, router solicitation (RS): host to ff02::2 (all routers) — 'Is there a router here?'. Type 134, router advertisement (RA): router to ff02::1 (all nodes) — 'I am a router; this is the prefix'. Type 135, neighbor solicitation (NS): host to ff02::1:ffXX:XXXX — 'Who has this address?' and DAD. Type 136, neighbor advertisement (NA): owner to the asker, unicast — 'It is mine: here is my MAC'. Type 137, redirect: router to host — 'Use a better first hop'. Footer: all five travel inside ICMPv6 with hop limit 255.خشتەی پێنج پەیامەکەی دۆزینەوەی دراوسێ. جۆری 133، داواکاریی ڕێدۆز (RS): میوانگر بۆ ff02::2 (هەموو ڕێدۆزەکان) — «ڕێدۆز لێرە هەیە؟». جۆری 134، ڕاگەیاندنی ڕێدۆز (RA): ڕێدۆز بۆ ff02::1 (هەموو گرێکان) — «من ڕێدۆزم؛ ئەمە پێشگرەکەیە». جۆری 135، داواکاریی دراوسێ (NS): میوانگر بۆ ff02::1:ffXX:XXXX — «ئەم ناونیشانە هی کێیە؟» و دۆزینەوەی ناونیشانی دووپاتە. جۆری 136، ڕاگەیاندنی دراوسێ (NA): خاوەنەکە بۆ پرسیارکەر، تاکپەخش — «هی منە: ئەمە ناونیشانی MACـەکەمە». جۆری 137، Redirect: ڕێدۆز بۆ میوانگر — «بازێکی باشتر بەکار بهێنە». خوارەوە: هەر پێنجیان لە ناو ICMPv6 بە hop limit 255 دەڕۆن.
Two messages for routers, two for neighbours, one redirect.دوو پەیام بۆ ، دوو بۆ دراوسێکان، یەک Redirect.CêIT

Neighbor Discovery: five ICMPv6 messagesدۆزینەوەی دراوسێ: پێنج پەیامی ⁦ICMPv6⁩

Neighbor Discovery instead of ARPدۆزینەوەی دراوسێ لە جیاتی ARP

In IPv4, ARP finds the MAC address that belongs to an IP address (ARP). IPv6 has no ARP (the two side by side). A host that needs a neighbour's MAC address sends a neighbor solicitation, and the owner answers with a neighbor advertisement that carries its MAC address. The answer is kept in the neighbour cache, the IPv6 twin of the ARP cache.

لە ، ئەو دەدۆزێتەوە کە هی (ARP). نییە (هەردووکیان شان بە شانی یەک). کە دراوسێیەکی پێویستە دەنێرێت و خاوەنەکەی بە وەڵام دەداتەوە کە تێدایە. وەڵامەکە لە دراوسێدا هەڵدەگیرێت، کە جووتی .

The difference is who has to listen. An ARP request is a broadcast, so every device on the LAN must read it. A neighbor solicitation goes to a solicited-node multicast group made from the last 24 bits of the wanted address (ff02::1:ff + those 24 bits), so normally only the owner's network card passes it up. On Windows, netsh interface ipv6 show neighbors lists the neighbour cache.

جیاوازییەکە لەوەدایە کێ دەبێت گوێ بگرێت. ، بۆیە هەموو ئامێرێکی سەر دەبێت بیخوێنێتەوە. دەچێتە گرووپێکی ⁦solicited-node⁩ کە لە دوایین ⁦24⁩ ناونیشانە داواکراوەکە دروست دەکرێت (ff02::1:ff + ئەو ⁦24⁩ )، بۆیە زۆربەی جار تەنیا کارتی خاوەنەکە بەرزی دەکاتەوە. لە Windowsـدا netsh interface ipv6 show neighbors دراوسێ پیشان دەدات.

Two panels side by side. Left, ARP request, broadcast: 'Who has 192.168.1.1?' sent to FF-FF-FF-FF-FF-FF; arrows go from a PC to the router, PC2 and PC3 — every device must stop and read it; the reply is an ARP reply, unicast. Right, neighbor solicitation, multicast: 'Who has fe80::1?' sent to 33-33-FF-00-00-01; one arrow goes only to the router, PC2 and PC3 are greyed out — only devices whose address ends …00:0001 listen; the reply is a neighbor advertisement, unicast. Table below: carried in an Ethernet frame with EtherType 0x0806 versus ICMPv6 inside IPv6; table: ARP cache (arp -a) versus neighbour cache (netsh … show neighbors); also does: nothing versus finding routers, DAD and redirects.دوو بەش لە تەنیشت یەک. چەپ، داواکاریی ARP، پەخشکردن: «192.168.1.1 هی کێیە؟» بۆ FF-FF-FF-FF-FF-FF دەنێردرێت؛ تیرەکان لە PCـێکەوە دەچنە ڕێدۆزەکە، PC2 و PC3 — هەموو ئامێرێک دەبێت بیخوێنێتەوە؛ وەڵام: وەڵامی ARP، تاکپەخش. ڕاست، داواکاریی دراوسێ، فرەپەخش: «fe80::1 هی کێیە؟» بۆ 33-33-FF-00-00-01؛ تەنیا یەک تیر دەچێتە ڕێدۆزەکە و PC2 و PC3 کاڵ کراونەتەوە — تەنیا ئەو ئامێرانە گوێ دەگرن کە ناونیشانیان بە …00:0001 کۆتایی دێت؛ وەڵام: ڕاگەیاندنی دراوسێ، تاکپەخش. خشتەی خوارەوە: لە ناو فرەیمی Ethernet بە EtherType 0x0806 بەرامبەر ICMPv6 لە ناو IPv6؛ خشتە: کاشی ARP (arp -a) بەرامبەر کاشی دراوسێ (netsh … show neighbors)؛ هەروەها: هیچ بەرامبەر دۆزینەوەی ڕێدۆزەکان، دۆزینەوەی ناونیشانی دووپاتە و Redirect.
Same question, same answer — but IPv6 asks a small multicast group, not everyone.هەمان پرسیار و هەمان وەڵام — بەڵام لە گرووپێکی بچووکی دەپرسێت، نەک لە هەمووان.CêIT

SLAAC: the router gives the prefix, the host builds the addressSLAAC: ڕێدۆز پێشگر دەدات، میوانگر ناونیشان دروست دەکات

SLAAC (stateless address autoconfiguration, RFC 4862) is how most IPv6 hosts get a global address. The host sends an RS to ff02::2. The router answers with an RA that carries the LAN's /64 prefix. The host puts its own 64-bit interface ID after the prefix, checks the result with DAD and starts to use it. 'Stateless' means that no server keeps a list of who has which address.

(ڕێکخستنی خۆکاری ناونیشان بەبێ دۆخ، ⁦RFC 4862⁩) ئەو ڕێگەیەیە کە زۆربەی پێ وەردەگرن. RS بۆ ff02::2 دەنێرێت. بە وەڵام دەداتەوە کە پێشگری /64ـی تێدایە. ⁦64⁩ خۆی دەخاتە دوای پێشگرەکە، ئەنجامەکە بە دەپشکنێت و دەست بە بەکارهێنانی دەکات. «بێ دۆخ» واتە هیچ لیستی ئەوە ناهێڵێتەوە کە کێ کام ناونیشانی هەیە.

Animation in five steps between a laptop and a home router (fe80::1, prefix 2001:db8:7c00:4100::/64). 1: the laptop makes fe80:: plus its own random interface ID, fe80::8d3f:2c41:9e07:5a1b; it is tentative while DAD checks it. 2: router solicitation from fe80::8d3f:… to ff02::2 — 'Is there a router here?'. 3: router advertisement from fe80::1 to ff02::1 — prefix 2001:db8:7c00:4100::/64, A = 1, default gateway fe80::1. 4: the laptop joins the prefix 2001:db8:7c00:4100 (from the RA) and the interface ID 8d3f:2c41:9e07:5a1b (made by itself) into 2001:db8:7c00:4100:8d3f:2c41:9e07:5a1b/64, and makes a temporary address with a second random ID. 5: a neighbor solicitation from :: to ff02::1:ff07:5a1b asks whether anyone uses …9e07:5a1b; silence; the link-local, global and temporary addresses are all ready.
Animation in five steps between a laptop and a home router (fe80::1, prefix 2001:db8:7c00:4100::/64). 1: the laptop makes fe80:: plus its own random interface ID, fe80::8d3f:2c41:9e07:5a1b; it is tentative while DAD checks it. 2: router solicitation from fe80::8d3f:… to ff02::2 — 'Is there a router here?'. 3: router advertisement from fe80::1 to ff02::1 — prefix 2001:db8:7c00:4100::/64, A = 1, default gateway fe80::1. 4: the laptop joins the prefix 2001:db8:7c00:4100 (from the RA) and the interface ID 8d3f:2c41:9e07:5a1b (made by itself) into 2001:db8:7c00:4100:8d3f:2c41:9e07:5a1b/64, and makes a temporary address with a second random ID. 5: a neighbor solicitation from :: to ff02::1:ff07:5a1b asks whether anyone uses …9e07:5a1b; silence; the link-local, global and temporary addresses are all ready.
RS, RA, prefix + own ID, DAD — and the laptop is on the IPv6 Internet.RS، RA، پێشگر + ناسێنەری خۆی، — و لەسەر .CêIT

The same RA also gives a temporary address with a second random ID, for privacy (temporary addresses). SLAAC works only with a /64 prefix, because the interface ID is always 64 bits — one reason why every IPv6 LAN is a /64.

هەمان بە ناسێنەرێکی هەڕەمەکیی دووەم دەدات، بۆ تایبەتێتی (ناونیشانە کاتییەکان). تەنیا لەگەڵ پێشگری /64 کار دەکات، چونکە هەمیشە ⁦64⁩ — ئەمە یەکێکە لەو هۆیانەی کە هەموو لە /64ـە.

SLAAC: the router gives the prefix, the host builds the addressSLAAC: ڕێدۆز پێشگر دەدات، میوانگر ناونیشان دروست دەکات

What a router advertisement saysڕاگەیاندنی ڕێدۆز چی دەڵێت

An RA is short but full of information. Its source, the router's link-local address (often fe80::1), becomes the host's default gateway. The prefix information gives the /64 prefix with two lifetimes (valid and preferred) and the A flag: 'build your own address'. Two more flags say whether to ask DHCPv6 as well: M (managed — get the address from DHCPv6) and O (other — get only extra settings such as DNS from DHCPv6). Many RAs also carry the DNS server themselves (RDNSS, RFC 8106).

کورتە بەڵام پڕە لە زانیاری. سەرچاوەکەی، (زۆرجار fe80::1)، دەبێتە . زانیاریی پێشگرەکە پێشگری /64 دەدات لەگەڵ دوو تەمەن (دروست و پەسەند) و ئاڵای A: «ناونیشانی خۆت دروست بکە». دوو ئاڵای تر دەڵێن ئایا ⁦DHCPv6⁩ـیش بپرسرێت: M (بەڕێوەبراو — ناونیشان لە ⁦DHCPv6⁩ـەوە وەربگرە) و O (تر — تەنیا ڕێکخستنی زیادە وەک لە ⁦DHCPv6⁩ـەوە وەربگرە). زۆرێک لە خۆیان هەڵدەگرن (RDNSS، ⁦RFC 8106⁩).

Routers send an RA every few minutes (Cisco's default is every 200 seconds) and at once when a host sends an RS. The gateway always comes from the RA, even on a network that uses DHCPv6.

هەموو چەند خولەکێک دەنێرن (بنەڕەتی Cisco هەموو ⁦200⁩ چرکەیەکە) و یەکسەر کاتێک RS دەنێرێت. هەمیشە لە دێت، تەنانەت لەسەر کە ⁦DHCPv6⁩ بەکار دەهێنێت.

Left card, router advertisement (ICMPv6 type 134), five fields: from fe80::1 — your default gateway; prefix 2001:db8:7c00:4100::/64 with A = 1 — build your own address; valid and preferred lifetime — how long the prefix may be used; flags M and O — ask DHCPv6 too?; DNS server (RDNSS, RFC 8106) — optional but common today. Right, three ways to run a LAN: SLAAC only (A = 1, M = 0, O = 0; address by SLAAC, DNS from the RA); SLAAC plus stateless DHCPv6 (A = 1, M = 0, O = 1; address by SLAAC, DNS and more from DHCPv6); stateful DHCPv6 (A = 0, M = 1; address and DNS from the DHCPv6 server). Footer: in all three the default gateway comes from the router advertisement, because DHCPv6 has no gateway option; routers send an RA every few minutes and at once when a host asks with a router solicitation.کارتی چەپ، ڕاگەیاندنی ڕێدۆز (ICMPv6، جۆری 134)، پێنج خانە: لە fe80::1ـەوە — دەبێتە دەروازەی بنەڕەتیت؛ پێشگری 2001:db8:7c00:4100::/64 بە A = 1 — ناونیشانی خۆت دروست بکە؛ تەمەنی دروست و پەسەند — تا کەی پێشگرەکە بەکار دێت؛ ئاڵاکانی M و O — ئایا DHCPv6ـیش بپرسرێت؟؛ ڕاژەکاری DNS (RDNSS، RFC 8106) — ئارەزوومەندانەیە بەڵام ئەمڕۆ باوە. ڕاست، سێ ڕێگە بۆ ڕایەڵەیەکی ناوچەیی: تەنیا SLAAC (A = 1, M = 0, O = 0؛ ناونیشان بە SLAAC، DNS لە ڕاگەیاندنی ڕێدۆزەوە)؛ SLAAC و DHCPv6ـی بێ‌دۆخ (A = 1, M = 0, O = 1؛ ناونیشان بە SLAAC، DNS و زیاتر لە DHCPv6ـەوە)؛ DHCPv6ـی دۆخدار (A = 0, M = 1؛ ناونیشان و DNS لە ڕاژەکاری DHCPv6ـەوە). خوارەوە: لە هەر سێکیاندا دەروازەی بنەڕەتی لە ڕاگەیاندنی ڕێدۆزەوە دێت، چونکە DHCPv6 هیچ بژاردەیەکی دەروازەی نییە؛ ڕێدۆزەکان هەموو چەند خولەکێک RA دەنێرن و یەکسەر کاتێک میوانگرێک بە داواکاریی ڕێدۆز دەپرسێت.
The A, M and O flags decide where the address and the DNS server come from.ئاڵاکانی A، M و O بڕیار دەدەن ناونیشان و لە کوێوە بێن.CêIT

Duplicate Address Detectionدۆزینەوەی ناونیشانی دووپاتە

Two devices with the same address would break each other's connections. So before using any new IPv6 address — link-local, stable or temporary — a host runs duplicate address detection (DAD, RFC 4862). While it is being checked, the address is tentative: the host may not use it yet.

دوو ئامێر بە هەمان ناونیشان پەیوەندییەکانی یەکتر تێک دەدەن. بۆیە پێش بەکارهێنانی هەر ناونیشانێکی نوێی — ، جێگیر یان کاتی — دەکات (DAD، ⁦RFC 4862⁩). تا دەپشکنرێت، ناونیشانەکە تاقیکارییە: هێشتا بۆی نییە بەکاری بهێنێت.

The host sends a neighbor solicitation whose target is the tentative address. Its source is :: (the unspecified address), because the new address may not be used yet, and its destination is the address's solicited-node group. If no neighbor advertisement comes back within about one second, the address is unique and becomes preferred. If one comes back, the address is a duplicate: the host does not use it, and a host with random IDs simply tries a new ID. Windows marks such an address (Duplicate) in ipconfig /all.

دەنێرێت کە ئامانجەکەی ناونیشانە تاقیکارییەکەیە. سەرچاوەکەی ::ـە (ناونیشانی دیارینەکراو)، چونکە ناونیشانە نوێیەکە هێشتا بەکار نایەت و مەبەستەکەی گرووپی ⁦solicited-node⁩ـی ئەو ناونیشانەیە. ئەگەر لە ماوەی نزیکەی یەک چرکەدا هیچ نەگەڕایەوە، ناونیشانەکە بێ‌وێنەیە و پەسەند دەبێت. ئەگەر یەکێک گەڕایەوە، ناونیشانەکە دووپاتەیە: بەکاری ناهێنێت و ئەگەر ناسێنەری هەڕەمەکی بەکار بهێنێت تەنیا ناسێنەرێکی نوێ تاقی دەکاتەوە. Windows ناونیشانێکی وا لە ipconfig /allـدا بە (Duplicate) نیشانە دەکات.

A laptop with a tentative address sends a neighbor solicitation from :: to ff02::1:ff07:5a1b with target 2001:db8:7c00:4100:8d3f:2c41:9e07:5a1b. Two outcomes. A: nobody answers within about 1 second — the address is unique and the laptop starts to use it. B: another device answers with a neighbor advertisement, 'that address is mine' — duplicate, the laptop does not use it; with random IDs it simply tries a new ID. Notes: the source is :: because the address may not be used until it passes; the solicited-node group ff02::1:ff07:5a1b is ff02::1:ff plus the last 24 bits of the address.لاپتۆپێک بە ناونیشانێکی تاقیکارییەوە داواکاریی دراوسێیەک لە ::ـەوە بۆ ff02::1:ff07:5a1b دەنێرێت، ئامانج 2001:db8:7c00:4100:8d3f:2c41:9e07:5a1b. دوو ئەنجام. A: لە ماوەی نزیکەی یەک چرکەدا کەس وەڵام ناداتەوە — ناونیشانەکە بێ‌وێنەیە و لاپتۆپەکە دەست بە بەکارهێنانی دەکات. B: ئامێرێکی تر بە ڕاگەیاندنی دراوسێ وەڵام دەداتەوە، «ئەو ناونیشانە هی منە» — دووپاتەیە، لاپتۆپەکە بەکاری ناهێنێت؛ بە ناسێنەری هەڕەمەکی تەنیا ناسێنەرێکی نوێ تاقی دەکاتەوە. تێبینی: سەرچاوەکە ::ـە چونکە تا پشکنینەکە تەواو نەبێت ناونیشانەکە بەکار نایەت؛ گرووپی ff02::1:ff07:5a1b = ff02::1:ff + دوایین 24 بیتی ناونیشانەکە.
Ask first, use later: silence means the address is free.سەرەتا بپرسە، پاشان بەکاری بهێنە: بێدەنگی واتە ناونیشانەکە بەتاڵە.CêIT

DHCPv6: stateful and stateless⁦DHCPv6⁩: دۆخدار و بێ‌دۆخ

Some networks — for example a company that must log which device had which address — use DHCPv6 (RFC 9915, an Internet Standard since January 2026, which replaced RFC 8415). Stateful DHCPv6 works like DHCPv4's DORA (DHCP) with four messages: Solicit (to the group ff02::1:2), Advertise, Request and Reply. The client uses UDP port 546 and the server port 547. The server keeps a lease record — the 'state' — for every client.

هەندێک — بۆ نموونە کۆمپانیایەک کە دەبێت تۆماری ئەوە بکات کام ئامێر کام ناونیشانی هەبووە — ⁦DHCPv6⁩ بەکار دەهێنن (⁦RFC 9915⁩، کە لە کانوونی دووەمی ⁦2026⁩ـەوە ستانداردی و جێگەی ⁦RFC 8415⁩ـی گرتەوە). ⁦DHCPv6⁩ـی دۆخدار وەک DORAـی ⁦DHCPv4⁩ کار دەکات (DHCP) بە چوار پەیام: Solicit (بۆ گرووپی ff02::1:2)، Advertise، Request و Reply. UDP 546 بەکار دەهێنێت و 547. بۆ هەموو تۆمارێکی کرێ دەهێڵێتەوە — ئەمە «دۆخ»ـەکەیە.

Stateless DHCPv6 hands out no addresses: the host still uses SLAAC and asks the server only for extra settings such as DNS (an Information-request and a Reply). A third use is prefix delegation: the ISP's DHCPv6 server gives your home router a whole block — often a /56, room for 256 LANs — and the router advertises one /64 of it on each LAN. And remember: DHCPv6 has no default-gateway option; the gateway always comes from the RA.

⁦DHCPv6⁩ـی هیچ ناونیشانێک نادات: هێشتا بەکار دەهێنێت و تەنیا ڕێکخستنی زیادە وەک لە دەپرسێت (⁦Information-request⁩ و Reply). بەکارهێنانی سێیەم پێدانی پێشگرە: ⁦DHCPv6⁩ـی بلۆکێکی تەواو دەداتە ماڵەکەت — زۆرجار /56، جێگەی ⁦256⁩ — و لەسەر هەر یەک /64ـی لێ ڕادەگەیەنێت. لەبیرت بێت: ⁦DHCPv6⁩ هیچ بژاردەیەکی نییە؛ هەمیشە لە دێت.

A client box (UDP port 546) and a DHCPv6 server box (UDP port 547) with four arrows. 1: Solicit to ff02::1:2 — 'Is there a DHCPv6 server?'. 2: Advertise — 'I can give you an address'. 3: Request — 'Then I want that one, please'. 4: Reply with 2001:db8:7c00:4100::1a2b and DNS — 'It is yours for the lease time'. Notes: like DHCPv4's DORA, but over IPv6 multicast, and the server keeps a record of who has which address; DHCPv6 gives no default gateway, so the host still learns the router from a router advertisement.سندووقی ڕاژەخواز (پۆرتی UDP 546) و سندووقی ڕاژەکاری DHCPv6 (پۆرتی UDP 547) بە چوار تیر. 1: Solicit بۆ ff02::1:2 — «ڕاژەکاری DHCPv6 هەیە؟». 2: Advertise — «دەتوانم ناونیشانێکت بدەمێ». 3: Request — «کەواتە ئەوەم دەوێت». 4: Reply بە 2001:db8:7c00:4100::1a2b و DNS — «هی تۆیە بۆ ماوەی کرێکە». تێبینی: وەک DORAـی DHCPv4، بەڵام بە فرەپەخشی IPv6 و ڕاژەکارەکە تۆماری ئەوە دەهێڵێتەوە کە کێ کام ناونیشانی هەیە؛ DHCPv6 دەروازەی بنەڕەتی نادات، بۆیە میوانگرەکە هێشتا ڕێدۆزەکە لە ڕاگەیاندنی ڕێدۆزەوە دەناسێت.
Solicit, Advertise, Request, Reply — and the server remembers the lease.Solicit، Advertise، Request، Reply — و کرێکە لەبیر دەکات.CêIT

Dual stack: IPv4 and IPv6 side by sideستاکی دووانە: IPv4 و IPv6 شان بە شانی یەک

The Internet cannot switch from IPv4 to IPv6 in one night. The normal way today is dual stack: every device and router runs IPv4 and IPv6 at the same time, on the same interface. A home router keeps NAT for IPv4 and routes IPv6 without NAT; the ISP gives it one public IPv4 address and an IPv6 prefix.

ناتوانێت لە شەوێکدا لە بگوازرێتەوە بۆ . ڕێگە ئاساییەکەی ئەمڕۆ : هەموو ئامێر و لە هەمان کاتدا و لەسەر هەمان و بەکار دەهێنێت. ماڵ بۆ دەهێڵێتەوە و بەبێ دەگوازێتەوە؛ یەک ناونیشانی گشتیی و پێشگرێکی دەداتێ.

Which one does a browser use? DNS can answer a name with an A record (IPv4) and an AAAA record (IPv6). With both, the computer tries IPv6 first; if IPv6 has not connected after about 250 ms, it starts an IPv4 attempt as well, and the first connection that works wins. This trick, Happy Eyeballs (RFC 8305), means a broken IPv6 path costs only a quarter of a second. DNS records are taught in DNS.

کامیان بەکار دەهێنێت؟ دەتوانێت بە تۆماری A () و تۆماری AAAA () وەڵامی ناوێک بداتەوە. کاتێک هەردووکیان هەبن، سەرەتا تاقی دەکاتەوە؛ ئەگەر دوای نزیکەی ⁦250 ms⁩ نەبەسترا، هەوڵێکی دەست پێ دەکات و یەکەم پەیوەندی کە کار بکات دەباتەوە. ئەم فێڵە، Happy Eyeballs ⁦(RFC 8305)⁩، واتای ئەوەیە ڕێگەیەکی تێکچووی تەنیا چارەکە چرکەیەک دەخایەنێت. لە DNSـدا دەخوێندرێن.

A laptop (192.168.1.23 and 2001:db8:7c00:4100:8d3f:…) connected to a home router and on to the ISP and the Internet by two lanes. The orange IPv4 lane: 192.168.1.0/24 at home, NAT in the router, one public address 203.0.113.45 outside. The green IPv6 lane: RA …4100::/64 at home, no NAT but a stateful firewall in the router, a /56 prefix from the ISP by DHCPv6-PD. Below: DNS answers www.example.com with both kinds of record, A 198.51.100.10 and AAAA 2001:db8:5e::10; the laptop tries IPv6 first and falls back to IPv4 after about 250 ms (Happy Eyeballs, RFC 8305). If the ISP gives no IPv6, only the IPv4 lane works and the laptop still has its fe80:: link-local address. All addresses are documentation examples (RFC 5737, RFC 3849).لاپتۆپێک (192.168.1.23 و 2001:db8:7c00:4100:8d3f:…) بە دوو ڕێڕەو بە ڕێدۆزی ماڵ و پاشان بە دابینکەری ئینتەرنێت و ئینتەرنێتەوە بەستراوە. ڕێڕەوی پرتەقاڵیی IPv4: 192.168.1.0/24 لە ماڵەوە، وەرگێڕانی ناونیشانی ڕایەڵە لە ڕێدۆزەکەدا، یەک ناونیشانی گشتی 203.0.113.45 لە دەرەوە. ڕێڕەوی سەوزی IPv6: RA …4100::/64 لە ماڵەوە، بێ وەرگێڕانی ناونیشانی ڕایەڵە بەڵام ئاگرەدیواری دۆخدار لە ڕێدۆزەکەدا، پێشگری /56 لە دابینکەری ئینتەرنێتەوە بە DHCPv6-PD. خوارەوە: DNS بۆ www.example.com هەردوو جۆری تۆمار دەداتەوە، A 198.51.100.10 و AAAA 2001:db8:5e::10؛ لاپتۆپەکە سەرەتا IPv6 تاقی دەکاتەوە و دوای نزیکەی 250 ms دەگەڕێتەوە بۆ IPv4 (Happy Eyeballs، RFC 8305). ئەگەر دابینکەری ئینتەرنێت IPv6 نەدات، تەنیا ڕێڕەوی IPv4 کار دەکات و لاپتۆپەکە هێشتا ناونیشانی بەستەری ناوخۆیی fe80::ـی هەیە. هەموو ناونیشانەکان نموونەی نووسینن (RFC 5737، RFC 3849).
Two lanes on one cable: IPv4 with NAT, IPv6 without.دوو ڕێڕەو لەسەر یەک کێبڵ: بە ، بەبێ .CêIT

What ipconfig showsipconfig چی پیشان دەدات

On Windows 11, open Command Prompt and type ipconfig. On a dual-stack network the Wi-Fi adapter shows up to four IPv6 lines: (1) IPv6 Address, the stable SLAAC address that other computers can connect to; (2) Temporary IPv6 Address, used for the connections your computer opens and replaced about once a day (why); (3) Link-local IPv6 Address with its zone, %12 = interface number 12; and (4) the IPv6 Default Gateway, the router's link-local address from its RA. ipconfig /all adds each address's state (Preferred, Deprecated, Tentative or Duplicate) and the DHCPv6 details.

لە ⁦Windows 11⁩ـدا Command Prompt بکەرەوە و ipconfig بنووسە. لەسەر ، ⁦Wi-Fi⁩ تا چوار هێڵی پیشان دەدات: ⁦(1)⁩ ⁦IPv6 Address⁩، ناونیشانی جێگیری کە تر دەتوانن پەیوەندیی پێوە بکەن؛ ⁦(2)⁩ ⁦Temporary IPv6 Address⁩، بۆ ئەو پەیوەندییانە بەکار دێت کە دەیانکاتەوە و نزیکەی ڕۆژی جارێک دەگۆڕێت (بۆچی)؛ ⁦(3)⁩ ⁦Link-local IPv6 Address⁩ بە zoneـەکەیەوە، %12 = ژمارە ⁦12⁩؛ ⁦(4)⁩ Default Gatewayـی ، لە . ipconfig /all دۆخی هەر ناونیشانێک (Preferred، Deprecated، Tentative یان Duplicate) و وردەکارییەکانی ⁦DHCPv6⁩ـیش زیاد دەکات.

A dark Command Prompt window with the output of ipconfig for the Wireless LAN adapter Wi-Fi. Four lines are highlighted and numbered: 1 IPv6 Address 2001:db8:7c00:4100:8d3f:2c41:9e07:5a1b; 2 Temporary IPv6 Address 2001:db8:7c00:4100:51c2:e8a4:3b6d:f92; 3 Link-local IPv6 Address fe80::8d3f:2c41:9e07:5a1b%12; 4 Default Gateway fe80::1%12, with 192.168.1.1 on the next line. Also shown: IPv4 Address 192.168.1.23 and Subnet Mask 255.255.255.0. Notes: 1 the stable SLAAC address, for incoming connections; 2 the temporary address, used for outgoing connections and replaced daily; 3 the link-local address, %12 = interface number 12; 4 the IPv6 gateway, the router's link-local address from its RA.پەنجەرەیەکی تاریکی Command Prompt بە دەرچوونی ipconfig بۆ Wireless LAN adapter Wi-Fi. چوار هێڵ ڕووناک و ژمارەدار کراون: 1 IPv6 Address 2001:db8:7c00:4100:8d3f:2c41:9e07:5a1b؛ 2 Temporary IPv6 Address 2001:db8:7c00:4100:51c2:e8a4:3b6d:f92؛ 3 Link-local IPv6 Address fe80::8d3f:2c41:9e07:5a1b%12؛ 4 Default Gateway fe80::1%12 و 192.168.1.1 لە هێڵی دواتردا. هەروەها: IPv4 Address 192.168.1.23 و Subnet Mask 255.255.255.0. تێبینی: 1 ناونیشانی جێگیری SLAAC، بۆ پەیوەندیی هاتوو؛ 2 ناونیشانی کاتی، بۆ پەیوەندیی دەرچوو و ڕۆژانە دەگۆڕێت؛ 3 ناونیشانی بەستەری ناوخۆیی، %12 = نێوبەستەی ژمارە 12؛ 4 دەروازەی بنەڕەتیی IPv6، ناونیشانی بەستەری ناوخۆیی ڕێدۆزەکە لە ڕاگەیاندنی ڕێدۆزەکەیەوە.
Every line you saw in this lesson, on one screen.هەموو ئەو هێڵانەی لەم وانەیەدا بینیت، لەسەر یەک شاشە.CêIT

What ipconfig showsipconfig چی پیشان دەدات

Testing IPv6 with pingتاقیکردنەوەی IPv6 بە پینگ

ping sends ICMPv6 echo requests over IPv6, just as it sends ICMP echo requests over IPv4 (ping). Test from near to far: ping ::1 tests IPv6 inside your own computer (the loopback address); ping fe80::1%12 tests the link to the router (a link-local address needs its %zone); ping -6 <name> forces IPv6 for a name. Windows prints IPv6 replies without the TTL that IPv4 replies show.

ping لەسەر داواکاریی echoـی ⁦ICMPv6⁩ دەنێرێت، هەروەک چۆن لەسەر داواکاریی echoـی دەنێرێت (پینگ). لە نزیکەوە بۆ دوور تاقی بکەرەوە: ping ::1 لە ناو خۆتدا تاقی دەکاتەوە ()؛ ping fe80::1%12 بەستەری تاقی دەکاتەوە ( پێویستی بە %zoneـەکەیەتی)؛ ping -6 <name> بۆ ناوێک بەکار دەهێنێت. Windows وەڵامەکانی بەبێ ئەو TTLـە پیشان دەدات کە لە وەڵامەکانی هەیە.

Command Prompt on Windows 11 (sample output, documentation addresses)Command Prompt لە ⁦Windows 11⁩ـدا (نموونەی دەرچوون، ناونیشانی نموونەی نووسین)BATType in a terminalلە تێرمیناڵدا بینووسە
C:\> ping ::1

Pinging ::1 with 32 bytes of data:
Reply from ::1: time<1ms
Reply from ::1: time<1ms
Reply from ::1: time<1ms
Reply from ::1: time<1ms

Ping statistics for ::1:
    Packets: Sent = 4, Received = 4, Lost = 0 (0% loss),
Approximate round trip times in milli-seconds:
    Minimum = 0ms, Maximum = 0ms, Average = 0ms

C:\> ping -6 -n 2 www.example.com

Pinging www.example.com [2001:db8:5e::10] with 32 bytes of data:
Reply from 2001:db8:5e::10: time=38ms
Reply from 2001:db8:5e::10: time=37ms

Ping statistics for 2001:db8:5e::10:
    Packets: Sent = 2, Received = 2, Lost = 0 (0% loss),
Approximate round trip times in milli-seconds:
    Minimum = 37ms, Maximum = 38ms, Average = 37ms
Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە
Lineدێڕی 1-11

The loopback ::1 always answers if IPv6 works inside the computer — even with no network at all.

ئەگەر لە ناو کار بکات، ::1 هەمیشە وەڵام دەداتەوە — تەنانەت بەبێ هیچ .

Lineدێڕی 13-16

-6 forces IPv6 and -n 2 sends two requests; the name was resolved to its AAAA address in square brackets.

-6 بەکار دەهێنێت و -n 2 دوو داواکاری دەنێرێت؛ ناوەکە کراوەتە ناونیشانی AAAAـەکەی لە ناو کەوانەی چوارگۆشەدا.

On a network without IPv6, ping -6 answers PING: transmit failed. General failure. — the computer has no IPv6 route to send on. In PowerShell, Get-NetIPAddress -AddressFamily IPv6 and Get-NetNeighbor -AddressFamily IPv6 show the addresses and the neighbour cache.

لەسەر بەبێ ، ping -6 دەڵێت PING: transmit failed. General failure. — هیچ ڕێگەیەکی نییە بۆ ناردن. لە PowerShellـدا Get-NetIPAddress -AddressFamily IPv6 و Get-NetNeighbor -AddressFamily IPv6 ناونیشانەکان و دراوسێ پیشان دەدەن.

ExerciseڕاهێنانChoose the testتاقیکردنەوەکە هەڵبژێرە

ping ::1 works, ping fe80::1%12 works, but ping -6 www.example.com says 'General failure'. Where is the problem?

ping ::1 کار دەکات، ping fe80::1%12 کار دەکات، بەڵام ping -6 www.example.com دەڵێت «General failure». کێشەکە لە کوێیە؟

Hintئاماژە

Follow the three tests from near to far.

سێ تاقیکردنەوەکە لە نزیکەوە بۆ دوور بگرە.

Show answerوەڵامەکە پیشان بدە

IPv6 works inside the computer and on the link to the router, but the computer has no IPv6 route beyond it: no global address or no default route — usually the ISP or the router gives no IPv6 prefix. IPv4 may still work normally (dual stack).

لە ناو و لەسەر بەستەری کار دەکات، بەڵام لەوە دوورتر هیچ ڕێگەیەکی نییە: یان ڕێگەی بنەڕەتی نییە — زۆرجار یان پێشگری نادات. لەوانەیە هێشتا ئاسایی کار بکات ().

No NAT — but still a firewallبێ وەرگێڕانی ناونیشانی ڕایەڵە — بەڵام هێشتا ئاگرەدیوار

In IPv4, NAT lets a whole home share one public address (NAT). IPv6 has enough addresses for every device, so it needs no NAT: each device has its own global address and connections work end to end, which makes calls, games and home servers simpler.

لە ، وا دەکات هەموو ماڵێک یەک ناونیشانی گشتی بەکار بهێنێت (وەرگێڕانی ناونیشانی ڕایەڵە). ناونیشانی بەسی بۆ هەموو ئامێرێک هەیە، بۆیە پێویستی بە نییە: هەر ئامێرێک خۆی هەیە و پەیوەندییەکان ڕاستەوخۆ لە سەرێکەوە بۆ سەرێکی تر کار دەکەن، ئەمەش پەیوەندیی دەنگی، یاری و ماڵەوە ئاسانتر دەکات.

That does not mean every device is open to the Internet. NAT was never meant as protection (NAT is not a firewall); protection comes from the firewall. Home routers run a stateful firewall for IPv6 (; RFC 6092 recommends it as the default): replies to connections your devices opened come back in, while unsolicited packets from outside are dropped. Windows Defender Firewall protects the computer itself as well.

ئەمە واتای ئەوە نییە کە هەموو ئامێرێک بۆ کراوەیە. هەرگیز بۆ پاراستن دانەنرابوو (وەرگێڕانی ناونیشانی ڕایەڵە ئاگرەدیوار نییە)؛ پاراستن لە دێت. ماڵ بۆ دۆخدار بەکار دەهێنن (؛ ⁦RFC 6092⁩ وەک بنەڕەت پێشنیاری دەکات): وەڵامی ئەو پەیوەندییانەی ئامێرەکانت کردوویانەتەوە دێنە ژوورەوە، بەڵام داوانەکراو لە دەرەوە فڕێ دەدرێن. Windows Defender Firewallـیش خودی دەپارێزێت.

A laptop (2001:db8:7c00:4100:8d3f:…) on the left, a web server (2001:db8:5e::10) and a stranger on the Internet on the right, and the home router with a stateful firewall in the middle. 1: the request goes out — allowed. 2: the reply comes back — allowed. 3: an unsolicited packet from the stranger is dropped at the router (a red cross). Footer: every device has a global address, so the firewall — not NAT — decides what may come in.لاپتۆپێک (2001:db8:7c00:4100:8d3f:…) لە چەپ، ڕاژەکاری وێبێک (2001:db8:5e::10) و کەسێکی نەناسراو لەسەر ئینتەرنێت لە ڕاست و ڕێدۆزی ماڵ بە ئاگرەدیواری دۆخدارەوە لە ناوەڕاست. 1: داواکارییەکە دەچێتە دەرەوە — ڕێگەپێدراوە. 2: وەڵامەکە دەگەڕێتەوە — ڕێگەپێدراوە. 3: پاکێتێکی داوانەکراو لە کەسە نەناسراوەکەوە لە ڕێدۆزەکەدا فڕێ دەدرێت (خاچێکی سوور). خوارەوە: هەموو ئامێرێک ناونیشانی گشتیی هەیە، بۆیە ئاگرەدیوار — نەک وەرگێڕانی ناونیشانی ڕایەڵە — بڕیار دەدات چی بێتە ژوورەوە.
Replies come in; strangers stay out.وەڵامەکان دێنە ژوورەوە؛ نەناسراوەکان لە دەرەوە دەمێننەوە.CêIT

When one side has no IPv6: tunnels and NAT64کاتێک لایەک IPv6ـی نییە: تونێل و ⁦NAT64⁩

Dual stack needs IPv6 on the whole path. Two other tools fill the gaps. A tunnel puts each IPv6 packet inside an IPv4 packet to cross an IPv4-only network (6in4, RFC 4213); the old automatic 6to4 through public anycast relays was deprecated in 2015 (RFC 7526). Translation lets IPv6-only devices reach IPv4-only sites: DNS64 (RFC 6147) builds an AAAA answer by putting the site's IPv4 address after the prefix 64:ff9b::/96, and a NAT64 gateway (RFC 6146) translates the packets between the two versions.

پێویستی بە هەیە لەسەر هەموو ڕێگەکە. دوو ئامرازی تر بۆشاییەکان پڕ دەکەنەوە. تونێل هەر دەخاتە ناو بۆ ئەوەی بە تەنیا بڕوات (⁦6in4⁩، ⁦RFC 4213⁩)؛ ⁦6to4⁩ـی خۆکاری کۆن لە ڕێگەی گوازەرەوەی گشتییەوە لە ⁦2015⁩دا وازی لێ هێنرا ⁦(RFC 7526)⁩. وەرگێڕان وا دەکات ئامێرەکانی تەنیا بگەنە تەنیا : ⁦DNS64 (RFC 6147)⁩ وەڵامێکی AAAA دروست دەکات بەوەی ناونیشانی دەخاتە دوای پێشگری 64:ff9b::/96 و ⁦NAT64 (RFC 6146)⁩ لە نێوان دوو وەشانەکەدا وەردەگێڕێت.

Many mobile networks now give phones IPv6 only and use NAT64, often with 464XLAT (RFC 6877) on the phone for the few apps that still need IPv4.

زۆرێک لە ئێستا تەنیا دەدەنە مۆبایل و ⁦NAT64⁩ بەکار دەهێنن، زۆرجار لەگەڵ ⁦464XLAT (RFC 6877)⁩ لەسەر مۆبایلەکە بۆ ئەو کەمە هێشتا پێویستیان بە .

Three panels. Dual stack — both on every device: a laptop with IPv4 + IPv6 has two arrows, one to an IPv4 site and one to an IPv6 site; the normal way today; needs both from the ISP. Tunnel — IPv6 inside IPv4: an IPv6 packet drawn inside a box labelled IPv4 header crosses an IPv4-only network; manual tunnels (6in4) still exist, while 6to4 over anycast relays is deprecated (RFC 7526, 2015). Translation — NAT64 + DNS64: an IPv6-only phone connects to 64:ff9b::c633:640a, a NAT64 gateway translates, and the packets reach the IPv4-only server 198.51.100.10. Footer: DNS64 makes an IPv6 name for an IPv4-only site (64:ff9b:: + its IPv4 address) and NAT64 translates the packets; many mobile networks run IPv6-only this way, often with 464XLAT on the phone.سێ بەش. ستاکی دووانە — هەردووکیان لەسەر هەموو ئامێرێک: لاپتۆپێک بە IPv4 + IPv6 دوو تیری هەیە، یەکێک بۆ تۆڕگەیەکی IPv4 و یەکێک بۆ تۆڕگەیەکی IPv6؛ ڕێگە ئاساییەکەی ئەمڕۆ؛ هەردووکیانی لە دابینکەری ئینتەرنێتەوە پێویستە. تونێل — IPv6 لە ناو IPv4ـدا: پاکێتێکی IPv6 لە ناو سندووقێکدا کێشراوە کە ناوی سەردێڕی IPv4ـە و بە ڕایەڵەیەکی تەنیا IPv4ـدا دەڕوات؛ تونێلی دەستی (6in4) هێشتا هەیە، بەڵام 6to4 لە ڕێگەی هەرپەخشەوە وازی لێ هێنراوە (RFC 7526، 2015). وەرگێڕان — NAT64 + DNS64: مۆبایلێکی تەنیا IPv6 پەیوەندی بە 64:ff9b::c633:640aـەوە دەکات، دەروازەی ڕایەڵەی NAT64 وەری دەگێڕێت و پاکێتەکان دەگەنە ڕاژەکاری تەنیا IPv4 198.51.100.10. خوارەوە: DNS64 بۆ تۆڕگەیەکی تەنیا IPv4 ناونیشانێکی IPv6 دروست دەکات (64:ff9b:: + ناونیشانی IPv4ـەکەی) و NAT64 پاکێتەکان وەردەگێڕێت؛ زۆرێک لە ڕایەڵەکانی مۆبایل بەم شێوەیە تەنیا IPv6 بەکار دەهێنن، زۆرجار لەگەڵ 464XLAT لەسەر مۆبایلەکە.
Dual stack where possible; tunnels and translation where not. لە هەر شوێنێک بکرێت؛ تونێل و وەرگێڕان لە شوێنی تر.CêIT

How much of the Internet uses IPv6 in 2026?IPv6 لە ⁦2026⁩دا چەندە بەکار دێت؟

Google measures the share of its users who reach it over IPv6. It was under 1% at the World IPv6 Launch in June 2012 and has grown every year since: in October 2026 it averaged 48%. On Saturday 28 March 2026 it passed 50% for the first time. Weekends are higher than weekdays (October 2026: about 50.5% against 47%), because phones on mobile networks use IPv6 more than office networks. APNIC, which measures in a different way, counted 42% of users worldwide as IPv6-capable in April 2026.

Google ڕێژەی ئەو بەکارهێنەرانەی دەپێوێت کە بە دەگەنە Google. لە ⁦World IPv6 Launch⁩ـی حوزەیرانی ⁦2012⁩دا لە ⁦1%⁩ کەمتر بوو و لەوە بەدواوە هەموو ساڵێک زیادی کردووە: لە تشرینی یەکەمی ⁦2026⁩دا تێکڕاکەی ⁦48%⁩ بوو. لە شەممە ⁦28⁩ی ئاداری ⁦2026⁩دا بۆ یەکەمجار لە ⁦50%⁩ تێپەڕی. کۆتایی هەفتە لە ڕۆژانی کار بەرزترە (تشرینی یەکەمی ⁦2026⁩: نزیکەی ⁦50.5%⁩ بەرامبەر ⁦47%⁩)، چونکە مۆبایل لەسەر زیاتر لە ئۆفیس بەکار دەهێنن. APNIC، کە بە ڕێگەیەکی تر دەپێوێت، لە نیسانی ⁦2026⁩دا ⁦42%⁩ـی بەکارهێنەرانی جیهانی بە توانای ژمارد.

Line chart: the share of users who reach Google over IPv6, October average of each year from 2012 to 2026. The line rises steadily: 0.9% in 2012, 2.0% in 2013, 4.3% in 2014, 7.8% in 2015, 12.5% in 2016, 18.4% in 2017, 21.9% in 2018, 25.9% in 2019, 30.8% in 2020, 34.1% in 2021, 38.5% in 2022, 41.5% in 2023, 43.3% in 2024, 46.1% in 2025 and 48.0% in 2026. A dashed line marks 50%, half of all users; a note says the first day above 50% was Saturday 28 March 2026 (50.1%). Source: Google IPv6 statistics, data to 6 November 2026; phones on mobile networks use IPv6 more, so weekends are higher than weekdays.هێڵکاری: ڕێژەی ئەو بەکارهێنەرانەی بە IPv6 دەگەنە Google، تێکڕای تشرینی یەکەمی هەر ساڵێک لە 2012 تا 2026. هێڵەکە بەردەوام بەرز دەبێتەوە: 0.9% لە 2012، 2.0% لە 2013، 4.3% لە 2014، 7.8% لە 2015، 12.5% لە 2016، 18.4% لە 2017، 21.9% لە 2018، 25.9% لە 2019، 30.8% لە 2020، 34.1% لە 2021، 38.5% لە 2022، 41.5% لە 2023، 43.3% لە 2024، 46.1% لە 2025 و 48.0% لە 2026. هێڵێکی پچڕپچڕ 50% نیشان دەدات، نیوەی هەموو بەکارهێنەران؛ تێبینییەک دەڵێت یەکەم ڕۆژی سەرووی 50% شەممە 28ی ئاداری 2026 بوو (50.1%). سەرچاوە: ئاماری IPv6ـی Google، داتا تا 6ی تشرینی دووەمی 2026؛ مۆبایل لەسەر ڕایەڵەکانی مۆبایل زیاتر IPv6 بەکار دەهێنن، بۆیە کۆتایی هەفتە لە ڕۆژانی کار بەرزترە.
Fourteen years from under 1% to about half (Google, October averages).چواردە ساڵ لە کەمتر لە ⁦1%⁩ـەوە بۆ نزیکەی نیوە (Google، تێکڕای تشرینی یەکەم).CêIT
Selected countries, as of 6 November 2026 (Google IPv6 statistics, rounded).چەند وڵاتێک، تا 6ی تشرینی دووەمی ⁦2026⁩ (ئاماری Google، خڕکراوە).
CountryوڵاتUsers reaching Google over IPv6بەکارهێنەرانی دەگەنە Google بە
Franceفەڕەنسا87%
Germanyئەڵمانیا76%
Indiaهیندستان70%
Saudi Arabiaسعوودیە69%
United Statesئەمریکا55%
Iranئێران26%
Türkiyeتورکیا19%
Iraqعێراق3%

Iraq, including the Kurdistan Region, is still at about 3%: most users here reach the Internet over IPv4. That is exactly why dual stack matters — when a local ISP turns IPv6 on, devices that already speak both are ready at once.

عێراق، لەگەڵ هەرێمی کوردستانیشدا، هێشتا نزیکەی ⁦3%⁩ـە: زۆربەی بەکارهێنەرانی ئێرە بە دەگەنە . هەر بۆیە گرنگە — کاتێک ناوخۆیی دەکاتەوە، ئەو ئامێرانەی پێشتر هەردووکیان دەزانن یەکسەر ئامادەن.

IPv6 on a router and in Packet TracerIPv6 لەسەر ڕێدۆز و لە Packet Tracerـدا

A router is what makes SLAAC work. It sends router advertisements only after IPv6 routing has been switched on, and each LAN interface needs a /64 address of its own, such as 2001:db8:7c00:4100::1/64, plus — usually — the short link-local address fe80::1 that hosts will use as their gateway. Typing these settings into a Cisco router is taught in the Routing and Switching course: IPv6 on a router interface, and IPv6 default routes in Default Routes and Floating Static Routes.

ئەوەی کارپێدەکات . تەنیا دوای ئەوەی تێیدا چالاک کرا دەنێرێت و هەر پێویستی بە ناونیشانێکی /64ـی خۆی هەیە، وەک 2001:db8:7c00:4100::1/64، لەگەڵ — بە زۆری — fe80::1 وەک کورت کە وەک بەکاری دەهێنن. نووسینی ئەم ڕێکخستنانە لە Ciscoـدا لە خولی Routing and Switchingـدا دەخوێندرێت: IPv6 لەسەر نێوبەستەی ڕێدۆز و لە ڕێگە بنەڕەتییەکان و ڕێگە جێگیرە یەدەگەکانـدا.

Packet Tracer shows the result with no commands on the PCs: on each PC open Desktop → IP Configuration and set IPv6 Configuration to Automatic. The PC sends an RS, takes the /64 prefix from the router's RA, builds its address and shows the router's link-local address as its gateway. Packet Tracer builds the interface ID with EUI-64 — look for FF:FE in the middle — while real Windows PCs use random IDs. Routing protocols for IPv6 (OSPFv3, RIPng) come later in the Routing and Switching course.

Packet Tracer ئەنجامەکە بەبێ هیچ فەرمانێک لەسەر PCـەکان پیشان دەدات: لە هەر PCـێکدا Desktop ← IP Configuration بکەرەوە و IPv6 Configuration بکە بە Automatic. PCـەکە RS دەنێرێت، پێشگری /64 لە وەردەگرێت، ناونیشانەکەی دروست دەکات و وەک پیشان دەدات. Packet Tracer بە دروست دەکات — FF:FE لە ناوەڕاستدا دەبینیت — بەڵام ڕاستەقینەی Windows ناسێنەری هەڕەمەکی بەکار دەهێنن. بۆ (⁦OSPFv3⁩، RIPng) دواتر لە خولی Routing and Switchingـدا دێن.

Packet Tracer's IP Configuration window for PC1 (Desktop tab), interface FastEthernet0. Under IPv6 Configuration, Automatic is selected. IPv6 Address 2001:DB8:7C00:4100:200:5EFF:FE00:530A / 64, Link Local Address FE80::200:5EFF:FE00:530A, Default Gateway FE80::1, DNS Server empty. Notes: 1 Desktop → IP Configuration, choose Automatic; 2 the PC builds its address: the prefix 2001:DB8:7C00:4100 from the router's RA plus an EUI-64 ID (FF:FE in the middle); 3 the gateway is the router's link-local address FE80::1, learned from the same RA. Packet Tracer uses EUI-64 IDs; real Windows PCs use random IDs.پەنجەرەی IP Configurationـی PC1 لە Packet Tracerـدا (بەشی Desktop)، نێوبەستە FastEthernet0. لە IPv6 Configurationـدا Automatic هەڵبژێردراوە. IPv6 Address 2001:DB8:7C00:4100:200:5EFF:FE00:530A بە /64، Link Local Address FE80::200:5EFF:FE00:530A، Default Gateway FE80::1 و DNS Server بەتاڵە. تێبینی: 1 Desktop ← IP Configuration، Automatic هەڵبژێرە؛ 2 کۆمپیوتەرەکە ناونیشانەکەی دروست دەکات: پێشگری 2001:DB8:7C00:4100 لە ڕاگەیاندنی ڕێدۆزەوە + ناسێنەرێکی EUI-64 (FF:FE لە ناوەڕاستدا)؛ 3 دەروازەی بنەڕەتی ناونیشانی بەستەری ناوخۆیی ڕێدۆزەکەیە، FE80::1، کە لە هەمان ڕاگەیاندنی ڕێدۆزەوە دێت. Packet Tracer EUI-64 بەکار دەهێنێت؛ Windowsـی ڕاستەقینە ناسێنەری هەڕەمەکی.
Set IPv6 to Automatic: the PC builds its own address from the router’s RA. بکە بە Automatic: لە ناونیشانی خۆی دروست دەکات.CêIT

Common mistakesهەڵە باوەکان

MistakeهەڵەWhat is trueڕاستییەکە
'IPv6 has no NAT, so my devices are open to the Internet.'« نییە، کەواتە ئامێرەکانم بۆ کراوەن.»The router's stateful firewall drops unsolicited incoming traffic; NAT was never the protection. دۆخدارەکەی هاتووی داوانەکراو فڕێ دەدات؛ هەرگیز پاراستنەکە نەبووە.
'DHCPv6 gives the default gateway, like DHCPv4.'«⁦DHCPv6⁩ وەک ⁦DHCPv4⁩ دەدات.»It has no such option: the gateway always comes from the router advertisement.بژاردەیەکی وای نییە: هەمیشە لە دێت.
Putting a /56 or /48 on one LAN.دانانی /56 یان /48 لەسەر یەک .SLAAC needs exactly /64 on every LAN: the /56 belongs to the router, which gives one /64 to each LAN. لەسەر هەموو ڕێک /64ـی پێویستە: /56 هی و ئەو یەک /64 دەداتە هەر .
'ping fe80::1 fails, so the router is down.'«ping fe80::1 سەرناکەوێت، کەواتە کوژاوەتەوە.»A link-local address needs its zone on a computer with several interfaces: ping fe80::1%12.لەسەر کە چەند هەیە پێویستی بە zoneـەکەیەتی: ping fe80::1%12.
Turning IPv6 off in Windows to 'fix' a network problem.کوژاندنەوەی لە Windowsـدا بۆ «چاککردنی» کێشەیەکی .Microsoft does not recommend disabling IPv6 — some Windows parts may stop working; find the real fault, or at most prefer IPv4 in the prefix policy.Microsoft پێشنیاری کوژاندنەوەی ناکات — هەندێک بەشی Windows لەوانەیە کار نەکەن؛ هەڵە ڕاستەقینەکە بدۆزەوە، یان لە زۆرترین حاڵەتدا لە سیاسەتی پێشگردا پێش بخە.
Trusting every router advertisement.متمانەکردن بە هەموو .Any device can send an RA and become everyone's gateway; managed switches block RAs from user ports with RA Guard (RFC 6105).هەر ئامێرێک دەتوانێت RA بنێرێت و ببێتە هەمووان؛ بە ⁦RA Guard (RFC 6105) RA⁩ لە بەکارهێنەران دەگرن.

Exercisesڕاهێنانەکان

ExerciseڕاهێنانBuild the address and its DAD messageناونیشانەکە و پەیامی DADـەکەی دروست بکە

A router advertises 2001:db8:aa10:20::/64 with A = 1. A laptop picks the interface ID 3c81:9a2e:5b17:d4f0. Write (a) its global address, (b) its solicited-node multicast group, (c) the source and destination of its DAD neighbor solicitation.

2001:db8:aa10:20::/64 بە A = 1 ڕادەگەیەنێت. 3c81:9a2e:5b17:d4f0 هەڵدەبژێرێت. بنووسە: ⁦(a)⁩ ، ⁦(b)⁩ گرووپی ⁦solicited-node⁩ـەکەی، ⁦(c)⁩ سەرچاوە و مەبەستی DADـەکەی.

Hintئاماژە

The last 24 bits are the last six hex digits.

دوایین ⁦24⁩ = دوایین شەش هێمای .

Show answerوەڵامەکە پیشان بدە
  • (a) 2001:db8:aa10:20:3c81:9a2e:5b17:d4f0 — the 64-bit prefix followed by the 64-bit interface ID.
  • (b) ff02::1:ff17:d4f0 — ff02::1:ff plus the last 24 bits, 17:d4f0.
  • (c) Source :: (the address is still tentative), destination ff02::1:ff17:d4f0, target 2001:db8:aa10:20:3c81:9a2e:5b17:d4f0.
  • ⁦(a)⁩ 2001:db8:aa10:20:3c81:9a2e:5b17:d4f0 — پێشگری ⁦64⁩ و پاشان ⁦64⁩ .
  • ⁦(b)⁩ ff02::1:ff17:d4f0 — ff02::1:ff + دوایین ⁦24⁩ ، 17:d4f0.
  • ⁦(c)⁩ سەرچاوە :: (ناونیشانەکە هێشتا تاقیکارییە)، مەبەست ff02::1:ff17:d4f0، ئامانج 2001:db8:aa10:20:3c81:9a2e:5b17:d4f0.
ExerciseڕاهێنانRead the flagsئاڵاکان بخوێنەوە

For each RA, say where the host gets its address and its DNS server: (1) A = 1, M = 0, O = 0 with an RDNSS option; (2) A = 1, M = 0, O = 1; (3) A = 0, M = 1. In which case is the default gateway not learned from the RA?

بۆ هەر بڵێ ناونیشان و لە کوێوە وەردەگرێت: ⁦(1)⁩ A = 1, M = 0, O = 0 لەگەڵ بژاردەی RDNSS؛ ⁦(2)⁩ A = 1, M = 0, O = 1؛ ⁦(3)⁩ A = 0, M = 1. لە کام حاڵەتدا لە وەرناگیرێت؟

Show answerوەڵامەکە پیشان بدە
  • (1) Address by SLAAC, DNS from the RA itself (RDNSS) — no DHCPv6 at all.
  • (2) Address by SLAAC, DNS from stateless DHCPv6.
  • (3) Address and DNS from stateful DHCPv6.
  • None: in all three the gateway comes from the RA, because DHCPv6 has no gateway option.
  • ⁦(1)⁩ ناونیشان بە ، لە خودی ⁦(RDNSS)⁩ — هیچ ⁦DHCPv6⁩ـێک نییە.
  • ⁦(2)⁩ ناونیشان بە ، لە ⁦DHCPv6⁩ـی .
  • ⁦(3)⁩ ناونیشان و لە ⁦DHCPv6⁩ـی دۆخدارەوە.
  • هیچیان: لە هەر سێکیاندا لە دێت، چونکە ⁦DHCPv6⁩ بژاردەی دەروازەی نییە.
ExerciseڕاهێنانExplain an ipconfigipconfigـێک ڕوون بکەرەوە

Shilan's ipconfig shows an IPv6 Address, a Temporary IPv6 Address, a Link-local IPv6 Address fe80::…%9 and Default Gateway fe80::1%9 and 192.168.0.1. (a) Is her network dual stack? (b) Which address does her browser use for an IPv6 site? (c) What does %9 mean? (d) Why is the IPv6 gateway an fe80:: address?

ipconfigـی شیلان ⁦IPv6 Address⁩، ⁦Temporary IPv6 Address⁩، ⁦Link-local IPv6 Address⁩ fe80::…%9 و Default Gateway fe80::1%9 و 192.168.0.1 پیشان دەدات. ⁦(a)⁩ ئایا ؟ ⁦(b)⁩ بۆ کام ناونیشان بەکار دەهێنێت؟ ⁦(c)⁩ %9 واتای چییە؟ ⁦(d)⁩ بۆچی ناونیشانێکی fe80::ـە؟

Show answerوەڵامەکە پیشان بدە
  • (a) Yes: it has IPv6 addresses and an IPv4 gateway, so both versions run.
  • (b) The temporary address, for privacy.
  • (c) The zone: interface number 9, the link on which fe80:: is valid.
  • (d) Hosts learn the gateway from the RA's source address, which is the router's link-local address.
  • ⁦(a)⁩ بەڵێ: ناونیشانی و هەیە، بۆیە هەردوو وەشان کار دەکەن.
  • ⁦(b)⁩ ، بۆ تایبەتێتی.
  • ⁦(c) zone⁩: ژمارە 9، ئەو بەستەرەی fe80::ـەکەی لەسەر دروستە.
  • ⁦(d)⁩ لە ناونیشانی سەرچاوەی فێر دەبن، کە .
Review questionsپرسیارەکانی پێداچوونەوە
What replaced ARP in IPv6, and which two messages do its job?چی لە IPv6ـدا جێگەی ARPـی گرتەوە و کام دوو پەیام کارەکەی دەکەن؟

Neighbor Discovery: a neighbor solicitation (to a solicited-node multicast group) asks, and a neighbor advertisement answers with the MAC address.

: (بۆ گرووپێکی ⁦solicited-node⁩) دەپرسێت و بە وەڵام دەداتەوە.

What does 'stateless' mean in SLAAC?«بێ دۆخ» لە SLAACـدا واتای چییە؟

No server keeps a record of which host has which address: every host builds its own from the RA's prefix.

هیچ تۆماری ئەوە ناهێڵێتەوە کام کام ناونیشانی هەیە: هەموو ناونیشانی خۆی لە پێشگری دروست دەکات.

Why does a DAD message use :: as its source?بۆچی پەیامی DAD :: وەک سەرچاوە بەکار دەهێنێت؟

The address being checked is tentative and may not be used yet, not even as a source.

ناونیشانە پشکنراوەکە تاقیکارییە و هێشتا بەکار نایەت، تەنانەت وەک سەرچاوەش.

Name two ways an IPv6-only device can reach an IPv4-only site.دوو ڕێگە بنووسە کە ئامێرێکی تەنیا IPv6 پێی دەگاتە تۆڕگەیەکی تەنیا IPv4.

NAT64 with DNS64 (the network translates), or 464XLAT on the device together with NAT64.

⁦NAT64⁩ لەگەڵ ⁦DNS64⁩ ( وەردەگێڕێت)، یان ⁦464XLAT⁩ لەسەر ئامێرەکە لەگەڵ ⁦NAT64⁩.

Summaryپوختە

  • A host makes its link-local address first (fe80:: + its own interface ID), then asks for a router with an RS.
  • The RA gives the /64 prefix, the A, M and O flags, often the DNS server, and its source becomes the default gateway.
  • SLAAC: prefix + own 64-bit ID, plus a temporary address; DAD checks every new address from :: first.
  • Neighbor Discovery (RS, RA, NS, NA, redirect) runs over ICMPv6 and replaces ARP with multicast.
  • DHCPv6: stateful (addresses + leases), stateless (DNS only), prefix delegation (a /56 for a home); never the gateway.
  • Dual stack runs both versions; Happy Eyeballs tries IPv6 first. Tunnels and NAT64/DNS64 fill the gaps.
  • No NAT in IPv6, but a stateful firewall. In 2026 about half of Google's users use IPv6; Iraq is near 3%.
  • سەرەتا خۆی دروست دەکات (fe80:: + خۆی)، پاشان بە RS بەدوای دەگەڕێت.
  • پێشگری /64، ئاڵاکانی A، M و O و زۆرجار دەدات و سەرچاوەکەی دەبێتە .
  • : پێشگر + ناسێنەری ⁦64⁩ خۆی، لەگەڵ ؛ سەرەتا هەموو ناونیشانێکی نوێ لە ::ـەوە دەپشکنێت.
  • (RS، RA، NS، NA، Redirect) لەسەر ⁦ICMPv6⁩ کار دەکات و بە جێگەی دەگرێتەوە.
  • ⁦DHCPv6⁩: دۆخدار (ناونیشان + کرێ)، (تەنیا )، پێدانی پێشگر (/56 بۆ ماڵێک)؛ هەرگیز نا.
  • هەردوو وەشان بەکار دەهێنێت؛ Happy Eyeballs سەرەتا تاقی دەکاتەوە. تونێل و ⁦NAT64/DNS64⁩ بۆشاییەکان پڕ دەکەنەوە.
  • لە نییە، بەڵام دۆخدار هەیە. لە ⁦2026⁩دا نزیکەی نیوەی بەکارهێنەرانی Google بەکار دەهێنن؛ عێراق نزیکەی ⁦3%⁩ـە.
SLAAC in one picture: the prefix 2001:db8:7c00:4100 (a /64 from the router) and the interface ID 8d3f:2c41:9e07:5a1b (the host's own) are joined into 2001:db8:7c00:4100:8d3f:2c41:9e07:5a1b. No DHCP server needed.SLAAC لە یەک وێنەدا: پێشگری 2001:db8:7c00:4100 (/64 لە ڕێدۆزەوە) و ناسێنەری نێوبەستە 8d3f:2c41:9e07:5a1b (هی میوانگرەکە خۆی) دەبنە 2001:db8:7c00:4100:8d3f:2c41:9e07:5a1b. پێویستی بە ڕاژەکاری DHCP نییە.
Prefix from the router + ID from the host = an address.پێشگر لە + ناسێنەر لە = ناونیشانێک.CêIT

Lesson complete!وانەکە تەواو بوو!

Well done. Review the key terms, then go on to the next lesson.دەستخۆش. سەیرێکی زاراوە سەرەکییەکان بکەرەوە، پاشان بڕۆ بۆ وانەی داهاتوو.

Key termsزاراوە سەرەکییەکان

Next lessonوانەی داهاتوو

ARP: From IP Address to MAC AddressARP: لە ناونیشانی IP بۆ ناونیشانی MAC

Related lecturesوانە پەیوەندیدارەکان

References and further readingسەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر

This lecture is a first edition. The Kurdish text and terminology are waiting for review by Kurdish IT teachers.ئەم وانەیە چاپی یەکەمە. دەقە کوردییەکە و زاراوەکانی چاوەڕێی پێداچوونەوەی مامۆستایانی کوردی بواری IT ن.

Appearanceڕووکار

Modeدۆخ
Styleشێواز
Coloursڕەنگەکان

Saved on this device only.تەنیا لەسەر ئەم ئامێرە پاشەکەوت دەکرێت.