Modems and Routersمۆدێمەکان و ڕێدۆزەکان

This lesson closes the devices chapter with the two boxes that bring the Internet into a home or an office. The modem speaks the language of the provider’s line — telephone copper, TV coax, fibre or radio. The router joins your own network to the provider’s network and sends each packet the right way. Both are needed, but they do different jobs.

ئەم وانەیە بەشی ئامێرەکان بەو دوو سندووقە تەواو دەکات کە ئینتەرنێت دەهێننە ناو ماڵ یان ئۆفیسێکەوە. مۆدێم بە زمانی هێڵی دابینکەری ئینتەرنێتەکە (ISP) قسە دەکات — مسی تەلەفۆن، کۆئەکسی تیڤی، فایبەر یان ڕادیۆ. ڕێدۆز ڕایەڵەکەی خۆت بە ڕایەڵەی دابینکەری ئینتەرنێتەکەوە دەبەستێتەوە و هەر پاکێتێک بە ڕێگای دروستدا دەنێرێت. هەردووکیان پێویستن، بەڵام کاری جیاواز دەکەن.

In most homes in 2026 the two are inside one box, often with a switch and a Wi-Fi access point as well; the last screen opens that box. The short version is in the IT course: Communications devices and The “router” at home.

لە زۆربەی ماڵەکاندا لە ⁦2026⁩دا ئەم دووانە لە ناو یەک سندووقدان، زۆرجار لەگەڵ سویچێک و خاڵێکی دەستڕاگەیشتنی (Access point) وای‌فاییش (Wi-Fi)؛ دوایین شاشە ئەو سندووقە دەکاتەوە. کورتەکەی لە کۆرسی ITـدایە: ئامێرەکانی پەیوەندی و «ڕێدۆز»ی ماڵەوە.

The word modem joins modulator and demodulator. The modulator turns the digital signal of a computer or router into an analog signal that can travel over a telephone line or another analog medium — that is modulation. The demodulator does the opposite: it turns the analog signal from the line back into digital data that computers understand — demodulation. Every modem does both, because data travels both ways. Modems are still in use everywhere; which kind you have depends on the place.

وشەی مۆدێم لە modulator و demodulator پێکهاتووە. مۆدیولەیتەر سیگناڵی دیجیتاڵی کۆمپیوتەرێک (Computer) یان ڕێدۆزێک دەکاتە سیگناڵێکی ئەنالۆگی کە بتوانێت بە هێڵی تەلەفۆن یان هۆکارێکی گواستنەوەی (Transmission medium) ئەنالۆگی تردا بڕوات — ئەمە مۆدیولەیشنە. دیمۆدیولەیتەر پێچەوانەکەی دەکات: سیگناڵی ئەنالۆگی هێڵەکە دەکاتەوە بە دراوەی دیجیتاڵی کە کۆمپیوتەرەکان لێی تێدەگەن — دیمۆدیولەیشن. هەموو مۆدێمێک هەردووکیان دەکات، چونکە دراوە بە هەردوو ئاڕاستەدا دەڕوات. مۆدێمەکان هێشتا لە هەموو شوێنێک بەکار دەهێنرێن؛ جۆرەکەی بەندە بە شوێنەکە.

Digital comes from digit, digit in Kurdish: digital means working with signals written as digits — in binary, 0s and 1s. Note the direction, because it is easy to swap: modulation goes from digital to the line, demodulation from the line back to digital.

دیجیتاڵ لە digitـەوە هاتووە، بە کوردی تاکژمارە (Digit): دیجیتاڵ واتە کارکردن بە سیگناڵەکان کە وەک تاکژمارە نووسراون — بە دووانی (Binary)، 0 و 1. ئاگاداری ئاڕاستەکە بە، چونکە ئاسانە تێکەڵ بکرێت: مۆدیولەیشن لە دیجیتاڵەوە بۆ هێڵەکە دەچێت، دیمۆدیولەیشن لە هێڵەکەوە بۆ دیجیتاڵ.

An analog signal is continuous: it changes smoothly in time and can take any value in a range — infinitely many values. It can be written as a continuous function of time, such as a sine wave. A digital signal has only a few fixed levels; inside a computer, two: 0 and 1, sent as voltage pulses. Analog signals carry sound, video and data over radio waves, electrical wires and optical fibres.

سیگناڵێکی ئەنالۆگی بەردەوامە: بە نەرمی لەگەڵ کاتدا دەگۆڕێت و دەتوانێت هەر بەهایەک لە نێوان دوو سنووردا وەربگرێت — ژمارەیەکی بێکۆتا بەها. دەتوانرێت وەک نەخشەیەکی بەردەوامی کات بنووسرێت، وەک شەپۆلێکی ساین (Sine wave). سیگناڵێکی دیجیتاڵی تەنیا چەند ئاستێکی جێگیری هەیە؛ لە ناو کۆمپیوتەردا دوو: 0 و 1، کە وەک لێدانی ڤۆڵتیە دەنێردرێن. سیگناڵی ئەنالۆگی دەنگ، ڤیدیۆ و دراوە بە شەپۆلە ڕادیۆییەکان (Radio wave)، وایەری کارەبا و فایبەری ڕووناکیدا دەگوازنەوە.

A computer’s pulses cannot travel over a telephone line or a radio channel as they are: those media need continuous waves of changing frequency and amplitude. That is the modem’s whole reason to exist. Why digital resists noise is taught in Logic Design: Analog and digital.

لێدانەکانی کۆمپیوتەرێک وەک خۆیان ناتوانن بە هێڵی تەلەفۆن یان کەناڵێکی ڕادیۆییدا بڕۆن: ئەو هۆکاری گواستنەوانە شەپۆلی بەردەوامیان پێویستە کە لەرەلەر و دامەنەی دەگۆڕێت. ئەمە هەموو هۆکاری بوونی مۆدێمە. بۆچی دیجیتاڵ بەرگەی ژاوەژاو (Noise) دەگرێت لە دیزاینی لۆجیکی دیجیتاڵدا (Digital logic) فێر دەکرێت: ئەنالۆگ و دیجیتاڵ.

A modem starts with a carrier wave: a steady wave of fixed frequency and amplitude, which on its own carries nothing. To send bits, it changes one property of the carrier for each bit: its amplitude (amplitude-shift keying, the digital form of AM), its frequency (FSK, the digital form of FM) or its phase (phase-shift keying, PSK). The modem at the other end reads the changes and demodulates them back into the original bits.

مۆدێم بە شەپۆلێکی هەڵگر دەست پێ دەکات: شەپۆلێکی نەگۆڕ بە لەرەلەر و دامەنەی جێگیر، کە بە تەنیا هیچ هەڵناگرێت. بۆ ناردنی بیتەکان، بۆ هەر بیتێک یەکێک لە تایبەتمەندییەکانی شەپۆلە هەڵگرەکە دەگۆڕێت: دامەنەکەی (ASK، شێوە دیجیتاڵییەکەی AM)، لەرەلەرەکەی (FSK، شێوە دیجیتاڵییەکەی FM) یان فازەکەی ⁦(PSK)⁩. مۆدێمەکەی سەری تر گۆڕانەکان دەخوێنێتەوە و بە دیمۆدیولەیشن دەیانکاتەوە بە بیتە سەرەتاییەکان.

When you upload, your modem modulates; when you download, it receives the provider’s signal and demodulates it. Radio links such as Wi-Fi and 4G/5G use the same ideas — the IoT course explains modulation for radio in How bits ride on radio waves.

کاتێک هەڵبارکردن دەکەیت، مۆدێمەکەت مۆدیولەیشن دەکات؛ کاتێک دابارکردن دەکەیت، سیگناڵی دابینکەری ئینتەرنێتەکە وەردەگرێت و دیمۆدیولەیشنی بۆ دەکات. بەستەرە ڕادیۆییەکانی وەک وای‌فای و ⁦4G/5G⁩ هەمان بیرۆکە بەکار دەهێنن — کۆرسی IoT مۆدیولەیشن بۆ ڕادیۆ ڕوون دەکاتەوە: بیتەکان چۆن سواری شەپۆلە ڕادیۆییەکان دەبن.

AM, FM and PSK are the basic ideas, but today’s DSL, cable and Wi-Fi modems combine them. QAM (quadrature amplitude modulation) changes the amplitude and the phase together, so each change of the wave — a symbol — carries several bits. With M possible points, a symbol carries $\log_2 M$ bits:

AM، FM و PSK بیرۆکە بنەڕەتییەکانن، بەڵام مۆدێمەکانی DSL، کێبڵ و وای‌فایی ئەمڕۆ تێکەڵیان دەکەن. QAM ⁦(quadrature amplitude modulation)⁩ دامەنە و فاز پێکەوە دەگۆڕێت، بۆیە هەر گۆڕانێکی شەپۆلەکە — هێمایەک — چەند بیتێک هەڵدەگرێت. بە M خاڵی گونجاو، هەر هێمایەک $\log_2 M$ بیت هەڵدەگرێت:

OFDM goes further: it splits the line into hundreds or thousands of narrow carriers side by side and runs QAM on each one at the same time. DSL (where it is called DMT), DOCSIS 3.1 cable, Wi-Fi, 4G and 5G all use it. More points need a cleaner line, so modems pick the largest QAM the line’s noise allows — and fall back when the line gets worse.

OFDM زیاتر دەڕوات: هێڵەکە دابەش دەکات بۆ سەدان یان هەزاران شەپۆلی هەڵگری تەسک لە تەنیشت یەک و لەسەر هەریەکەیان پێکەوە QAM بەکار دەهێنێت. DSL (کە لەوێ پێی دەڵێن DMT)، کێبڵی ⁦DOCSIS 3.1⁩، وای‌فای، ⁦4G⁩ و ⁦5G⁩ هەموویان بەکاری دەهێنن. خاڵی زیاتر هێڵێکی پاکتری پێویستە، بۆیە مۆدێمەکان گەورەترین QAM هەڵدەبژێرن کە ژاوەژاوی هێڵەکە ڕێگەی پێ بدات — و کاتێک هێڵەکە خراپتر دەبێت دادەبەزن.

The kind of modem depends on the place and the budget — mostly on which line reaches the building. Here are the common kinds, with speeds written correctly: kbit/s, Mb/s and Gb/s are kilo-, mega- and gigabits per second, never bytes.

جۆری مۆدێم بەندە بە شوێن و بودجە — زۆرتر بەوەی کام هێڵ دەگاتە بیناکە. ئەمانە جۆرە باوەکانن، بە خێرایی کە بە دروستی نووسراوە: ⁦kbit/s⁩، ⁦Mb/s⁩ و ⁦Gb/s⁩ واتە کیلۆ، مێگا و گیگابیت لە چرکەیەکدا، هەرگیز بایت نا.

Dial-up is history: it was slow and blocked the phone while online. Each line is explained in more depth in the IT course (DSL and cable, fibre and fixed wireless, mobile and satellite); DOCSIS cable is in Coax then and now and the mobile generations in Mobile generations.

⁦dial-up⁩ بووەتە مێژوو: خاو بوو و لە کاتی ئۆنلاین بووندا تەلەفۆنەکەی دادەخست. هەر هێڵێک بە وردی لە کۆرسی ITـدا ڕوون کراوەتەوە (DSL و کێبڵ، فایبەر و بێتەلی جێگیر، مۆبایل و مانگی دەستکرد)؛ کێبڵی DOCSIS لە کێبڵی هاوتەوەر دوێنێ و ئەمڕۆدایە و نەوەکانی ڕایەڵەی مۆبایل (Mobile network generation) لە نەوەکانی ڕایەڵەی مۆبایلدا.

Why so many kinds? Because a modem must match the line the provider uses — the compatibility rule. Each box converts between the line’s own signal and the Ethernet that goes to your router. Modems are used in homes, businesses and public places such as libraries and cafés, and the choice depends on the place and on which provider is available: in cities fibre is now common, while villages and remote areas may rely on 4G/5G or satellite.

بۆچی ئەوەندە جۆر هەیە؟ چونکە مۆدێم دەبێت لەگەڵ ئەو هێڵەی دابینکەری ئینتەرنێت بەکاری دەهێنێت بگونجێت — یاسای گونجان. هەر سندووقێک لە نێوان سیگناڵی تایبەتی هێڵەکە و ئەو Ethernetـەی دەچێت بۆ ڕێدۆزەکەت دەگۆڕێت. مۆدێمەکان لە ماڵ، شوێنی بازرگانی و شوێنە گشتییەکانی وەک کتێبخانە و قاوەخانەدا بەکار دەهێنرێن و هەڵبژاردنەکە بەندە بە شوێنەکە و ئەوەی کام دابینکەری ئینتەرنێت بەردەستە: لە شارەکاندا فایبەر ئێستا باوە، لە کاتێکدا گوند و ناوچە دوورەدەستەکان لەوانەیە پشت بە ⁦4G/5G⁩ یان مانگی دەستکرد ببەستن.

Satellites come in two kinds. A geostationary satellite hangs 35,786 km above the equator, so every packet travels about 72,000 km up and down — long delay. Low-orbit satellites fly a few hundred kilometres up (in January 2026 Starlink announced that it would move about 4,400 of its satellites from about 550 km down to about 480 km during that year), so the delay is far lower.

مانگی دەستکرد دوو جۆرە. مانگێکی دەستکردی خولگەی جێگیر ⁦35,786 km⁩ لە سەرووی هێڵی یەکسانەوەیە، بۆیە هەر پاکێتێک نزیکەی ⁦72,000 km⁩ بۆ سەرەوە و خوارەوە دەبڕێت — دواکەوتنی (Latency) زۆر. مانگە دەستکردەکانی خولگەی نزم چەند سەد کیلۆمەتر لە سەرەوە دەفڕن (Starlink لە کانوونی دووەمی ⁦2026⁩دا ڕایگەیاند کە لە ماوەی ئەو ساڵەدا نزیکەی ⁦4,400⁩ مانگی دەستکردی خۆی لە نزیکەی ⁦550 km⁩ بۆ نزیکەی ⁦480 km⁩ دادەبەزێنێت)، بۆیە دواکەوتن زۆر کەمترە.

People call the fibre box a ‘fibre modem’, but strictly it is an ONT (optical network terminal): it turns the provider’s light signals into electrical Ethernet and back, rather than modulating a wave the way a telephone modem does. Most fibre homes are on a passive optical network — GPON gives 2.5 Gb/s down shared by the homes on one splitter, and XGS-PON 10 Gb/s (Fibre to the home).

خەڵک بە سندووقی فایبەر دەڵێن ‘مۆدێمی فایبەر’، بەڵام بە وردی ONT ⁦(optical network terminal)⁩ـە: سیگناڵەکانی ڕووناکیی دابینکەری ئینتەرنێتەکە دەکاتە Ethernetـی کارەبایی و بە پێچەوانەشەوە، لە جیاتی ئەوەی وەک مۆدێمی تەلەفۆن شەپۆلێک مۆدیولەیشن بکات. زۆربەی ماڵە فایبەرییەکان لەسەر ڕایەڵەیەکی ڕووناکیی ناچالاکن — ⁦GPON 2.5 Gb/s⁩ دابارکردن دەدات کە ماڵەکانی سەر یەک دابەشکەر هاوبەشی دەکەن و ⁦XGS-PON 10 Gb/s⁩ (فایبەر تا ماڵ).

A Kurdistan example: in a flat in Sulaymaniyah, the provider’s fibre ends in a small ONT on the wall. A green PON light means it is registered with the provider; a red LOS light (loss of signal) means no light arrives — the fibre is cut or unplugged, so call the provider. An Ethernet cable joins the ONT to the Wi-Fi router; some providers give one box that is both.

میناکێکی کوردستانی: لە شوقەیەک لە سلێمانی، فایبەری دابینکەری ئینتەرنێتەکە لە ONTـێکی بچووک لەسەر دیوار کۆتایی دێت. گڵۆپی سەوزی PON واتە لای دابینکەری ئینتەرنێتەکە تۆمار کراوە؛ گڵۆپی سووری LOS ⁦(loss of signal)⁩ واتە هیچ ڕووناکییەک ناگات — فایبەرەکە پچڕاوە یان دەرهاتووە، بۆیە پەیوەندی بە دابینکەری ئینتەرنێتەکەوە بکە. کێبڵێکی Ethernet ONTـەکە بە ڕێدۆزی وای‌فایەوە دەبەستێتەوە؛ هەندێک دابینکەری ئینتەرنێت یەک سندووق دەدەن کە هەردووکیانە.

Both are network devices and both are needed to put devices on the Internet, but each has its own job. The modem connects a computer or a router to the Internet: it converts the router’s digital data into the line’s signal, and the provider’s signal back into data. The router joins several devices into one network, lets them talk to each other, and lets them reach the Internet or another network.

هەردووکیان ئامێری نێوەندگیرن (Intermediary device) و هەردووکیان پێویستن بۆ بەستنی ئامێرەکان بە ئینتەرنێتەوە، بەڵام هەریەکەیان کاری خۆی هەیە. مۆدێم کۆمپیوتەرێک یان ڕێدۆزێک بە ئینتەرنێتەوە دەبەستێتەوە: دراوەی دیجیتاڵی ڕێدۆزەکە دەکاتە سیگناڵی هێڵەکە و سیگناڵی دابینکەری ئینتەرنێتەکە دەکاتەوە بە دراوە. ڕێدۆز چەند ئامێرێک دەکاتە یەک ڕایەڵە، ڕێگەیان پێ دەدات لەگەڵ یەکتر قسە بکەن و بگەنە ئینتەرنێت یان ڕایەڵەیەکی تر.

Hubs and switches move data only inside their own network; a layer-2 switch does not read IP addresses. To send data from one network to another — to the Internet, for example — you need a device that reads the IP address: the router. Its name says its job: routing, finding the best path so that the data reaches its destination. A router is like a gate from one network to another.

هەب (Hub) و سویچ تەنیا لە ناو ڕایەڵەی خۆیاندا دراوە دەگوازنەوە؛ سویچی چینی 2 ناونیشانی IP ناخوێنێتەوە. بۆ ناردنی دراوە لە ڕایەڵەیەکەوە بۆ ڕایەڵەیەکی تر — بۆ نموونە بۆ ئینتەرنێت — پێویستت بە ئامێرێکە کە ناونیشانی IP بخوێنێتەوە: ڕێدۆز. ناوەکەی کارەکەی دەڵێت: ڕێدۆزی (Routing)، دۆزینەوەی باشترین ڕێگا بۆ ئەوەی دراوەکە بگاتە شوێنی مەبەست. ڕێدۆز وەک دەروازەیەکە لە ڕایەڵەیەکەوە بۆ ڕایەڵەیەکی تر.

So a router connects different networks and works with IP addresses. Its two general roles are best path selection — choosing the best path for each packet — and packet forwarding — sending the packet out of the right interface towards its destination. To do them, it builds and keeps a routing table and connects different LANs (and WANs). Because the Internet is thousands of networks joined by routers, the router is called the backbone of the Internet. The routing table itself is taught in How a packet finds its way. Why a router also stops broadcasts is shown in Collision Domains and Broadcast Domains, and setting up a real Cisco router in Your First Router.

کەواتە ڕێدۆز ڕایەڵەی جیاواز پێکەوە دەبەستێتەوە و بە ناونیشانی IP کار دەکات. دوو ئەرکی گشتیی هەیە: هەڵبژاردنی باشترین ڕێگا — دیاریکردنی باشترین ڕێگا بۆ هەر پاکێتێک — و پێشڕۆکردنی (Forwarding) پاکێت — ناردنی پاکێتەکە لە نێوبەستەی (Interface (network)) دروستەوە بەرەو شوێنی مەبەست. بۆ ئەم دوو ئەرکە، خشتەیەکی ڕێدۆزی دروست دەکات و دەیپارێزێت و ڕایەڵە ناوچەییەکان (و ڕایەڵە فراوانەکان) پێکەوە دەبەستێتەوە. چونکە ئینتەرنێت هەزاران ڕایەڵەیە کە بە ڕێدۆز پێکەوە بەستراون، بە ڕێدۆز دەگوترێت بڕبڕەی ڕایەڵەی ئینتەرنێت. خودی خشتەی ڕێدۆزی لە وانەیەکی دواتردا فێر دەکرێت: پاکێتێک چۆن ڕێگای خۆی دەدۆزێتەوە. بۆچی ڕێدۆز پەخشکردنیش (Broadcast) ڕادەگرێت لە پاوانەکانی پێکدادان و پاوانەکانی پەخشدا ڕوون کراوەتەوە و ڕێکخستنی ڕێدۆزێکی ڕاستەقینەی Cisco لە یەکەم ڕێدۆزدا.

Here is the whole picture in one sentence: hubs and switches are used to build networks; routers are used to connect networks. Each coloured LAN below is built around a switch. Routers join the LANs, and between them they offer more than one path, so traffic can go around a broken link. Repeat that thousands of times — providers’ routers joined by fibre in cities and across countries — and you have the Internet. The big routers in the middle are the core routers of the Internet’s backbone.

ئەمە هەموو وێنەکەیە لە یەک ڕستەدا: هەب و سویچ بۆ دروستکردنی ڕایەڵە بەکار دێن؛ ڕێدۆزەکان بۆ پێکەوەبەستنی ڕایەڵەکان. هەر ڕایەڵەیەکی ناوچەیی ڕەنگاوڕەنگی خوارەوە لە دەوری سویچێک دروست کراوە. ڕێدۆزەکان ڕایەڵە ناوچەییەکان پێکەوە دەبەستن و لە نێوانیاندا زیاتر لە یەک ڕێگا پێشکەش دەکەن، بۆیە هاتوچۆ دەتوانێت بە دەوری بەستەرێکی پچڕاودا بسووڕێتەوە. ئەمە هەزاران جار دووپاتە بکەرەوە — ڕێدۆزەکانی دابینکەری ئینتەرنێتەکان کە لە شار و وڵاتاندا بە فایبەر پێکەوە بەستراون — و ئینتەرنێتت هەیە. ڕێدۆزە گەورەکانی ناوەڕاست ڕێدۆزە ناوەندییەکانی بڕبڕەی ڕایەڵەی ئینتەرنێتن.

How the routers choose among several paths — routing protocols — is the subject of the Routing and Switching course (Routing protocols).

ئەوەی ڕێدۆزەکان چۆن لە نێوان چەند ڕێگایەکدا هەڵدەبژێرن — پرۆتۆکۆڵەکانی ڕێدۆزی (Routing protocol) — بابەتی کۆرسی ڕێدۆزی و سویچکردنە (پرۆتۆکۆڵەکانی ڕێدۆزی).

The purpose of a router is to examine each incoming packet, choose the best path for it and switch it to the proper outgoing port — all based on the IP address. Step by step:

ئامانجی ڕێدۆز ئەوەیە هەر پاکێتێک کە دەگات بپشکنێت، باشترین ڕێگای بۆ هەڵبژێرێت و بیخاتە سەر نێوبەستەی دەرچوونی دروست — هەمووی بەپێی ناونیشانی IP. هەنگاو بە هەنگاو:

A router can join networks that use different kinds of cabling or frames: Ethernet on copper inside the building, fibre to the provider, a DSL line or a 5G backup link. It has several ports of different technologies; on each link it unwraps the incoming frame and builds the outgoing one in that link’s own format. Old routers also had Token Ring, FDDI and ATM ports — history now. Many Cisco routers also take serial WAN cards (DB-60 and Smart Serial ports), made for leased lines; labs still use them (a serial link between routers), but in 2026 links between sites mostly run Ethernet over fibre. Routers identify themselves and other networks by logical addresses: every interface has its own IP address in its own network.

ڕێدۆز دەتوانێت ئەو ڕایەڵانە پێکەوە ببەستێتەوە کە جۆری جیاوازی کێبڵ یان فرەیم بەکار دەهێنن: Ethernet لەسەر مس لە ناو بیناکەدا، فایبەر بۆ دابینکەری ئینتەرنێت، هێڵی DSL یان بەستەرێکی یەدەگی ⁦5G⁩. چەند دەرچەیەکی تەکنەلۆجیای جیاوازی هەیە؛ لەسەر هەر بەستەرێک فرەیمەکە هاتوو دەکاتەوە و ئەوەی دەڕوات بە فۆرماتی تایبەتی ئەو بەستەرە دروست دەکات. ڕێدۆزە کۆنەکان دەرچەی Token Ring، FDDI و ATMـیشیان هەبوو — ئێستا مێژوون. زۆرێک لە ڕێدۆزەکانی Ciscoـیش کارتی زنجیرەیی ڕایەڵەی فراوان وەردەگرن (پۆرتە زنجیرەییەکانی ⁦DB-60⁩ و Smart Serial) کە بۆ هێڵە بەکرێگیراوەکان (Leased line) دروست کراون؛ تاقیکردنەوەکان هێشتا بەکاریان دەهێنن (بەستەرێکی زنجیرەیی لە نێوان ڕێدۆزەکاندا)، بەڵام لە ⁦2026⁩دا بەستەرەکانی نێوان شوێنەکان زۆربەیان Ethernet لەسەر فایبەر بەکار دەهێنن. ڕێدۆزەکان خۆیان و ڕایەڵەکانی تر بە ناونیشانی لۆجیکی دەناسێننەوە: هەر نێوبەستەیەک ناونیشانی IPـی خۆی لە ڕایەڵەی خۆیدا هەیە.

Hub, switch and router look alike and are often said to differ only in how they move data — the real difference is the layer they work at and what they read. Here is the router next to the switch:

هەب، سویچ و ڕێدۆز لە یەک دەچن و زۆرجار دەگوترێت تەنیا لە شێوازی گواستنەوەی دراوەدا جیاوازن — جیاوازییە ڕاستەقینەکە ئەو چینەیە کە تێیدا کار دەکەن و ئەوەی دەیخوێننەوە. ئەمە ڕێدۆزە لە تەنیشت سویچ:

A router has only a few ports, so in an office one port goes to a switch with 24 or 48 ports, and all the computers plug into the switch. A layer-3 switch blurs the line: it also routes by IP address between VLANs (Layer 3 switching).

ڕێدۆز تەنیا چەند دەرچەیەکی کەمی هەیە، بۆیە لە ئۆفیسێکدا یەک دەرچە دەچێت بۆ سویچێک بە ⁦24⁩ یان ⁦48⁩ دەرچەوە و هەموو کۆمپیوتەرەکان بە سویچەکەوە دەبەسترێن. سویچی چینی 3 (Layer 3 switch) سنوورەکە کاڵ دەکاتەوە: ئەویش بەپێی ناونیشانی IP لە نێوان VLANـەکاندا ڕێدۆزی دەکات (سویچکردنی چینی 3).

The box most homes call ‘the router’ is really four devices in one: a modem or ONT for the provider’s line, a router between the home network and the Internet, a small switch with LAN ports, and a Wi-Fi access point. Inside the router part run some software services: NAT, which shares one public address with all your devices; a firewall; and a DHCP server, which hands out local addresses.

ئەو سندووقەی زۆربەی ماڵەکان پێی دەڵێن ‘ڕێدۆز’ لە ڕاستیدا چوار ئامێرە لە یەکدا: مۆدێم یان ONT بۆ هێڵی دابینکەری ئینتەرنێتەکە، ڕێدۆز لە نێوان ڕایەڵەی ماڵەکە و ئینتەرنێتدا، سویچێکی بچووک بە دەرچەی ڕایەڵەی ناوچەییەوە و خاڵی دەستڕاگەیشتنی وای‌فای. لە ناو بەشی ڕێدۆزدا چەند ڕاژەیەکی نەرمەواڵە (Software) کار دەکەن: وەرگێڕانی ناونیشانی ڕایەڵە، کە یەک ناونیشانی IPـی گشتی بەسەر هەموو ئامێرەکانتدا بەش دەکات؛ ئاگرەدیوار؛ و ڕاژەکاری DHCP، کە ناونیشانی ناوخۆیی دابەش دەکات.

The Wi-Fi side of this box is explained in Wireless LANs, and the short version of the whole box in The “router” at home.

لایەنی وای‌فایی ئەم سندووقە لە ڕایەڵە ناوچەییەکانی بێتەلدا ڕوون کراوەتەوە و کورتەی هەموو سندووقەکە لە «ڕێدۆز»ی ماڵەوەدا.