Program
بەرنامە
Used in Kurdish course materials — not yet reviewedلە کەرەستە کوردییەکانی کۆرسدا بەکارهاتووە — هێشتا پێداچوونەوەی بۆ نەکراوە Definitionپێناسە
A set of instructions that a computer follows to do a job. A program can be one small or many files working together.
کۆمەڵێک ڕێنماییە کە کۆمپیوتەر پەیڕەویان دەکات بۆ ئەنجامدانی کارێک. بەرنامە دەکرێت تەنها بێت، یان چەندین فایل بێت کە پێکەوە کار دەکەن.
Exampleنموونە
The classic first program prints "Hello, World!".
یەکەم بەرنامەی باو، بەرنامەی «سڵاو جیهان»ـە کە Hello, World! دەنووسێت.
<?php
echo "Hello, World!";Other Kurdish renderings in useوەرگێڕانە کوردییەکانی تر
پرۆگرام، بەرنامەکە، بەرنامەکان، بەرنامەیەک، بەرنامەی، بەرنامەکانی، بەرنامەیەکی
Note on the Kurdish termتێبینی دەربارەی زاراوە کوردییەکە
The Kurdish scientists' dictionary and Barzinji's dictionary use بەرنامە; the Grade 7 textbook and Sozyar Osman's CS book mix بەرنامە with پرۆگرام (also spelled پڕۆگرام).
Related termsزاراوە پەیوەندیدارەکان
Videosڤیدیۆکان
What programming is in simple words, why there are different programming languages, how code becomes binary, and how programmers test and fix code.
فێر دەبیت بە وشەی سادە چییە، بۆچی چەندین هەیە، کۆد چۆن دەکرێتە ژمارەی و چۆن کۆد تاقی دەکەنەوە و چاکی دەکەنەوە.
Learn more inزیاتر فێربە لە
- Introduction to PHPسەرەتایەک بۆ PHP
- What Is Programming?بەرنامەسازی چییە؟
- How a Computer Runs a Programکۆمپیوتەر چۆن بەرنامەیەک جێبەجێ دەکات
- Software and Operating Systemsنەرمەواڵە و سیستەمەکانی وەگەڕخەر
- Reading and Writing Filesخوێندنەوە و نووسینی فایلەکان
- Project: Binary to Decimal Converterپڕۆژیلە: گۆڕینی دووانی بۆ دەیی
- From Files to Databasesلە فایلەوە بۆ بنکەدراوە
- Programming Languages and Algorithmsزمانەکانی بەرنامەسازی و ئەلگۆریزمەکان
- Python Next to JavaPython لە تەنیشت Javaـەوە
- How Code Becomes a Running Program: Compilers and Interpretersچۆن کۆد دەبێت بە بەرنامەیەک کە کار دەکات: کۆمپایلەرەکان و ئینتەرپرێتەرەکان
- Application Software and File Typesنەرمەواڵەی بەکارهێنان و جۆرەکانی فایل
- Handling Errors with try and exceptمامەڵەکردن لەگەڵ هەڵاوێردە بە try و except
- while Loops, break and continueخولەکانی while، break و continue
- What Computers Do Well and Where They Fall Shortکۆمپیوتەرەکان لە چیدا باشن و لە کوێدا کەم دەهێنن
- Welcome to Python: Install and Runبەخێربێیت بۆ Python: جێگیرکردن و جێبەجێکردن
- Your First Program: print() and Commentsیەکەم بەرنامە:
print()و لێدوانەکان - Modules and importمۆدیوڵەکان و import
- Programming Languagesزمانەکانی بەرنامەسازی
- The Internet and the Webئینتەرنێت و وێب
- Meet Dartناسینی Dart
- Database Management Systemsسیستەمەکانی بەڕێوەبردنی بنکەدراوە
- Errors and Debuggingهەڵەکان و کرمەکوژی
- Input and Outputنێوخستە و دەرخستە
- for Loops: Sums, Series and Searchingخولەکانی for: کۆکردنەوە، زنجیرە و گەڕان
- Database Users and Database Languagesبەکارهێنەرەکانی بنکەدراوە و زمانەکانی بنکەدراوە
- Dart Basics: Variables, Types and Control Flowبنەماکانی Dart: گۆڕاوەکان، جۆرەکان و ڕێڕەوی کۆنترۆڵ
- Where Vulnerabilities Come Fromخاڵە لاوازەکان لە کوێوە دێن
- What Is a Computer? Data, Input, Processing, Outputکۆمپیوتەر چییە؟ دراوە، نێوخستە، چارەسەرکردن، دەرخستە
- Project: A Word-Scramble Gameپڕۆژیلە: یاریی پیتە تێکەڵەکان
- Browsers, Web Servers and URLsتۆڕگەڕەکان، ڕاژەکارەکانی وێب و URL
- Web APIs and JSONAPIـی وێب و JSON
- What Is Information Technology?تەکنەلۆژیای زانیاری چییە؟
- Cloud Computingهەورەژمێرکاری
- Algorithms, Pseudocode and Flowchartsئەلگۆریزمەکان، نیمچەکۆد و هێڵکارییەکانی ڕەوت
- Agents, Sensors and Actuators; Rational Agentsئەیجێنتەکان، هەستەوەرەکان و جووڵێنەرەکان؛ ئەیجێنتە عەقڵانییەکان
- Making Decisions: if, elif, elseبڕیاردان:
if،elifوelse - Defining and Calling Functionsناساندن و بانگکردنی کردارەکان
- sum, max, min and Sortingsum، max، min و ڕیزکردن
- What Is Artificial Intelligence?ژیریی دەستکرد چییە؟
- The Parts of a Computer Systemپارچەکانی سیستەمی کۆمپیوتەر
- The CPU: Control Unit, ALU and CoresCPU: یەکەی جڵەوکردن، ALU و ناوکەکانی پرۆسێسەر
- The while Loopخولی while
- The switch Statementڕستەی switch
- Intellectual Property, Plagiarism and Software Licencesموڵکی هزری، دزیی زانستی و مۆڵەتەکانی بەکارهێنان
- Memory: RAM, ROM and Cacheبیرگە: RAM، ROM و کاش
- XAMPP: Your Own Local Web ServerXAMPP: ڕاژەکاری وێبی ناوخۆیی خۆت
- Database Systems, Abstraction and Data Modelsسیستەمەکانی بنکەدراوە، ڕووتکردنەوەی دراوە و مۆدێلەکانی دراوە
- Making Decisions: Relational Operators and if / elseif / elseبڕیاردان: کارپێکەرەکانی بەراوردکردن و if / elseif / else
- Search Practice: Midterm-Style Tasksڕاهێنانی گەڕان: ئەرکی وەک تاقیکردنەوەی نیوەی وەرز
- Nested Loops and Patternsخولە ناوەکییەکان و کێشانی شێوە
- Heuristics and Greedy Best-First Searchپێوەرەکان و گەڕانی چاوچنۆکانە
- Building IT Wordsدروستکردنی وشەی IT
- Return Values and Noneنرخە گەڕاوەکان و None
- Can Machines Think? The Turing Testئایا ئامێرەکان بیر دەکەنەوە؟ تاقیکاریی تیورینگ
- Variable Scope: Local and Globalمەودای گۆڕاوەکان: ناوخۆیی و گشتی
- Functionsکردارەکان
- Variables and Data Typesگۆڕاوەکان و جۆرەکانی دراوە
- Tuples, Sets and Dictionariesتاپڵەکان، کۆمەڵەکان و فەرهەنگەکان
- Moving in a File and Saving Python Objectsجووڵە لەناو فایلێکدا و هەڵگرتنی ئۆبجێکتەکانی Python
- Bubble Sort, Insertion Sort and How Fast Sorting Isڕیزکردنی بڵقی، ڕیزکردن بە تێخستن و خێرایی ڕیزکردن
- Synchronous and Asynchronous Workکاری هاوکات و ناهاوکات
- Types of Computersجۆرەکانی کۆمپیوتەر
- Computers Around Usکۆمپیوتەرەکان لە دەوروبەرماندا
- Queues and Deques: First In, First Outکیووەکان و کیووە دووسەرەکان: یەکەم هاتوو، یەکەم دەرچوو
- Conditional Statements: if, else, elseif and switchڕستە مەرجییەکان: if و else و elseif و switch
- Agent Programs, Pseudocode and Algorithm Analysisبەرنامەکانی ئەیجێنت، نیمچەکۆد و شیکارکردنی ئەلگۆریزم
- A* Searchگەڕانی A*
- Storage Versus Memoryخەزنکردن بەرامبەر بیرگە
- Troubleshooting and Task Managerچارەسەرکردنی کێشە و بەڕێوەبەری ئەرکەکان
- Inside the Computerناو کۆمپیوتەرەکە
- The for Loop and range()خولی for و
range() - Positional, Keyword and Default Argumentsئارگیومێنتە شوێنییەکان، ئارگیومێنتە ناودارەکان و نرخە بنەڕەتییەکان
- Constants and variable scopeنەگۆڕەکان و مەودای گۆڕاوەکان
- Futures, async and await in DartFuture،
asyncوawaitلە Dartـدا - The Python You Need for the AI Labsئەو Pythonـەی بۆ تاقیگەکانی ژیریی دەستکرد پێویستە
- Solving a Maze with DFS and BFSچارەسەرکردنی لابیرینت بە DFS و BFS
- Minimax: An AI That Never LosesMinimax: یاریزانێکی ژیر کە هەرگیز نادۆڕێت
- How Search Engines Workبزوێنەرەکانی گەڕان چۆن کار دەکەن
- Probability in Computing: Speech, Predictive Text and Riskبەکارهێنانی ئەگەر لە بواری کۆمپیوتەردا: ئاخاوتن، پێشبینیی دەق و مەترسی
- Controlling Loops: break and continueکۆنترۆڵکردنی خولەکان:
breakوcontinue - Cloud Databasesبنکەدراوە هەورییەکان
- Processor Speed, Cache, GPUs and Coolingخێرایی پرۆسێسەر، کاش، GPU و ساردکردنەوە
- Registers and Busesتۆمارگەکان و تێپەڕگەکان
- Operators and Expressionsکارپێکەرەکان و دەربڕینەکان
- Logical Operators and Nested ifکارپێکەرە لۆجیکییەکان و ڕستەی ifـی ناوەکی
- Removing Items, Joining and Comparing Listsلابردنی دانەکان، پێکەوەلکاندن و بەراوردکردنی لیستەکان
- ASCII and Character CodesASCII و کۆدەکانی نووسە
- Course review and practiceپێداچوونەوە و ڕاهێنانی کۆرسەکە
- What Is Microsoft Access?Microsoft Access چییە؟
- Stacks: Last In, First Outستاکەکان: دوایین هاتوو، یەکەم دەرچوو
- Building Tic-Tac-Toe in Pythonدروستکردنی یاریی ئێکس‌وئۆ بە Python
- IT Jobs and the Skills They Needکارەکانی IT و ئەو کارامەییانەی پێویستیانە
- Emerging Technologies: IoT, VR/AR, Robots and Blockchainتەکنەلۆجیا نوێیەکان: ئینتەرنێتی شتەکان، ڕاستیی گریمانەیی/ڕاستیی زیادکراو، ڕۆبۆتەکان و بلۆکچەین
- Lists: Creating and Indexingلیستەکان: دروستکردن و ئیندێکسەکان
- Binary Search and Hashingگەڕانی دووانی و هاشکردن
- Welcome to MATLAB (and Octave)بەخێربێیت بۆ MATLAB (و Octave)
- Script Files, input, disp and fprintfفایلەکانی دەسنووس، input، disp و fprintf
- Output with echo and printدەرخستە بە echo و print
- How E-mail Worksئیمەیڵ چۆن کار دەکات
- Operating Systems and the Desktopسیستەمەکانی وەگەڕخەر و ڕوومێز
- Algebra, Boolean Logic and Matrices Inside the Computerجەبر، لۆجیکی بوول و ماتریکسەکان لەناو کۆمپیوتەردا
- Working with Stringsکارکردن لەگەڵ زنجیرەنووسەکان
- Adding to a List and Finding Itemsزیادکردن بۆ لیستێک و دۆزینەوەی دانەکان
- Variablesگۆڕاوەکان
- Recursionخۆبانگکردنەوە
- Lists, References, Copies and Functionsلیستەکان، ئاماژەکان، کۆپی و کردارەکان
- Number Systems and Place Valueسیستەمە ژمارەییەکان و بەهای خانەیی
- Form Security and Sticky Formsئاسایشی فۆرم و فۆرمە لکاوەکان
- Transactions and ACIDمامەڵەکان و ACID
- Mobile Operating Systemsسیستەمەکانی وەگەڕخەری مۆبایل
- Setting Up Flutter and Your First Projectئامادەکردنی Flutter و یەکەم پڕۆژەکەت
- The Vulnerability Lifecycle and Patchingسووڕی ژیانی خاڵی لاواز و پینەکردن
- Troubleshooting and the Help Deskچارەسەرکردنی کێشە و بەشی یارمەتی
- Emerging Technologiesتەکنەلۆجیا نوێکان
- Links, Symbols and Mediaبەستەرەکان، هێماکان و میدیا
- What Is a Function?نەخشە چییە؟
- Mathematics and Computers: Why IT Students Need Mathsبیرکاری و کۆمپیوتەر: بۆچی خوێندکاری IT پێویستی بە بیرکارییە؟
- Processing Two-Dimensional Listsکارکردن لەسەر لیستە دووڕەهەندەکان
- Analog and Digital Signalsسیگناڵەکانی ئەنالۆگ و دیجیتاڵ
- HTML Basics: Documents, Links and Tablesبنەماکانی HTML: بەڵگەنامە، بەستەرەکان و خشتەکان
- Operatorsکارپێکەرەکان
- Multidimensional Arraysڕیزەکە فرەڕەهەندەکان
- NoSQL and Big DataNoSQL و دراوەی گەورە
- Mobile Apps and App Storesئەپەکانی مۆبایل و فرۆشگاکانی ئەپ
- Organising an MVVM Project: Folders, Services and get_itڕێکخستنی پڕۆژەیەکی MVVM: فۆڵدەرەکان، خزمەتگوزارییەکان و get_it
- Depth-First and Breadth-First Searchگەڕانی قووڵایی و گەڕانی پانایی
- The System Unit, Motherboard and Power Supplyکەیس، بۆردی سەرەکی و سەرچاوەی وزە
- Ports and Connectorsدەرچەکان و سەرەکانی کێبڵ
- Applicationsئەپەکان
- Security and Online Safetyئاسایش و سەلامەتی لە ئینتەرنێتدا
- Welcome to PowerPointبەخێربێیت بۆ PowerPoint
- Backstage View and Saving Filesپیشاندانی Backstage و پاشەکەوتکردنی فایلەکان
- Queriesپرسەکان
- Reports, Import/Export and Database Toolsڕاپۆرتەکان، هێنان/هەناردن و ئامرازەکانی بنکەدراوە
- Piecewise Functions: Absolute Value, Floor and Ceilingنەخشە ڕێسا پەلدارەکان: نرخی ڕووت، نەخشەی گەورەترین ژمارەی تەواو و نەخشەی بچووکترین ژمارەی تەواو
- Built-in Maths Functionsکردارە ئامادەکانی بیرکاری
- Function Files and Anonymous Functionsفایلەکانی کردار و کردارە بێناوەکان
- Strings and string functionsزنجیرەنووسەکان و کردارەکانی زنجیرەنووسە
- Uploading Filesبارکردنی فایل
- What Is Flutter?Flutter چییە؟
- Priority Queues and Heapsکیووە پێشینەییەکان و هیپەکان
- Bits, Bytes and Storage Unitsبیتەکان، بایتەکان و یەکەکانی خەزنکردن
- Hard Disk Drivesهارد دیسکەکان
- Using Windows: Desktop, Files and Everyday Toolsبەکارهێنانی Windows: ڕوومێز، فایلەکان و ئامرازە ڕۆژانەکان
- Keyboard Shortcuts for Windows and Macکورتەڕێکانی کیبۆرد بۆ Windows و Mac
- The Command Line: Command Prompt Basicsڕووکاری هێڵی فەرمان: بنەماکانی Command Prompt
- Computer Communicationsپەیوەندیی کۆمپیوتەر
- Network Hardware: NICs, Switches and Routersڕەقەواڵەی ڕایەڵە: کارتی ڕایەڵە، سویچ و ڕێدۆز
- Types of Networks: LAN, WAN and Moreجۆرەکانی ڕایەڵە: ڕایەڵەی ناوچەیی، ڕایەڵەی فراوان و زیاتر
- Multimediaفرەمیدیا
- The PowerPoint Screenپەنجەرەی PowerPoint
- Formsفۆرمەکان
- The Inverse of a Matrixپێچەوانەی ماتریکس
- What Is Statistics? Data, Populations and Samplesئامار چییە؟ دراوە، کۆمەڵگە و نموونە
- Two-Dimensional Listsلیستە دووڕەهەندەکان
- Simulating and Testing Logic Circuitsهاوشێوەکردن و تاقیکردنەوەی سووڕە لۆجیکییەکان
- Registers and Countersتۆمارگەکان و ژمێرەرە دیجیتاڵەکان
- HTTP and the Request–Response CycleHTTP و سووڕی داواکاری و وەڵام
- Data typesجۆرەکانی دراوە
- Form Validationپشتڕاستکردنەوەی فۆرم
- Databases and SQL basicsبنکەدراوەکان و بنەماکانی SQL
- Connecting PHP to MySQLپەیوەندیکردنی PHP بە MySQL
- Cookiesکووکییەکان
- Sessionsسێشنەکان
- URL, URI and URNURL، URI و URN
- Building URIs in Dart: SMS and E-mail Linksدروستکردنی URI لە Dartـدا: بەستەرەکانی نامەی کورت و ئیمەیڵ
- Building a Security Cultureبونیادنانی کولتووری ئاسایش
- Task Environments: PEAS and the Eight Propertiesژینگەکانی ئەرک: PEAS و هەشت تایبەتمەندییەکە
- SSDs, Memory Cards and Flash DrivesSSD، کارتەکانی بیرگە و بیرگەکانی فلاش
- Optical Discs, Smart Cards, RFID and NFCدیسکە لەیزەرییەکان، کارتە هۆشمەندەکان، RFID و NFC
- Storage for Organisations: RAID, NAS, SAN and Tapeخەزنکردن بۆ دامەزراوەکان: RAID، NAS، SAN و تەیپی موگناتیسی
- Word Processing Essentialsبنەماکانی بەرنامەی نووسینی دەق
- Network Topologiesتۆپۆلۆجییەکانی ڕایەڵە
- Storage and Filesخەزنکردن و فایلەکان
- Building Softwareدروستکردنی نەرمەواڵە
- Jobs and Careers in ITکار و پیشە لە بواری IT
- CVs, Cover Letters and Interviewsژیاننامە، نامەی داواکاری و چاوپێکەوتنی کار
- Technical Writingنووسینی تەکنیکی
- Grammar for Technical Englishڕێزمان بۆ ئینگلیزیی تەکنیکی
- Inserting Tablesدانانی خشتەکان
- Picturesوێنەکان
- Slide Size and Backgroundقەبارەی سلاید و باکگراوند
- SmartArt and ChartsSmartArt و هێڵکارییەکان
- Tables, Fields and Datasheetsخشتەکان، ستوونەکان و پەڕەکانی دراوە
- Relationships and Referential Integrityپەیوەندییەکان و دروستیی ئاماژەپێدان
- Order on the Real Line and the Rules of Inequalitiesڕیزبەندی لەسەر هێڵی ژمارە ڕاستییەکان و یاساکانی لاسەنگەکان
- Absolute Valueنرخی ڕووت
- Properties of Determinantsتایبەتمەندییەکانی دیتەرمینانت
- Partitioned (Block) Matricesماتریکسە بلۆکییەکان
- The Binomial Distribution (Supplementary)دابەشبوونی دووڕادەیی (زیادە)
- Binary Addition and Subtractionکۆکردنەوەی دووانی و لێدەرکردنی دووانی
- Half and Full Addersنیوەکۆکەرەوە و کۆکەرەوەی تەواو
- HTML Forms Reviewپێداچوونەوەی فۆرمەکانی HTML
- PHP Syntax: Tags, Statements and Commentsداڕستنی PHP: تاگ، ڕستە و لێدوان
- Loops: while, do...while, for, foreach, break and continueخولەکان: while و do...while و for و foreach و break و continue
- Arrays in PHPڕیزەکەکان لە PHPـدا
- PHP Superglobalsسووپەرگلۆباڵەکانی PHP
- Welcome to Database Administrationبەخێربێیت بۆ بەڕێوەبردنی بنکەدراوە
- Backup and Recoveryباکئەپ و گەڕاندنەوەی دراوە
- Native, Web, Hybrid and Cross-Platform Appsئەپی ڕەسەن، بەرنامەی وێب، ئەپی تێکەڵ و ئەپەکانی فرەسەکۆ
- App State and Declarative UIدۆخ و ڕووکاری وەسفی
- Dart Classes, Inheritance and Mixinsکلاسەکان، بۆماوە و میکسینەکان لە Dartـدا
- Project: A Product Catalogue Screenپرۆژە: شاشەی کەتەلۆگی کاڵاکان
- Text Fields and Formsخانەکانی دەق و فۆرمەکان
- Opening Links and Other Apps with url_launcherکردنەوەی بەستەرەکان و ئەپەکانی تر بە url_launcher
- Computer-Crime Laws: Budapest, the CFAA, the UK and the Law at Homeیاساکانی تاوانی سایبەری: بوداپێست، CFAA، بەریتانیا و یاسا لە وڵاتی خۆمان
- Encryption, Hashing and Digital Signaturesشفرەکردن، هاشکردن و واژووە دیجیتاڵییەکان
- Finding and Rating Vulnerabilities: Scanning, OWASP and CVSSدۆزینەوە و هەڵسەنگاندنی خاڵە لاوازەکان: پشکنین، OWASP و CVSS
- Types of Agents and Multi-Agent Systemsجۆرەکانی ئەیجێنت و سیستەمە فرەئەیجێنتەکان
- Search Problems: States, Actions, Goals and Costsکێشەکانی گەڕان: دۆخەکان، کردەوەکان، ئامانج و کۆست
- Depth-Limited, Uniform-Cost, Iterative Deepening and Bidirectional Searchگەڕانی قووڵایی سنووردار، گەڕانی کەمترین کۆست، گەڕانی قووڵکردنەوەی پلەبەپلە و گەڕانی دووئاڕاستە