Chapterبەش 7 · Lectureوانە 7.2

Arrays in PHPڕیزەکەکان لە PHPـدا

An array keeps many values under one name. Learn indexed and associative arrays: how to create them, read and change elements, count and print them, loop over them with foreach, follow the rules for keys, and use array elements inside strings.

چەندین لەژێر یەک ناودا هەڵدەگرێت. فێری و ببە: چۆن دروستیان بکەیت، بخوێنیتەوە و بگۆڕیت، بیانژمێریت و چاپیان بکەیت، بە foreach بەناویاندا بخولێیتەوە، یاساکانی بزانیت و لەناو بەکاربهێنیت.

36 min read35 خولەک خوێندنەوە · 35 stepsهەنگاو

What you will learnچی فێر دەبیت

Explain what an array is and name the three kinds of arrays in PHP.
Create indexed arrays with array(), with [] and by assigning to indexes.
Create associative arrays with => and know the rules for keys.
Read, change and add elements, and count them with count().
Show a whole array with print_r() or var_dump(), and explain why echo prints "Array".
Loop over arrays with foreach (value, and key => value) and with for + count().
Put array elements inside double-quoted strings safely.
Use max(), min(), array_sum() and end().

ڕوونی بکەیتەوە چییە و سێ جۆرەکەی لە PHPـدا ناو ببەیت.
بە array()، بە [] و بە دانانی بۆ دروست بکەیت.
بە => دروست بکەیت و یاساکانی بزانیت.
بخوێنیتەوە، بگۆڕیت و زیادیان بکەیت و بە count() بیانژمێریت.
هەموو بە print_r() یان var_dump() پیشان بدەیت و ڕوونی بکەیتەوە بۆچی echo «Array» چاپ دەکات.
بە foreach ( و ⁦key => value⁩) و بە for + count() بەناو بخولێیتەوە.
بە سەلامەتی لەناو دابنێیت.
max()، min()، array_sum() و end() بەکاربهێنیت.

Why do we need arrays?بۆچی ڕیزەکەکانمان پێویستە؟

Until now, one has held one , for example $name = "Aram";. But real programs work with lists: all the students in a class, all the prices in a shop, all the marks of one student. If you want to store 100 numbers, you would need 100 different variable names.

تا ئێستا هەر یەک هەڵگرتووە، بۆ نموونە $name = "Aram";. بەڵام ڕاستەقینە لەگەڵ لیست کار دەکەن: هەموو خوێندکارانی پۆلێک، نرخی هەموو کاڵاکانی دوکانێک، هەموو نمرەکانی خوێندکارێک. ئەگەر بتەوێت ⁦100⁩ ژمارە هەڵبگریت، پێویستت بە ⁦100⁩ ناوی جیاواز دەبێت بۆ .

An array solves this problem. It is a special variable that stores many values under one name. Each value sits in its own numbered or named place inside the array.

ئەم کێشەیە چارەسەر دەکات. تایبەتە کە چەندین لەژێر یەک ناودا هەڵدەگرێت. هەر لە شوێنێکی تایبەتی خۆیدا دادەنرێت، کە ژمارە یان ناوێکی هەیە.

Definitionپێناسە

A collection of values in one variable, each found by its (or ). In Java and C# an array has a fixed length and one element type (String[] names = new String[2];); PHP's array grows and can also use names as keys. Python uses a instead.

کۆکراوەیەکی نرخەکانە لە یەک گۆڕاودا، هەر نرخێک بە (یان ) دەدۆزرێتەوە. لە Java و ⁦C#⁩ـدا درێژییەکی جێگیر و یەک جۆری دانەی هەیە (String[] names = new String[2];)؛ ڕیزەکی PHP گەورە دەبێت و دەتوانێت ناویش وەک کلیل بەکار بهێنێت. Python لەبری ئەوە بەکار دەهێنێت.

One name instead of manyیەک ناو لە جیاتی چەندین ناوPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
// Without an array: one variable for every value
$student1 = "Aram";
$student2 = "Shilan";
$student3 = "Karwan";

// With an array: one variable holds all the values
$students = ["Aram", "Shilan", "Karwan"];

echo $students[1];

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 2-4

Without an array, every student needs a separate variable.

بەبێ ، هەر خوێندکارێک جیای پێویستە.

Lineدێڕی 7

With an array, one variable $students holds all three names.

بە ، یەک واتە $students هەر سێ ناوەکە هەڵدەگرێت.

Lineدێڕی 9

[1] picks the second name, because counting starts at 0.

[1] ناوی دووەم هەڵدەبژێرێت، چونکە ژماردن لە 0ەوە دەست پێدەکات.

PHP for beginners [ Kurdish ] - 3 - پی ئێچ پی بۆ ئاستی سەرەتاییK97 Media · Kurdish (Sorani)کوردی (سۆرانی) · 4.5K viewsبینین · 101 likesلایک
In Kurdish: what an array is, why we use arrays, and what we can do with them in PHP.
بە کوردی: چییە، بۆچی بەکاردەهێنین و لە چییان پێ دەکەین.
Kurdish (Sorani) introduction to arrays
ناساندنی بە کوردیی سۆرانی.

Why do we need arrays?بۆچی ڕیزەکەکانمان پێویستە؟

Like a row of mailboxesوەک ڕیزێک سندوقی پۆست

Mailboxes in a rowسندوقە پۆستییە ژمارەدارەکان

An array is like a row of numbered mailboxes at the post office. The whole row has one name (the array variable). Each box has its own number (the index) and holds one thing (the value). To get a letter, you only need the row name and the box number.

وەک کۆمەڵێک سندوقی پۆستی ژمارەدار وایە کە لە پۆستخانەدا لە تەنیشت یەکەوە دانراون. هەموو کۆمەڵەکە یەک ناوی هەیە (ناوی ). هەر سندوقێک ژمارەی تایبەتی خۆی هەیە () و یەک شت هەڵدەگرێت (). بۆ وەرگرتنی نامەیەک تەنها ناوی کۆمەڵەکە و ژمارەی سندوقەکەت پێویستە.

Where the analogy stops workingسنووری ئەم نموونەیە

Real mailboxes have a fixed number of boxes. A PHP array grows and shrinks when you add or remove values, and one box can even hold another whole row of boxes (a multidimensional array).

سندوقی پۆستی ڕاستەقینە ژمارەیەکی دیاریکراوی هەیە. بەڵام PHP گەورە و بچووک دەبێتەوە کاتێک زیاد یان کەم دەکەیت و تەنانەت سندوقێک دەتوانێت کۆمەڵێکی تەواوی سندوقی تر لەخۆ بگرێت ().

Correctionڕاستکردنەوە

The course slide says an array stores "one or more similar types of values" and speaks of "an array of 100 length". In PHP both ideas are too narrow. One array can mix types (strings, integers, booleans, even other arrays), and a PHP array has no fixed length: it grows when you add values. A fixed length is an idea from languages such as C and Java.

سلایدی کۆرسەکە دەڵێت «یەک یان چەند هەمان جۆر» هەڵدەگرێت و باسی « ⁦100⁩ درێژی» دەکات. لە PHPـدا هەردوو بیرۆکەکە زۆر تەسکن. یەک دەتوانێت جۆری جیاواز تێکەڵ بکات (، ، ، تەنانەت تر) و PHP درێژیی جێگیری نییە: کاتێک زیاد دەکەیت گەورە دەبێت. درێژیی جێگیر بیرۆکەیەکی زمانەکانی وەک C و Javaیە.

Why do we need arrays?بۆچی ڕیزەکەکانمان پێویستە؟

The three kinds of arraysسێ جۆرەکەی ڕیزەک

PHP has three kinds of arrays:

لە PHPـدا سێ جۆر هەیە:

Indexed array (also called a numeric array): an array with a numeric index. You find each value by its number: 0, 1, 2 …
Associative array (also called a hash): an array with named keys. Each key is associated with a value, so you find each value by its name.
Multidimensional array: an array containing one or more arrays, for example a table with rows and columns.

: کە ژمارەن. هەر بە ژمارەکەی دەدۆزیتەوە: 0، 1، 2 …
: کە ناون. هەر بە بەستراوە، بۆیە هەر بە ناوەکەی دەدۆزیتەوە.
: کە یەک یان چەند تری تێدایە، بۆ نموونە خشتەیەک بە و .

The three kinds of arrays, and how to read one value from each.سێ جۆرەکەی و چۆنیەتی خوێندنەوەی یەک لە هەریەکەیان.CêIT

All three kinds in one fileهەر سێ جۆرەکە لە یەک فایلداPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
// 1. Indexed array: each value has a number (0, 1, 2 ...)
$cities = ["Erbil", "Slemani", "Duhok"];

// 2. Associative array: each value has a name (a key)
$student = ["name" => "Aram", "stage" => 4, "mark" => 90];

// 3. Multidimensional array: an array that holds other arrays
$marks = [
    [90, 85, 77],
    [68, 92, 81],
];

echo $cities[0] . "<br>";
echo $student["name"] . "<br>";
echo $marks[1][2];

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 3

Indexed: PHP gives the indexes 0, 1, 2 automatically.

ژمارەدار: PHP خۆی 0، 1، 2 دادەنێت.

Lineدێڕی 6

Associative: you choose the keys "name", "stage" and "mark".

پەیوەندیدار: خۆت "name"، "stage" و "mark" هەڵدەبژێریت.

Lineدێڕی 9-12

Multidimensional: each element of $marks is itself an array (a row of marks).

فرەڕەهەند: هەر $marks خۆی ( نمرە).

Lineدێڕی 16

Two pairs of brackets: first the row [1], then the column [2].

دوو جووت کەوانەی چوارگۆشە: سەرەتا [1]، پاشان [2].

This lecture teaches indexed and associative arrays. Multidimensional arrays have their own lecture: Multidimensional arrays. Sorting arrays is in Sorting arrays.

ئەم وانەیە و فێر دەکات. وانەی تایبەتی خۆیان هەیە: ڕیزەکە فرەڕەهەندەکان. لە وانەی ڕیزکردنی ڕیزەکەکاندایە.

Indexed arraysڕیزەکە ژمارەدارەکان

An indexed array (a numerically indexed array, or simply numeric array) finds its values by number. These arrays can store numbers, strings and any other value, but their index is always a number. By default the index starts from zero.

خۆی بە ژمارە دەدۆزێتەوە. دەتوانن ژمارە، و هەر تر هەڵبگرن، بەڵام هەمیشە ژمارەیە. بە شێوەی بنەڕەتی لە سفرەوە دەست پێدەکات.

Definitionپێناسە

An whose keys are numbers, given automatically from 0: $colors = ["red", "green"];. It is also called a numeric array.

بریتییە لە کە ژمارەن و خۆکارانە لە سفرەوە دەدرێن: $colors = ["red", "green"];. پێی دەگوترێت ڕیزەکی ژمارەییش.

Indexed arraysڕیزەکە ژمارەدارەکان

Creating an indexed array with array()دروستکردنی ڕیزەکێکی ژمارەدار بە `array()`

Create an indexed array with the language construct array. Put the values between the round brackets, separated by commas:

بە array دروست بکە، کە . لەنێوان کەوانە ئاساییەکاندا دابنێ و بە کۆما لێکیان جیا بکەرەوە:

SyntaxداڕستنTEXT

$array_name = array(values);

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 1

values stands for your own values, separated by commas.

values واتە خۆت، کە بە کۆما لێک جیا دەکرێنەوە.

PHP gives the keys automatically: 0, 1, 2 and so on. The first value gets index 0, the second gets index 1, and so on. Writing array() with nothing inside creates an empty array.

PHP خۆی بە شێوەی خۆکار دادەنێت: 0، 1، 2 و هتد. یەکەم 0 وەردەگرێت، دووەم 1 و بەم شێوەیە. نووسینی array() بەبێ هیچ شتێک لەناویدا بەتاڵ دروست دەکات.

The examples from the lectureنموونەکانی وانەکەPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$products = array('Tires', 'Oil', 'Spark Plugs');
$list = array(2, 4, 6, 8);
$empty = array();   // an empty array

echo "<pre>";
print_r($products);
print_r($list);
print_r($empty);
echo "</pre>";

What the browser showsئەوەی تۆڕگەڕ پیشانی دەدات

Array
(
    [0] => Tires
    [1] => Oil
    [2] => Spark Plugs
)
Array
(
    [0] => 2
    [1] => 4
    [2] => 6
    [3] => 8
)
Array
(
)

HTML sent to the browserئەو HTMLـەی دەنێردرێت بۆ تۆڕگەڕ

<pre>Array
(
    [0] => Tires
    [1] => Oil
    [2] => Spark Plugs
)
Array
(
    [0] => 2
    [1] => 4
    [2] => 6
    [3] => 8
)
Array
(
)
</pre>

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 2

Three strings. Their keys are 0, 1 and 2.

سێ . 0، 1 و 2ن.

Lineدێڕی 3

Four numbers. Their keys are 0, 1, 2 and 3.

چوار ژمارە. 0، 1، 2 و 3ن.

Lineدێڕی 4

array() with nothing inside: an empty array.

array() بەبێ هیچ شتێک: بەتاڵ.

Lineدێڕی 6-10

print_r() shows every key and value; <pre> keeps its line breaks in the browser (explained below).

print_r() هەموو و پیشان دەدات؛ <pre> دێڕەکانی لە دەپارێزێت (لە خوارەوە ڕوون کراوەتەوە).

Curly quotes break the codeگوتەی خوار کۆدەکە دەشکێنن

The slides write array(‘Tires’, ‘Oil’, ‘Spark Plugs’) with curly quotes (‘ ’ “ ”). Word processors add these quotes automatically, but PHP only understands straight quotes ' and ". With curly quotes PHP stops with a parse error:

سلایدەکان array(‘Tires’, ‘Oil’, ‘Spark Plugs’) بە گوتەی خوار (‘ ’ “ ”) دەنووسن. ئامرازەکانی نووسینی دەق (وەک Word) ئەم گوتانە بە خۆکاری زیاد دەکەن، بەڵام PHP تەنها لە گوتەی ڕاست ' و " تێدەگات. بە گوتەی خوار PHP بە دەوەستێت:

Copied from the slide (wrong)لە سلایدەکەوە کۆپی کراوە (نادروست)TEXTRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$products = array(‘Tires’, ‘Oil’, ‘Spark Plugs’);

Always type code in a code editor (VS Code, NetBeans, Notepad++), not in Word or PowerPoint.

هەمیشە کۆد لە بنووسە (⁦VS Code⁩، NetBeans، ⁦Notepad++⁩)، نەک لە Word یان PowerPoint.

Indexed arraysڕیزەکە ژمارەدارەکان

The short syntax: [ ]شێوازی کورت: `[ ]`

Since PHP 5.4 you can write square brackets [ ] instead of array( ). Both create exactly the same array. $a = []; is the same as $a = array();. The short form is the modern, most common style; this course uses both, so learn to read both.

لە ⁦PHP 5.4⁩ـەوە دەتوانیت کەوانەی چوارگۆشە [ ] لە جیاتی array( ) بنووسیت. هەردووکیان ڕێک هەمان دروست دەکەن. $a = []; وەک $a = array(); وایە. شێوازە کورتەکە شێوازی نوێ و باوترە؛ ئەم کۆرسە هەردووکیان بەکار دەهێنێت، بۆیە فێری خوێندنەوەی هەردووکیان ببە.

The same array, shorterهەمان ڕیزەک، کورتترPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$products = ['Tires', 'Oil', 'Spark Plugs'];  // the same as array('Tires', 'Oil', 'Spark Plugs')
$empty = [];                                  // the same as array()

echo $products[2];

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 2

Square brackets create the same indexed array as array(...).

کەوانەی چوارگۆشە هەمان دروست دەکات کە array(...) دروستی دەکات.

Lineدێڕی 3

[] alone is an empty array.

[] بە تەنها بەتاڵە.

Lineدێڕی 5

Index 2 is the third value.

2 سێیەم .

Indexed arraysڕیزەکە ژمارەدارەکان

Giving indexes automatically or by handدانانی ئیندێکسەکان بە خۆکاری یان بە دەست

There are two ways to create an indexed array:

دوو ڕێگا هەیە بۆ دروستکردنی :

The index can be assigned automatically. PHP numbers the values for you, starting at 0. This is what array(1, 2, 3, 4, 5) does.
The index can be assigned manually. You choose the number for each value yourself: $numeric[0] = "one";, $numeric[1] = "two"; …

دەتوانرێت بە خۆکاری دابنرێت. PHP خۆی ژمارە دەکات، لە 0ەوە. ئەمە ئەو کارەیە کە array(1, 2, 3, 4, 5) دەیکات.
دەتوانرێت بە دەست دابنرێت. خۆت ژمارەی هەر هەڵدەبژێریت: $numeric[0] = "one";، $numeric[1] = "two"; …

How the boxes of an indexed array are numbered.سندوقەکانی چۆن ژمارە دەکرێن.CêIT

Indexed arraysڕیزەکە ژمارەدارەکان

Lab 4, Example 6: both methodsتاقیگەی 4، نموونەی 6: هەردوو ڕێگاکە

Lab 4 (Example 6) shows both methods. Each array is printed with a foreach loop, which is explained below.

تاقیگەی 4 (نموونەی ⁦6⁩) هەردوو ڕێگاکە پیشان دەدات. هەر بە چاپ دەکرێت، کە لە خوارەوە ڕوون کراوەتەوە.

Lab 4, Example 6: first method (automatic)تاقیگەی 4، نموونەی 6: ڕێگای یەکەم (خۆکار)PHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
/* First method to create array. */
$numbers = array(1, 2, 3, 4, 5);
foreach ($numbers as $value) {
    echo "Value is $value <br />";
}

What the browser showsئەوەی تۆڕگەڕ پیشانی دەدات

Value is 1
Value is 2
Value is 3
Value is 4
Value is 5

HTML sent to the browserئەو HTMLـەی دەنێردرێت بۆ تۆڕگەڕ

Value is 1 <br />Value is 2 <br />Value is 3 <br />Value is 4 <br />Value is 5 <br />

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 3

PHP gives the indexes 0 to 4 automatically.

PHP خۆی 0 تا 4 دادەنێت.

Lineدێڕی 5

Inside double quotes $value is replaced by its value.   is an HTML line break.

لەناو جووتەگوتەدا $value بە دەگۆڕدرێت.   دێڕشکێنی HTMLـە.

Lab 4, Example 6: second method (by hand)تاقیگەی 4، نموونەی 6: ڕێگای دووەم (بە دەست)PHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
/* Second method to create array. */
$numbers[0] = "one";
$numbers[1] = "two";
$numbers[2] = "three";
$numbers[3] = "four";
$numbers[4] = "five";
foreach ($numbers as $value) {
    echo "Value is $value <br />";
}

What the browser showsئەوەی تۆڕگەڕ پیشانی دەدات

Value is one
Value is two
Value is three
Value is four
Value is five

HTML sent to the browserئەو HTMLـەی دەنێردرێت بۆ تۆڕگەڕ

Value is one <br />Value is two <br />Value is three <br />Value is four <br />Value is five <br />

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 3-7

Each line puts one value at the index you choose. The first line also creates the array.

هەر دێڕێک یەک لەو دادەنێت کە هەڵیدەبژێریت. یەکەم دێڕ دروست دەکات.

Indexed arraysڕیزەکە ژمارەدارەکان

Creating by assigning, and adding at the endدروستکردن بە دانانی نرخ و زیادکردن لە کۆتاییدا

Notice in the second method that $numbers was never created with array() or []. When you assign to an index of a variable that does not exist yet, PHP creates the array automatically. It still is a good habit to write $a = []; first: it shows the reader that an array starts here, and it makes sure you do not add values to an old array by mistake.

لە ڕێگای دووەمدا سەرنج بدە کە $numbers هەرگیز بە array() یان [] دروست نەکراوە. کاتێک دەدەیتە کە هێشتا بوونی نییە، PHP بە خۆکاری دروست دەکات. لەگەڵ ئەوەشدا باشترە سەرەتا $a = []; بنووسیت: بە خوێنەر پیشان دەدات کە لێرەوە دەست پێدەکات و دڵنیات دەکاتەوە کە بەبێ ئەوەی بزانیت ناخەیتە سەر کۆن.

Empty square brackets $a[] = … add a value at the end of the array. PHP chooses the next free index for you.

کەوانەی چوارگۆشەی بەتاڵ $a[] = … دەخاتە کۆتایی . PHP خۆی یەکەم بەتاڵ بۆت هەڵدەبژێرێت.

Creating, filling and addingدروستکردن، پڕکردنەوە و خستنەسەرPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$a = [];            // start with an empty array (a good habit)
$a[0] = "Aram";
$a[1] = "Shilan";
echo $a[1] . "<br>";

// Without "$b = [];" PHP still creates the array:
$b[0] = "Karwan";
$b[1] = "Dilan";
echo $b[0] . "<br>";

// Empty brackets add a value at the end (the next free index)
$a[] = "Rezan";
echo $a[2];

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 2-4

Start with an empty array, then assign index 0 and index 1.

بە بەتاڵ دەست پێبکە، پاشان 0 و 1 پڕ بکەرەوە.

Lineدێڕی 8-9

$b did not exist. The first assignment creates it as an array.

$b بوونی نەبوو. یەکەم دانانی وەک دروستی دەکات.

Lineدێڕی 13

$a[] adds "Rezan" at the next free index, which is 2.

$a[] ناوی "Rezan" لە یەکەم بەتاڵدا دادەنێت، کە 2ـە.

When automatic creation failsکەی دروستکردنی خۆکار سەرناگرێت

PHP creates the array automatically only when the variable does not exist or holds null. If the variable holds false, PHP 8.1 and newer show Deprecated: Automatic conversion of false to array is deprecated. If it holds a number, you get Error: Cannot use a scalar value as an array, and for a string, $s[] = … gives Error: [] operator not supported for strings. One more reason to start with $a = [];.

PHP تەنها کاتێک بە خۆکاری دروست دەکات کە بوونی نەبێت یان nullی تێدا بێت. ئەگەر falseی تێدا بێت، ⁦PHP 8.1⁩ و نوێتر ⁦Deprecated: Automatic conversion of false to array is deprecated⁩ پیشان دەدات. ئەگەر ژمارەی تێدا بێت، ⁦Error: Cannot use a scalar value as an array⁩ وەردەگریت و بۆ ، $s[] = … دەبێتە ⁦Error: [] operator not supported for strings⁩. ئەمە هۆیەکی ترە بۆ ئەوەی بە $a = []; دەست پێبکەیت.

Indexed arraysڕیزەکە ژمارەدارەکان

Reading and changing one elementخوێندنەوە و گۆڕینی یەک دانە

To use one element, write the array name and then the index in square brackets: $array[index]. To print just one element, use echo $array[index]; with a real number in place of index.

بۆ بەکارهێنانی یەک ، ناوی بنووسە و پاشان لەناو کەوانەی چوارگۆشەدا: $array[index]. بۆ چاپکردنی تەنها یەک ، echo $array[index]; بەکاربهێنە و ژمارەیەکی ڕاستەقینە لە جیاتی index بنووسە.

Reading and changing elementsخوێندنەوە و گۆڕینی دانەکانPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$provinces = ["Erbil", "Slemani", "Duhok", "Halabja"];

echo $provinces[0] . "<br>";   // the first element: index 0
echo $provinces[3] . "<br>";   // the fourth element: index 3

$marks = [70, 85, 90];
$marks[0] = 75;                // change the first mark
echo $marks[0];

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 4

Index 0 is the first element.

0 یەکەم .

Lineدێڕی 5

Index 3 is the fourth element, because counting starts at 0.

3 چوارەم ، چونکە ژماردن لە 0ەوە دەست پێدەکات.

Lineدێڕی 8

Assigning to an existing index replaces the old value.

دانانی بۆ هەبوو، دەگۆڕێت.

If you ask for an index that does not exist, PHP prints a warning and gives null (nothing is printed for it):

ئەگەر داوای بکەیت کە بوونی نییە، PHP پیشان دەدات و null دەداتەوە (هیچ شتێک بۆی چاپ ناکرێت):

Asking for a missing indexداواکردنی ئیندێکسێک کە نییەPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$provinces = ["Erbil", "Slemani", "Duhok", "Halabja"];
echo $provinces[4];   // there is no index 4

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 3

The array has 4 elements, so the indexes are 0 to 3. Index 4 does not exist.

4 هەیە، بۆیە 0 تا 3ن. 4 بوونی نییە.

Looking inside an array: echo, print_r() and var_dump()سەیرکردنی ناو ڕیزەکێک: `echo`، `print_r()` و `var_dump()`

echo can print strings and numbers, but it cannot print an array. When you echo an array, PHP turns the array into the word Array and also shows a warning. This happens for every array, even an empty one.

echo دەتوانێت و ژمارە چاپ بکات، بەڵام ناتوانێت چاپ بکات. کاتێک بە echo چاپ دەکەیت، PHP دەگۆڕێت بۆ وشەی Array و پیشان دەدات. ئەمە بۆ هەموو ڕوودەدات، تەنانەت بەتاڵیش.

Student question: why does an empty array print "Array"?پرسیاری خوێندکار: بۆچی ڕیزەکێکی بەتاڵ وشەی «Array» چاپ دەکات؟

A student read on the slide that array() creates an empty array. So they expected echo to print nothing, but it printed the word Array. Here is the student's code:

خوێندکارێک لە سلایدەکەدا خوێندبوویەوە کە array() بەتاڵ دروست دەکات. بۆیە چاوەڕێی دەکرد echo هیچ چاپ نەکات، بەڵام وشەی Arrayی چاپ کرد. ئەمە کۆدەکەی خوێندکارەکەیە:

"Empty Array's Output (Array)"«دەرخستەی ڕیزەکێکی بەتاڵ ⁦(Array)⁩»PHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
    $array_name = array();
    echo $array_name; //Output: Array

Answer. echo can only print text. To print an array, PHP first converts it to a string, and any array, empty or full, becomes the word Array. PHP 8 also prints Warning: Array to string conversion (PHP 7 printed a Notice, which many setups hid, so the student only saw Array). The array really is empty; to see that, use print_r() or var_dump().

ڕوونکردنەوە. echo تەنها دەتوانێت دەق چاپ بکات. بۆ چاپکردنی ، PHP سەرەتا دەیگۆڕێت بۆ و هەر ، بەتاڵ بێت یان پڕ، دەبێتە وشەی Array. ⁦PHP 8⁩ هەروەها ⁦Warning: Array to string conversion⁩ چاپ دەکات (⁦PHP 7⁩ Noticeـی چاپ دەکرد، کە زۆرێک لە دەیانشاردەوە، بۆیە خوێندکارەکە تەنها Arrayی بینی). بەڕاستی بەتاڵە؛ بۆ بینینی ئەمە print_r() یان var_dump() بەکاربهێنە.

Looking inside an array: echo, print_r() and var_dump()سەیرکردنی ناو ڕیزەکێک: echo، print_r() و var_dump()

print_r() and var_dump()`print_r()` و `var_dump()`

To look inside an array, use one of these two built-in functions:

بۆ سەیرکردنی ناو ، یەکێک لەم دوو ئامادەیە بەکاربهێنە:

print_r($array) prints every key and value in a form people can read ("print readable"). It is the quickest way to check an array.
var_dump($array) prints more detail: the number of elements, and the type and length of every value (string(3) "red"). Use it when you need to know exact types.

print_r($array) هەموو و بە شێوەیەک چاپ دەکات کە مرۆڤ بتوانێت بیخوێنێتەوە. خێراترین ڕێگایە بۆ پشکنینی .
var_dump($array) وردەکاریی زیاتر چاپ دەکات: ژمارەی و جۆر و درێژیی هەموو (string(3) "red"). کاتێک پێویستت بە زانینی جۆری ورد هەیە بەکاری بهێنە.

print_r() and var_dump()print_r() و var_dump()PHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$array_name = array();
$colors = array("red", "green");

echo "<pre>";
print_r($array_name);
print_r($colors);
var_dump($array_name);
var_dump($colors);
echo "</pre>";

What the browser showsئەوەی تۆڕگەڕ پیشانی دەدات

Array
(
)
Array
(
    [0] => red
    [1] => green
)
array(0) {
}
array(2) {
  [0]=>
  string(3) "red"
  [1]=>
  string(5) "green"
}

HTML sent to the browserئەو HTMLـەی دەنێردرێت بۆ تۆڕگەڕ

<pre>Array
(
)
Array
(
    [0] => red
    [1] => green
)
array(0) {
}
array(2) {
  [0]=>
  string(3) "red"
  [1]=>
  string(5) "green"
}
</pre>

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 6

An empty array: print_r shows Array and two empty brackets.

بەتاڵ: print_r وشەی Array و دوو کەوانەی بەتاڵ پیشان دەدات.

Lineدێڕی 7

Each element appears as [key] => value.

هەر بە شێوەی [key] => value دەردەکەوێت.

Lineدێڕی 8

array(0) means "an array with 0 elements".

array(0) واتە « بە 0 ».

Lineدێڕی 9

string(3) "red": a string, 3 characters long.

string(3) "red": ، 3 پیت درێژ.

Three ways to output an arrayسێ ڕێگا بۆ دەرخستنی
Toolئامراز	What it shows for an arrayبۆ چی پیشان دەدات	Use it forبۆ چی بەکاری بهێنیت
`echo $a;`	Only the word `Array`, plus a warningتەنها وشەی `Array`، لەگەڵ	Never for whole arrays; use it for one element: `echo $a[0];`هەرگیز بۆ هەموو ؛ بۆ یەک بەکاری بهێنە: `echo $a[0];`
`print_r($a);`	Every key and valueهەموو و	Quick checks while you write codeپشکنینی خێرا لە کاتی نووسینی کۆددا
`var_dump($a);`	Keys, values, types and lengths، ، جۆرەکان و درێژییەکان	Finding type problems (`"5"` or `5`?)دۆزینەوەی کێشەی جۆر (`"5"` یان `5`؟)

Wrap print_r() in <pre> in the browserprint_r() لە تۆڕگەڕدا لەناو <pre> دابنێ

print_r() puts each element on its own line using newline characters. HTML ignores newlines, so in a browser everything appears on one line. Put echo "<pre>"; before it and echo "</pre>"; after it, as the examples in this lecture do, to keep the lines.

print_r() هەر لە دێڕێکی جیادا دادەنێت بە پیتی دێڕی نوێ. HTML پیتی دێڕی نوێ پشتگوێ دەخات، بۆیە لە هەمووی لە یەک دێڕدا دەردەکەوێت. وەک نموونەکانی ئەم وانەیە، echo "<pre>"; پێش ئەو و echo "</pre>"; دوای ئەو دابنێ بۆ ئەوەی دێڕەکان بمێننەوە.

Without <pre>بەبێ <pre>PHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$colors = array("red", "green");
print_r($colors);

Sent by the server (top) and shown by the browser (bottom)ئەوەی ڕاژەکار دەینێرێت (سەرەوە) و ئەوەی تۆڕگەڕ پیشانی دەدات (خوارەوە)

Array ( [0] => red [1] => green )

HTML sent to the browserئەو HTMLـەی دەنێردرێت بۆ تۆڕگەڕ

Array
(
    [0] => red
    [1] => green
)

Counting and looping over an indexed arrayژماردن و خولاندنەوە بەناو ڕیزەکێکی ژمارەداردا

To print all the elements of an array, we need a loop that goes through the elements one by one. PHP gives two common ways: the foreach loop and the for loop together with count().

بۆ چاپکردنی هەموو ، پێویستمان بە هەیە کە یەک بە یەک بە بڕوات. PHP دوو ڕێگای باو دەدات: و لەگەڵ count().

Counting and looping over an indexed arrayژماردن و خولاندنەوە بەناو ڕیزەکێکی ژمارەداردا

count(): how many elements?`count()`: چەند دانە؟

count($array) is a built-in function. It returns the number of elements in the array: 0 for an empty array, 3 for an array of three values.

count($array) . ژمارەی ناو دەگەڕێنێتەوە: 0 بۆ بەتاڵ، 3 بۆ سێ .

Student question: why does count() say 2 when the indexes are 0 and 1?پرسیاری خوێندکار: بۆچی count() دەڵێت 2 کاتێک ئیندێکسەکان 0 و 1ن؟

A student counted an array of two values and was surprised: the indexes start at 0, so why is the length 2 and not 1? Here is the code (with the original joke strings replaced by tea and coffee):

خوێندکارێک دوو ژمارد و سەری سوڕما: لە 0ەوە دەست پێدەکەن، کەواتە بۆچی درێژییەکەی 2ـە نەک 1؟ ئەمە کۆدەکەیە (دەقە گاڵتەئامێزە ڕەسەنەکان بە چا و قاوە گۆڕدراون):

"Counting Array's Length (Starting from 1)"«ژماردنی درێژیی ڕیزەک (لە 1ەوە)»PHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$a = array("Tea", "Coffee");
$aLength = count($a);
echo $aLength;              // 2: there are two elements
echo "<br>";
echo $a[$aLength - 1];      // the last element is at index 1

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 3

count() counts the elements: one, two.

count() دەژمێرێت: یەک، دوو.

Lineدێڕی 6

The last index is always count - 1, here 1.

دوایین هەمیشە count - 1ـە، لێرەدا 1.

Answer. Indexes and counting are two different things. Indexes are positions and start at 0. Counting says how many elements there are and starts at 1, like counting people in a room. An array of 2 elements has the indexes 0 and 1. So the last index is always count($a) - 1. Forgetting this is the cause of the off-by-one bug you will meet in the multidimensional arrays lecture.

ڕوونکردنەوە. و ژماردن دوو شتی جیاوازن. شوێنن و لە 0ـەوە دەست پێدەکەن. ژماردن دەڵێت چەند هەیە و لە 1ـەوە دەست پێدەکات، وەک ژماردنی خەڵک لە ژوورێکدا. 2 0 و 1ـە. بۆیە دوایین هەمیشە count($a) - 1ـە. لەبیرچوونی ئەمە هۆی ئەو کە لە وانەی ڕیزەکە فرەڕەهەندەکان دەیبینیت.

Counting and looping over an indexed arrayژماردن و خولاندنەوە بەناو ڕیزەکێکی ژمارەداردا

The foreach loopخولی foreach

foreach was made for arrays. It runs its code once for each element, from the first to the last, and each time it puts the current value into a variable you name after as:

foreach بۆ دروست کراوە. کۆدەکەی بۆ هەر جارێک جێبەجێ دەکات، لە یەکەمەوە تا دوایین و هەر جارێک ئێستا دەخاتە ناو ئەو کە دوای as ناوی دەنێیت:

SyntaxداڕستنTEXT

foreach ($array as $value) {
    code to run for each element;
}

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 1

Read it as: "for each element in $array, put its value in $value". You choose the name $value ($car, $name …).

وا بیخوێنەوە: «بۆ هەر لە $arrayدا، بخە ناو $value». ناوی $value خۆت هەڵدەبژێریت ($car، $name …).

The example from the lecture (corrected)نموونەکەی وانەکە (ڕاستکراوە)PHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$cars = array("BMW", "NISSAN", "JAGUAR", "TOYOTA");
foreach ($cars as $value) {
    echo $value;
}

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 3

Each turn of the loop, $value holds the next car name.

لە هەر ، $value ناوی ئۆتۆمبێلی دواتر هەڵدەگرێت.

Lineدێڕی 4

Nothing is printed between the names, so they run together.

هیچ شتێک لەنێوان ناوەکاندا چاپ ناکرێت، بۆیە پێکەوە دەلکێن.

echo adds nothing between values, so the names run together. Print a separator such as " " after each value:

echo هیچ شتێک لەنێوان زیاد ناکات، بۆیە ناوەکان پێکەوە دەلکێن. دوای هەر جیاکەرەوەیەک وەک " " چاپ بکە:

One name per lineهەر ناوێک لە دێڕێکداPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$cars = array("BMW", "NISSAN", "JAGUAR", "TOYOTA");
foreach ($cars as $value) {
    echo $value . "<br>";
}

What the browser showsئەوەی تۆڕگەڕ پیشانی دەدات

BMW
NISSAN
JAGUAR
TOYOTA

HTML sent to the browserئەو HTMLـەی دەنێردرێت بۆ تۆڕگەڕ

BMW<br>NISSAN<br>JAGUAR<br>TOYOTA<br>

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 4

Concatenate " " after each value.

" " دوای هەر پێوە بلکێنە.

Two errors in the slide's foreach exampleدوو هەڵە لە نموونەی foreachـی سلایدەکەدا

The lecture slide writes $cars=array(“BMW”,”NISSAN”,”JAGUAR”,”TOYOTA”); with curly quotes, and foreach($cars as value) without the $. Both stop the script. Every variable in PHP needs $, including the loop variable:

سلایدی وانەکە $cars=array(“BMW”,”NISSAN”,”JAGUAR”,”TOYOTA”); بە گوتەی خوار دەنووسێت و foreach($cars as value) بەبێ $. هەردووکیان ڕادەگرن. هەموو لە PHPـدا $ـی پێویستە، :

Missing $ (wrong)$ نییە (نادروست)PHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$cars = array("BMW", "NISSAN", "JAGUAR", "TOYOTA");
foreach ($cars as value) {
    echo $value;
}

Counting and looping over an indexed arrayژماردن و خولاندنەوە بەناو ڕیزەکێکی ژمارەداردا

The for loop with count()خولی for لەگەڵ `count()`

You can also print every element with a for loop. count() tells the loop how many elements there are, and the loop counter is used as the index:

دەتوانیت هەموو بە چاپ بکەیت. count() بە دەڵێت چەند هەیە و وەک بەکاردێت:

Printing with for and count()چاپکردن بە for و count()PHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$cars = array("Volvo", "BMW", "Toyota");
$arrlength = count($cars);
for ($x = 0; $x < $arrlength; $x++) {
    echo $cars[$x];
    echo "<br>";
}

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 3

count($cars) is 3. It is saved in $arrlength so it is not counted again on every turn.

count($cars) دەکاتە 3. لە $arrlengthدا هەڵدەگیرێت بۆ ئەوەی لە هەموو دووبارە نەژمێردرێتەوە.

Lineدێڕی 4

$x takes the values 0, 1, 2. The condition is < (less than), not <=.

$x 0، 1، 2 وەردەگرێت. <ـە (کەمتر)، نەک <=.

Lineدێڕی 5

$cars[$x] uses the counter as the index.

$cars[$x] وەک بەکاردەهێنێت.

The condition must be $x < $arrlength. With <= the loop would also run for $x = 3 and ask for $cars[3], which does not exist: PHP prints Warning: Undefined array key 3. The summary version writes $x < count($cars) directly in the condition; that also works, but count() then runs on every turn.

دەبێت $x < $arrlength بێت. بە <= بۆ $x = 3یش جێبەجێ دەبێت و داوای $cars[3] دەکات، کە بوونی نییە: PHP ⁦Warning: Undefined array key 3⁩ چاپ دەکات. وەشانی کورتەکە ڕاستەوخۆ $x < count($cars) لە دەنووسێت؛ ئەویش کار دەکات، بەڵام ئەو کاتە count() لە هەموو جێبەجێ دەبێت.

foreach or for?`foreach` یان `for`؟
Pointخاڵ	`foreach`	`for` + `count()` + `count()`
Needs indexes?پێویستی بە هەیە؟	No. It visits every element by itself.نەخێر. خۆی بە هەموو دەڕوات.	Yes. Indexes must be 0, 1, 2 … with no gaps.بەڵێ. دەبێت 0، 1، 2 … بن بەبێ کەلێن.
Works for associative arrays?بۆ کار دەکات؟	Yes (see key => value).بەڵێ (بڕوانە ⁦key => value⁩).	No: their keys are not 0, 1, 2.نەخێر: 0، 1، 2 نین.
Risk of off-by-one mistakesمەترسیی	Noneنییە	Yes, if you write `<=` instead of `<`بەڵێ، ئەگەر لە جیاتی `<` بنووسیت `<=`
Best forباشترینە بۆ	Reading every element (most cases)خوێندنەوەی هەموو (زۆربەی کات)	When you need the position number, or every second elementکاتێک ژمارەی شوێنت پێویستە، یان دەتەوێت لە هەر دوو تەنها یەکێکیان بخوێنیتەوە

Associative arraysڕیزەکە پەیوەندیدارەکان

Associative arrays work very much like numeric arrays, but their index is different: it is a string (a name) instead of a number. This index is called a key. Each key is associated with a value, which is where the name comes from. You find values by their name, not by their position. Another name for an associative array is a hash.

لە کارکردندا زۆر لە دەچن، بەڵام جیاوازە: لە جیاتی ژمارە (ناوێکە). ئەم پێی دەوترێت . هەر بە بەستراوە، ناوەکەش لێرەوە هاتووە. بە ناوەکانیان دەدۆزیتەوە، نەک بە شوێنیان. ناوێکی تری hashـە.

Definitionپێناسە

A collection that finds each value by a named instead of a position number: PHP's associative array ["Aram" => 22, "Hana" => 19], Dart's Map and Python's work this way. Each element is a .

کۆکراوەیەکە کە هەر نرخێک بە ناونراو دەدۆزێتەوە لە جیاتی ژمارەی شوێن: پەیوەندیداری PHP ["Aram" => 22, "Hana" => 19]، Mapـی Dart و Python بەم شێوەیە کار دەکەن. هەر دانەیەکی بریتییە لە .

In a student's own notes, the word associative is explained with Kurdish words that mean "attached", "related" and "linked": each element is made of two connected parts, a key and a value, and the key is the "key" (klil) that opens the value.

لە تێبینییەکانی خوێندکارێکدا، وشەی associative بە وشەی کوردیی وەک «پێوەبەستراو»، «پەیوەندی» و «بەستراو» ڕوون کراوەتەوە: هەر لە دوو بەشی بەیەکەوە بەستراو پێک دێت، و و ئەو کلیلەیە کە دەکاتەوە.

The price board in the bazaarتەختەی نرخ لە بازاڕدا

An associative array is like the price board in a bazaar shop. Each line has a name ("Tea", "Sugar", "Rice") and a price next to it. You never ask the shopkeeper for "item number 2"; you ask for the price of sugar. The name is the key, the price is the value.

وەک تەختەی نرخی دوکانێکی بازاڕ وایە. هەر دێڕێک ناوێکی هەیە («چا»، «شەکر»، «برنج») و نرخێک لە تەنیشتیەوە. هەرگیز لە دوکاندار ناپرسیت «کاڵای ژمارە 2 بە چەندە؟»؛ دەپرسیت شەکر بە چەندە. ناوی کاڵاکە و نرخەکەی .

Where the analogy stops workingسنووری ئەم نموونەیە

On a price board two lines can have the same name. In a PHP array each key is unique: writing the same key again replaces the old value (see duplicate keys).

لەسەر تەختەی نرخ دەکرێت دوو دێڕ هەمان ناویان هەبێت. لە PHPـدا هەر تاکە: نووسینەوەی هەمان دەگۆڕێت (بڕوانە کلیلەکانی دووبارە).

Associative arraysڕیزەکە پەیوەندیدارەکان

Creating an associative arrayدروستکردنی ڕیزەکێکی پەیوەندیدار

Create an associative array with array() (or [ ]) and write each element as key => value. The => sign means: this key points to this value.

بە array() (یان [ ]) دروست بکە و هەر بە شێوەی key => value بنووسە. نیشانەی => واتە: ئەم بەم بەستراوە.

Prices with named keysنرخەکان بە کلیلەکانی ناودارPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$prices = array('Tires' => 100, 'Oil' => 10, 'Spark Plugs' => 4);

echo "<pre>";
print_r($prices);
echo "</pre>";
echo $prices['Oil'];

What the browser showsئەوەی تۆڕگەڕ پیشانی دەدات

Array
(
    [Tires] => 100
    [Oil] => 10
    [Spark Plugs] => 4
)
10

HTML sent to the browserئەو HTMLـەی دەنێردرێت بۆ تۆڕگەڕ

<pre>Array
(
    [Tires] => 100
    [Oil] => 10
    [Spark Plugs] => 4
)
</pre>10

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 2

Three key–value pairs: 'Tires' => 100, 'Oil' => 10, 'Spark Plugs' => 4.

سێ : 'Tires' => 100، 'Oil' => 10، 'Spark Plugs' => 4.

Lineدێڕی 7

Read a value by its key.

بە بخوێنەوە.

The deck shows the same idea with a student record:

سلایدەکان هەمان بیرۆکە بە زانیاریی خوێندکارێک پیشان دەدەن:

Key and value, side by side: each key points to one value. و لە تەنیشت یەکەوە: هەر بە یەک بەستراوە.CêIT

A student recordزانیاریی خوێندکارێکPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$associative = array("name" => "Ahmad",
                     "stage" => 4,
                     "mark" => 90);

echo $associative["name"] . " is in stage " . $associative["stage"];
echo " and his mark is " . $associative["mark"] . ".";

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 2-4

The keys "name", "stage" and "mark" describe what each value means.

"name"، "stage" و "mark" ڕوون دەکەنەوە کە هەر چ واتایەکی هەیە.

Lineدێڕی 3

Values can be different types: a string and two integers.

دەتوانن جۆری جیاوازیان هەبێت: و دوو .

Key and value, side by side: the keys are the column titles, the values sit under them و لە تەنیشت یەکەوە: ناونیشانی ستوونەکانن و لەژێریاندان
`"name"`	`"stage"`	`"mark"`
`Ahmad`	`4`	`90`

Associative arraysڕیزەکە پەیوەندیدارەکان

Second way: one key at a timeڕێگای دووەم: هەر جارە یەک کلیل

You can also create an associative array by assigning a value to a key of an array that does not exist yet. PHP creates the array on the first line:

هەروەها دەتوانیت دروست بکەیت بە دانانی بۆ کە هێشتا بوونی نییە. PHP لە یەکەم دێڕدا دروست دەکات:

Building the same array key by keyدروستکردنی هەمان ڕیزەک کلیل بە کلیلPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$prices = [];                 // start empty (a good habit)
$prices['Tires'] = 100;
$prices['Oil'] = 10;
$prices['Spark Plugs'] = 4;

echo "<pre>";
print_r($prices);
echo "</pre>";

What the browser showsئەوەی تۆڕگەڕ پیشانی دەدات

Array
(
    [Tires] => 100
    [Oil] => 10
    [Spark Plugs] => 4
)

HTML sent to the browserئەو HTMLـەی دەنێردرێت بۆ تۆڕگەڕ

<pre>Array
(
    [Tires] => 100
    [Oil] => 10
    [Spark Plugs] => 4
)
</pre>

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 2

Optional but recommended: start with an empty array.

ئارەزوومەندانەیە بەڵام باشە: بە بەتاڵ دەست پێبکە.

Lineدێڕی 3-5

Each line adds one key–value pair. The result is the same as array('Tires' => 100, …).

هەر دێڕێک یەک زیاد دەکات. ئەنجامەکە وەک array('Tires' => 100, …) وایە.

Student question: can I build an array by hand with words as indexes?پرسیاری خوێندکار: دەتوانم ڕیزەکێک بە دەست دروست بکەم و وشە وەک ئیندێکس بەکاربهێنم؟

A student saved this screenshot as "Manual Indexed Array" (the names are changed here):

خوێندکارێک ئەم وێنەیەی بە ناوی «⁦Manual Indexed Array⁩» پاشەکەوت کرد (ناوەکان لێرەدا گۆڕدراون):

"Manual Indexed Array"وێنەی «⁦Manual Indexed Array⁩»PHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$a['One'] = "Aram";
$a['Two'] = 10;
$a['Three'] = "Shilan";
echo $a['One'] . " - " . $a['Two'] . " - " . $a['Three'];
//Output: Aram - 10 - Shilan

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 2-4

The keys are the strings 'One', 'Two', 'Three'. The values mix strings and an integer.

'One'، 'Two'، 'Three'ن. و تێکەڵ دەکەن.

Lineدێڕی 5

Concatenation with " - " between the values.

بە " - " لەنێوان .

Answer. Yes, you can create an array one element at a time without array(); this is exactly the second method from the lecture. But because the keys are words ('One', 'Two'), this is an associative array, not an indexed one: indexed arrays use the numbers 0, 1, 2. The example also shows that one array can hold mixed types (strings and the integer 10). Start with $a = []; so that an older $a in the same file is not reused by mistake.

ڕوونکردنەوە. بەڵێ، دەتوانیت یەک یەک دروست بکەیت بەبێ array()؛ ئەمە ڕێک ڕێگای دووەمی وانەکەیە. بەڵام لەبەر ئەوەی وشەن ('One'، 'Two')، ئەمە پەیوەندیدارە، نەک ژمارەدار: ژمارەکانی 0، 1، 2 بەکاردەهێنن. نموونەکە هەروەها پیشان دەدات کە یەک دەتوانێت جۆری تێکەڵ هەڵبگرێت ( و ⁦10⁩). بە $a = []; دەست پێبکە بۆ ئەوەی $aی کۆنتر لە هەمان فایلدا بەبێ ئاگاداری بەکارنەهێنرێتەوە.

Associative arraysڕیزەکە پەیوەندیدارەکان

Reading a value by its keyخوێندنەوەی نرخێک بە کلیلەکەی

Write the array name and the key in square brackets. String keys can use single or double quotes: $prices['Tires'] and $prices["Tires"] give the same value.

ناوی و لەناو کەوانەی چوارگۆشەدا بنووسە. دەتوانن گوتەی تاک یان جووت بەکاربهێنن: $prices['Tires'] و $prices["Tires"] هەمان دەدەن.

A style tip from the course notesئامۆژگارییەکی شێواز لە تێبینییەکانی کۆرسەکەوە

Write string keys in single quotes: $_POST['name'], $prices['Tires']. Double quotes also work, but single quotes are the usual style for keys, and they remind you that nothing inside is replaced. What you must never do in normal code is leave the quotes out (see arrays inside strings).

بە گوتەی تاک بنووسە: $_POST['name']، $prices['Tires']. گوتەی جووتیش کار دەکات، بەڵام گوتەی تاک شێوازی باوە بۆ و بیرت دەخاتەوە کە هیچ شتێکی ناوی ناگۆڕدرێت. ئەوەی هەرگیز نابێت لە کۆدی ئاساییدا بیکەیت، لابردنی گوتەکانە (بڕوانە ڕیزەکەکان لەناو زنجیرەنووسەکاندا).

Single or double quotes, and changing a valueگوتەی تاک یان جووت و گۆڕینی نرخێکPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$prices = ['Tires' => 100, 'Oil' => 10];

echo $prices['Tires'] . "<br>";   // 100
echo $prices["Tires"] . "<br>";   // 100: the same element
$prices['Oil'] = 12;              // change a value by its key
echo $prices['Oil'];

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 4-5

Both lines read the same element.

هەردوو دێڕەکە هەمان دەخوێننەوە.

Lineدێڕی 6

Assigning to an existing key replaces its value.

دانانی بۆ هەبوو دەگۆڕێت.

Associative arraysڕیزەکە پەیوەندیدارەکان

foreach with key => value`foreach` لەگەڵ `key => value`

With an associative array you usually want the keys too, not only the values. Give foreach two variables, joined by =>: the first receives the key, the second receives the value.

لەگەڵ زۆرجار دەوێت، نەک تەنها . دوو بدە بە foreach، کە بە => بەیەکەوە بەستراون: یەکەم وەردەگرێت، دووەم .

SyntaxداڕستنTEXT

foreach ($array as $key => $value) {
    code that can use $key and $value;
}

Keys and values from the price boardکلیلەکان و نرخەکان لە تەختەی نرخەکەوەPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$prices = ['Tea' => 1000, 'Sugar' => 2500, 'Rice' => 3000];

foreach ($prices as $item => $price) {
    echo "$item costs $price dinars<br>";
}

What the browser showsئەوەی تۆڕگەڕ پیشانی دەدات

Tea costs 1000 dinars
Sugar costs 2500 dinars
Rice costs 3000 dinars

HTML sent to the browserئەو HTMLـەی دەنێردرێت بۆ تۆڕگەڕ

Tea costs 1000 dinars<br>Sugar costs 2500 dinars<br>Rice costs 3000 dinars<br>

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 4

$item gets the key ("Tea", "Sugar", "Rice") and $price gets the value.

$item وەردەگرێت (⁦"Tea⁩"، "Sugar"، "⁦Rice"⁩) و $price .

Lineدێڕی 5

Both variables can be used inside the loop.

هەردوو دەتوانرێن لەناو بەکاربهێنرێن.

If you give foreach only one variable, you get only the values; the keys are not available inside the loop:

ئەگەر تەنها یەک بدەیت بە foreach، تەنها وەردەگریت؛ لەناو بەردەست نین:

Values onlyتەنها نرخەکانPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$prices = ['Tea' => 1000, 'Sugar' => 2500, 'Rice' => 3000];

foreach ($prices as $price) {
    echo $price . "<br>";      // only the values; the keys are not available
}

How a student explained foreachخوێندکارێک چۆن foreachـی ڕوون کردەوە

The student who wrote the homework below explained foreach as "for each of": for each item in the array, name it with this new variable. With an associative array they used two new variables, $key and $value; with one variable, foreach($personalInformation as $value) {}, "it brings only the values, not the keys". This is correct. One small addition: foreach ($array as $value) works on any array, and key => value also works on indexed arrays, where the keys are simply 0, 1, 2 …

ئەو خوێندکارەی ئەرکی ماڵەوەی خوارەوەی نووسیوە، foreachـی وەک «بۆ هەریەک لە» ڕوون کردووەتەوە: بۆ هەر لەناو ، بەم نوێیە ناوی بنێ. لەگەڵ دوو نوێی بەکارهێناوە، $key و $value؛ بە یەک ، foreach($personalInformation as $value) {}، «تەنها دەهێنێت، نەک ». ئەمە ڕاستە. تەنها زیادکردنێکی بچووک: foreach ($array as $value) لەسەر هەر کار دەکات و key => valueیش لەسەر کار دەکات، کە تەنها 0، 1، 2 …ن.

Rules for keysیاساکانی کلیلەکان

Every element of a PHP array has a key. Indexed arrays use integer keys, associative arrays use string keys, and one array can even use both. This section collects the exact rules.

هەموو PHP هەیە. بەکاردەهێنن، و یەک تەنانەت دەتوانێت هەردووکیان بەکاربهێنێت. ئەم بەشە یاسا وردەکان کۆ دەکاتەوە.

PHP Array Data Type - Indexed, Associative & Multi-Dimensional Arrays - Full PHP 8 TutorialProgram With Gio · Englishئینگلیزی · 110K viewsبینین · 3.5K likesلایک · Partبەشی 10:02–12:05 (ofلە 16:52)
What happens when two elements share a key, and how PHP chooses the next automatic key when only some elements have keys.
چی ڕوو دەدات کاتێک دوو هەمان هەبێت و چۆن خۆکاری دواتر دیاری دەکات کاتێک تەنها هەندێک هەیە.
Watch 10:02–12:05: duplicate keys and automatic indexing
لە ⁦10:02⁩ تا ⁦12:05⁩ سەیر بکە: دووبارە و خۆکار.

Rules for keysیاساکانی کلیلەکان

Keys can be integers or strings, nothing elseکلیلەکان دەتوانن ژمارەی تەواو یان زنجیرەنووسە بن، هیچی تر

A note in the course materials asks: "In PHP, can the keys in associative arrays be strings or numbers?" and answers "YESSSS". That is right, with one important detail: a key can only be an integer or a string. Other types are converted (cast) to one of these two:

تێبینییەک لە کەرەستەکانی کۆرسەکەدا دەپرسێت: «لە PHPـدا، دەکرێت یان ژمارە بن؟» و دەڵێت «YESSSS». ئەمە ڕاستە، بەڵام وردەکارییەکی گرنگی هەیە: تەنها دەتوانێت یان بێت. جۆرەکانی تر دەگۆڕدرێن () بۆ یەکێک لەم دووانە:

The example from the note: a float keyنموونەکەی تێبینییەکە: کلیلێکی ژمارەی کەرتیPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$array = [
    "name" => "John",
    "age" => 25,
    42 => "forty-two",
    3.14 => "pi",
];

echo $array["name"];   // Output: John
echo $array["age"];    // Output: 25
echo $array[42];       // Output: forty-two
echo $array[3.14];     // Output: pi

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 6

3.14 is a float. PHP cuts it to the integer 3 and shows a Deprecated message (PHP 8.1 and newer).

3.14 . PHP دەیبڕێت بۆ 3 و پەیامی Deprecated پیشان دەدات (⁦PHP 8.1⁩ و نوێتر).

Lineدێڕی 12

Reading $array[3.14] is also converted to $array[3], so "pi" is found, with a second message.

خوێندنەوەی $array[3.14]یش دەگۆڕدرێت بۆ $array[3]، بۆیە "pi" دەدۆزرێتەوە، لەگەڵ پەیامێکی دووەم.

The note's comments say every line simply prints its value. The values are printed, but the key 3.14 was never stored: it became 3, and PHP marks this as deprecated (still working, but no longer recommended). Look at the real keys:

تێبینییەکە دەڵێن هەموو دێڕێک بە سادەیی چاپ دەکات. چاپ دەکرێن، بەڵام 3.14 هەرگیز هەڵنەگیرا: بوو بە 3 و PHP ئەمە بە دیاری دەکات (هێشتا کار دەکات، بەڵام ئیتر پێشنیار ناکرێت). سەیری ڕاستەقینە بکە:

The stored keysکلیلەکانی هەڵگیراوPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$array = ["name" => "John", "age" => 25, 42 => "forty-two", 3 => "pi"];
echo $array[3] . "<br>";
echo implode(", ", array_keys($array));

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 4

array_keys() returns all keys of an array; implode() joins them with ", ".

array_keys() هەموو دەگەڕێنێتەوە؛ implode() بە ", " پێکەوەیان دەلکێنێت.

How PHP converts keysPHP چۆن دەگۆڕێت
Key you write نووسراو	Key PHP stores هەڵگیراو لەلایەن PHP	Whyبۆچی
`42`	`42`	An integer stays an integer. وەک خۆی دەمێنێتەوە.
`"42"`	`42`	A string that is a normal whole number becomes an integer. کە ژمارەیەکی تەواوی ئاسایی بێت دەبێتە .
`"07"`	`"07"`	A leading zero: not a normal integer, so it stays a string.سفری سەرەتا: ژمارەیەکی تەواوی ئاسایی نییە، بۆیە وەک دەمێنێتەوە.
`"1.5"`	`"1.5"`	A decimal in a string stays a string.ژمارەی دەیی لەناو وەک دەمێنێتەوە.
`3.14`	`3`	A float is cut to an integer (Deprecated since PHP 8.1). دەبڕدرێت بۆ (Deprecated لە ⁦PHP 8.1⁩ـەوە).
`true / false`	`1 / 0`	Booleans become 1 and 0. دەبنە 1 و 0.
`null`	`""`	Becomes the empty string (Deprecated in PHP 8.5).دەبێتە بەتاڵ (Deprecated لە ⁦PHP 8.5⁩ـدا).

Key conversion in actionگۆڕینی جۆری کلیلەکان لە کردارداPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$array = [
    "name" => "Aram",
    42     => "forty-two",
    "7"    => "seven",       // the string "7" becomes the integer key 7
    "07"   => "zero seven",  // "07" stays a string key
    true   => "yes",         // true becomes the integer key 1
];

echo $array[7] . "<br>";
echo $array["07"] . "<br>";
echo $array[1] . "<br>";

echo "<pre>";
var_dump(array_keys($array));
echo "</pre>";

What the browser showsئەوەی تۆڕگەڕ پیشانی دەدات

seven
zero seven
yes
array(5) {
  [0]=>
  string(4) "name"
  [1]=>
  int(42)
  [2]=>
  int(7)
  [3]=>
  string(2) "07"
  [4]=>
  int(1)
}

HTML sent to the browserئەو HTMLـەی دەنێردرێت بۆ تۆڕگەڕ

seven<br>zero seven<br>yes<br><pre>array(5) {
  [0]=>
  string(4) "name"
  [1]=>
  int(42)
  [2]=>
  int(7)
  [3]=>
  string(2) "07"
  [4]=>
  int(1)
}
</pre>

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 4

"7" is stored as the integer 7, so $array[7] finds it.

"7" وەک 7 هەڵدەگیرێت، بۆیە $array[7] دەیدۆزێتەوە.

Lineدێڕی 5

"07" stays the string "07".

"07" وەک "07" دەمێنێتەوە.

Lineدێڕی 6

true is stored as the integer 1.

true وەک 1 هەڵدەگیرێت.

Lineدێڕی 14

var_dump() shows the type of each key: int or string.

var_dump() جۆری هەر پیشان دەدات: int یان string.

Rules for keysیاساکانی کلیلەکان

Mixing your keys with automatic keysتێکەڵکردنی کلیلەکانی خۆت لەگەڵ کلیلەکانی خۆکار

Inside array() you may give a key to some elements and leave it out for others. An element without a key gets an automatic integer key. After string keys only, the numbering starts from 0:

لەناو array()دا دەتوانیت بۆ هەندێک دابنێیت و بۆ هەندێکی تر نا. کە نەبێت خۆکار وەردەگرێت. دوای تەنها ، ژمارەکردن لە 0ەوە دەست پێدەکات:

Named keys first, then automatic onesسەرەتا کلیلەکانی ناودار، پاشان خۆکارPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$team = array('GK' => "Karwan", 'FW' => "Rezan", 'Soran', 'Dilan');

echo "<pre>";
print_r($team);
echo "</pre>";

What the browser showsئەوەی تۆڕگەڕ پیشانی دەدات

Array
(
    [GK] => Karwan
    [FW] => Rezan
    [0] => Soran
    [1] => Dilan
)

HTML sent to the browserئەو HTMLـەی دەنێردرێت بۆ تۆڕگەڕ

<pre>Array
(
    [GK] => Karwan
    [FW] => Rezan
    [0] => Soran
    [1] => Dilan
)
</pre>

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 2

'GK' (goalkeeper) and 'FW' (forward) are keys you chose. 'Soran' and 'Dilan' have no key.

'GK' (گۆڵپارێز) و 'FW' (هێرشبەر) خۆتن. 'Soran' و 'Dilan' نییە.

Lineدێڕی 5

Soran gets index 0 and Dilan gets index 1.

Soran 0 وەردەگرێت و Dilan 1.

Correctionڕاستکردنەوە

The lecture's example is $mixed = array('QB' => "Palmer", 'WR' => OchoCinco', 'Smith', 'Williamson'); with American-football positions and players. The opening quote before OchoCinco is missing, which is a parse error (unexpected single-quoted string), and the slides also use curly quotes. The idea is correct: 'Smith' gets index 0 and 'Williamson' index 1. We use football (soccer) positions and Kurdish names instead.

نموونەی وانەکە $mixed = array('QB' => "Palmer", 'WR' => OchoCinco', 'Smith', 'Williamson');ـە بە پۆست و یاریزانانی تۆپی پێی ئەمریکی. گوتەی کردنەوە پێش OchoCinco نییە، کە (⁦unexpected single-quoted string⁩) و سلایدەکان گوتەی خواریش بەکاردەهێنن. بیرۆکەکە ڕاستە: 'Smith' 0 وەردەگرێت و 'Williamson' 1. ئێمە لە جیاتی ئەوە پۆستەکانی تۆپی پێ و ناوی کوردی بەکاردەهێنین.

Rules for keysیاساکانی کلیلەکان

The rule: the largest integer key + 1یاساکە: گەورەترین کلیلی ژمارەی تەواو + 1

"Starting from 0" is only true when no integer key exists yet. The full rule is: the next automatic key is the largest integer key used so far, plus 1 (or 0 if there is none). A student tested this with an array that starts with the key 8:

«لە 0ەوە دەست پێدەکات» تەنها کاتێک ڕاستە کە هێشتا هیچ نەبێت. یاسا تەواوەکە ئەمەیە: خۆکاری داهاتوو گەورەترین بەکارهاتوو تا ئێستا، زائیدەی 1ـە (یان 0 ئەگەر هیچ نەبێت). خوێندکارێک ئەمەی بە تاقی کردەوە کە بە 8 دەست پێدەکات:

Automatic keys continue from the largest integer key. خۆکار لە گەورەترین بەردەوام دەبن.CêIT

A student's test of automatic keys (names changed)تاقیکردنەوەی خوێندکارێک بۆ کلیلەکانی خۆکار (ناوەکان گۆڕدراون)PHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$mixed = array(8 => "Hana", 'TR' => "Soran", "Dilan", "Rezan");
echo $mixed[10] . "<br>"; # Rezan
echo $mixed[8] . "<br>";  # Hana
echo $mixed[9] . "<br>";  # Dilan
echo $mixed['TR'];        # Soran

echo "<pre>";
print_r($mixed);
echo "</pre>";

What the browser showsئەوەی تۆڕگەڕ پیشانی دەدات

Rezan
Hana
Dilan
Soran
Array
(
    [8] => Hana
    [TR] => Soran
    [9] => Dilan
    [10] => Rezan
)

HTML sent to the browserئەو HTMLـەی دەنێردرێت بۆ تۆڕگەڕ

Rezan<br>Hana<br>Dilan<br>Soran<pre>Array
(
    [8] => Hana
    [TR] => Soran
    [9] => Dilan
    [10] => Rezan
)
</pre>

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 2

Key 8 is given; 'TR' is a string key; the last two values get no key.

8 دراوە؛ 'TR' ؛ دوو کۆتایی وەرناگرن.

Lineدێڕی 3-6

The # comments show what each line prints. The source printed them with no separator; " " is added here.

# پیشان دەدەن هەر دێڕێک چی چاپ دەکات. کۆدە ڕەسەنەکە بێ جیاکەرەوە چاپی کردبوون؛ لێرەدا " " زیاد کراوە.

Integer and string keys can also be mixed one by one, as in this student test: $a['A'] uses a string key and $a[1] an integer key in the same array. (How "$a[A]" works inside a string is explained in the next section.)

و دەتوانرێن یەک بە یەکیش تێکەڵ بکرێن، وەک لەم تاقیکردنەوەیەی خوێندکارێکدا: $a['A'] و $a[1] لە هەمان بەکاردەهێنن. (چۆنیەتی کارکردنی "$a[A]" لەناو لە بەشی داهاتوودا ڕوون کراوەتەوە.)

A string key and an integer key in one arrayکلیلێکی زنجیرەنووسە و کلیلێکی ژمارەی تەواو لە یەک ڕیزەکداPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$a['A'] = "Aram";
$a[1] = "Shilan";
echo "$a[A]";
echo "<br />";
echo "$a[1]";

Rules for keysیاساکانی کلیلەکان

Each key is uniqueهەر کلیلێک تاکە

An array cannot hold the same key twice. If you write a key again, the new value replaces the old one, and the number of elements does not grow:

ناتوانێت هەمان دوو جار هەڵبگرێت. ئەگەر دووبارە بنووسیتەوە، دەگۆڕێت و ژمارەی زیاد نابێت:

The same key twiceهەمان کلیل دوو جارPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$colors = ["sky" => "blue", "grass" => "green", "sky" => "grey"];
echo $colors["sky"] . "<br>";   // grey: the second "sky" replaced the first
echo count($colors);            // 2 elements, not 3

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 2

"sky" appears twice. Only the last value, "grey", is kept.

"sky" دوو جار هاتووە. تەنها دوایین ، "grey"، دەمێنێتەوە.

Array elements inside stringsدانەکانی ڕیزەک لەناو زنجیرەنووسەکاندا

You often want to print an element as part of a sentence. Inside a double-quoted string, PHP replaces variables with their values (this is called interpolation). Array elements need special care here. There are three correct ways:

زۆرجار دەتەوێت وەک بەشێک لە دەقێک چاپ بکەیت. لەناو دا، PHP بە دەگۆڕێت (ئەمە پێی دەوترێت ). لێرەدا ئاگاداریی تایبەتیان دەوێت. سێ ڕێگای دروست هەیە:

Concatenation. Do not rely on interpolation; join the pieces with .: "The price for tires is " . $prices['Tires']. Remember the space before the closing quote.
Simple interpolation, without quotes around the key: "The price for tires is $prices[Tires]". Inside a string only, the key is written without quotes.
Curly braces (recommended): "The price for tires is {$prices['Tires']}". Inside { } you write the element exactly as in normal code, quotes included. This also works for keys with spaces and for multidimensional arrays.

. پشت بە مەبەستە؛ پارچەکان بە . پێکەوە بلکێنە: "The price for tires is " . $prices['Tires']. پێش گوتەی داخستن لەبیر مەکە.
سادە، بەبێ گوتە لە دەوری : "The price for tires is $prices[Tires]". تەنها لەناو ، بەبێ گوتە دەنووسرێت.
کەوانەی لوول (پێشنیارکراو): "The price for tires is {$prices['Tires']}". لەناو { }دا ڕێک وەک کۆدی ئاسایی دەنووسیت، گوتەکانیشەوە. ئەمە بۆ بۆشاییدار و کار دەکات.

Three correct waysسێ ڕێگای دروستPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$prices = ['Tires' => 100, 'Oil' => 10, 'Spark Plugs' => 4];

// 1. Concatenation (note the space before the closing quote)
echo "The price for tires is " . $prices['Tires'] . "<br>";

// 2. Simple interpolation: NO quotes around the key
echo "The price for tires is $prices[Tires]<br>";

// 3. Curly braces: quotes are allowed (recommended)
echo "The price for tires is {$prices['Tires']}<br>";
echo "Spark plugs cost {$prices['Spark Plugs']}";

What the browser showsئەوەی تۆڕگەڕ پیشانی دەدات

The price for tires is 100
The price for tires is 100
The price for tires is 100
Spark plugs cost 4

HTML sent to the browserئەو HTMLـەی دەنێردرێت بۆ تۆڕگەڕ

The price for tires is 100<br>The price for tires is 100<br>The price for tires is 100<br>Spark plugs cost 4

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 5

Concatenation: the string ends with a space, then . joins the value.

: بە کۆتایی دێت، پاشان . پێوە دەلکێنێت.

Lineدێڕی 8

Simple interpolation: $prices[Tires] with no quotes, only inside double quotes.

سادە: $prices[Tires] بەبێ گوتە، تەنها لەناو جووتەگوتەدا.

Lineدێڕی 11

Curly-brace syntax: quotes allowed. This is the clearest form.

شێوازی کەوانەی لوول: گوتە ڕێگەپێدراوە. ئەمە ڕوونترین شێوەیە.

Lineدێڕی 12

A key with a space (Spark Plugs) only works with curly braces or concatenation.

بە (Spark Plugs) تەنها بە کەوانەی لوول یان کار دەکات.

Quick checkپشکنینی خێراWhich line prints the price correctly?کام دێڕ نرخەکە بە دروستی چاپ دەکات؟echo "Price: $prices['Tea']";echo "Price: $prices['Tea']";echo "Price: {$prices['Tea']}";echo "Price: {$prices['Tea']}";echo "Price: " . $prices[Tea];echo "Price: " . $prices[Tea];echo Price: $prices['Tea'];echo Price: $prices['Tea'];

Array elements inside stringsدانەکانی ڕیزەک لەناو زنجیرەنووسەکاندا

What goes wrongچی تێک دەچێت

1. Writing quotes around the key in simple interpolation is a parse error:

1. نووسینی گوتە لە دەوری لە سادەدا :

Quotes inside simple interpolation (wrong)گوتە لەناو تێخستنی گۆڕاوی سادەدا (نادروست)PHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$prices = ['Tires' => 100, 'Oil' => 10, 'Spark Plugs' => 4];
echo "The price for tires is $prices['Tires']";

2. Leaving the quotes out outside a string is a fatal error in PHP 8. PHP thinks Tires is the name of a constant:

2. لابردنی گوتەکان لە دەرەوەی لە ⁦PHP 8⁩دا . PHP وا دەزانێت Tires ناوی :

No quotes outside a string (wrong)بێ گوتە لە دەرەوەی زنجیرەنووسە (نادروست)PHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$prices = ['Tires' => 100, 'Oil' => 10, 'Spark Plugs' => 4];
echo $prices[Tires];

3. Forgetting the space in concatenation glues the words together:

3. لەبیرچوونی لە وشەکان بەیەکەوە دەلکێنێت:

The slide's concatenation exampleنموونەی پێکەوەلکاندنی سلایدەکەPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$prices = ['Tires' => 100, 'Oil' => 10, 'Spark Plugs' => 4];
echo "The price for tires is". $prices['Tires'];

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 3

There is no space after "is", so the output is "is100".

دوای "is" نییە، بۆیە "⁦is100⁩"ـە.

What the slides say about quotes around keysسلایدەکان چی دەڵێن دەربارەی گوتە لە دەوری کلیلەکان

The slides say: "The quotes around the string keys are optional for single-word keys (a warning might be generated)". That was true in old PHP (7 and earlier gave a warning and guessed 'Tires'). Since PHP 8.0, $prices[Tires] outside a string is a fatal error: Undefined constant "Tires". Always quote string keys in normal code.
The slides say: "quotes cannot be used when interpolating an element of an array". They can, with curly braces: "{$prices['Tires']}". This is the recommended solution and it is missing from the slides.
The concatenation example echo “The price for tires is”. $prices[‘Tires’]; uses curly quotes and has no space before the closing quote, so it prints "is100".

سلایدەکان دەڵێن: «گوتە لە دەوری بۆ یەک وشەیی ئارەزوومەندانەیە ( لەوانەیە دروست ببێت)». ئەمە لە PHPـی کۆندا ڕاست بوو (⁦7⁩ و پێشتر دەدا و 'Tires'یان پێشبینی دەکرد). لە ⁦PHP 8.0⁩ـەوە، $prices[Tires] لە دەرەوەی : ⁦Undefined constant "Tires⁩". لە کۆدی ئاساییدا هەمیشە لەناو گوتەدا بنووسە.
سلایدەکان دەڵێن: «گوتە ناتوانرێت لە کاتی بەکاربهێنرێت». دەتوانرێت، بە کەوانەی لوول: "{$prices['Tires']}". ئەمە چارەسەرە پێشنیارکراوەکەیە و لە سلایدەکاندا نییە.
نموونەی echo “The price for tires is”. $prices[‘Tires’]; گوتەی خوار بەکاردەهێنێت و پێش گوتەی داخستن نییە، بۆیە "⁦is100⁩" چاپ دەکات.

Quotes around keys: inside and outside stringsگوتە لە دەوری : لەناو و دەرەوەی
You writeدەنووسیت	Inside "…"لەناو "…"	Outside a stringلە دەرەوەی
`$prices['Tires']`	Parse error	Correctدروستە
`$prices[Tires]`	Correct (simple syntax)دروستە (شێوازی سادە)	Fatal error in PHP 8 لە ⁦PHP 8⁩دا
`{$prices['Tires']}`	Correct (recommended)دروستە (پێشنیارکراو)	Not used outside stringsلە دەرەوەی بەکارنایەت

Useful built-in array functionsچەند کرداری ئامادەی بەسوود بۆ ڕیزەکەکان

PHP has many built-in functions for arrays. You have already met count(), print_r() and var_dump(). Four more are useful from the first day:

PHP چەندین بۆ هەیە. پێشتر count()، print_r() و var_dump()ت ناسیوە. چواری تر لە یەکەم ڕۆژەوە بەسوودن:

Five functions to knowپێنج کە دەبێت بیانناسیت
Function	Returnsدەگەڕێنێتەوە	Exampleنموونە
`count($a)`	The number of elementsژمارەی	`count([72, 95, 88]) → 3`
`max($a)`	The highest valueبەرزترین	`max([72, 95, 88]) → 95`
`min($a)`	The lowest valueنزمترین	`min([72, 95, 88]) → 72`
`array_sum($a)`	The sum of all valuesکۆی هەموو	`array_sum([72, 95, 88]) → 255`
`end($a)`	The last element (or `false` if the array is empty)دوایین (یان `false` ئەگەر بەتاڵ بێت)	`end($fruits) → "orange"`

count(), max(), min(), array_sum() and end()count()، max()، min()، array_sum() و end()PHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$marks = [72, 95, 88, 64];
echo "Count: " . count($marks) . "<br>";
echo "Highest: " . max($marks) . "<br>";
echo "Lowest: " . min($marks) . "<br>";
echo "Total: " . array_sum($marks) . "<br>";

$fruits = array("apple", "banana", "orange");
$last_fruit = end($fruits);
echo $last_fruit; //Output: orange

What the browser showsئەوەی تۆڕگەڕ پیشانی دەدات

Count: 4
Highest: 95
Lowest: 64
Total: 319
orange

HTML sent to the browserئەو HTMLـەی دەنێردرێت بۆ تۆڕگەڕ

Count: 4<br>Highest: 95<br>Lowest: 64<br>Total: 319<br>orange

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 4

max() returns the highest value. The name says it all.

max() بەرزترین دەگەڕێنێتەوە. ناوەکەی خۆی ڕوونی دەکاتەوە.

Lineدێڕی 6

array_sum() adds all the values: 72 + 95 + 88 + 64 = 319.

array_sum() هەموو کۆ دەکاتەوە: ⁦72 + 95 + 88 + 64 = 319⁩.

Lineدێڕی 8-10

end() returns the last element of the array.

end() دوایین دەگەڕێنێتەوە.

max() works on associative arrays too. It looks at the values, not the keys:

max() لەسەر کار دەکات. سەیری دەکات، نەک :

max() on an associative arraymax() لەسەر ڕیزەکێکی پەیوەندیدارPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$ages = ['Aram' => 22, 'Dilan' => 18, 'Hana' => 20];
echo max($ages);   // 22: max() looks at the values, not the keys

Useful built-in array functionsچەند کرداری ئامادەی بەسوود بۆ ڕیزەکەکان

More about end()زیاتر دەربارەی `end()`

The Kurdish course notes describe end() like this: it gets the last element of an array, and if the array is empty it returns false. Two more facts are useful:

تێبینییە کوردییەکانی کۆرسەکە end() بەم شێوەیە وەسف دەکەن: دوایین وەردەگرێت و ئەگەر بەتاڵ بێت false دەگەڕێنێتەوە. دوو ڕاستیی تر بەسوودن:

end() also moves the array's internal "current position" marker to the last element. This matters only if you later use functions such as current() or next().
end() needs a variable. end(["a", "b"]) stops with Fatal error: end(): Argument #1 ($array) could not be passed by reference. Store the array in a variable first.

end() هەروەها نیشانەی «شوێنی ئێستا»ی ناوخۆیی دەباتە سەر دوایین . ئەمە تەنها گرنگە ئەگەر دواتر وەک current() یان next() بەکاربهێنیت.
end() ی پێویستە. end(["a", "b"]) بە ⁦Fatal error: end(): Argument #1 ($array) could not be passed by reference⁩ دەوەستێت. سەرەتا لە هەڵبگرە.

end() on an empty arrayend() لەسەر ڕیزەکێکی بەتاڵPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$nothing = [];
var_dump(end($nothing));   // an empty array has no last element

Worked homework: associative arraysئەرکی ماڵەوەی چارەسەرکراو: ڕیزەکە پەیوەندیدارەکان

Two students handed in answers to the same array homework. One file answers five questions; the question texts were not saved, so the tasks below are rebuilt from the answers. Personal details are replaced with neutral ones. Questions 4 and 5 are about sorting and are worked in the sorting lecture.

دوو خوێندکار چارەسەری هەمان ئەرکی ماڵەوەی ناردووە. یەکێک لە فایلەکان پێنج پرسیار چارەسەر دەکات؛ دەقی پرسیارەکان پاشەکەوت نەکراون، بۆیە ئەرکەکانی خوارەوە لە چارەسەرەکانەوە دووبارە دروست کراونەتەوە. زانیارییە کەسییەکان بە زانیاریی بێلایەن گۆڕدراون. پرسیاری 4 و 5 دەربارەی و لە وانەی ڕیزکردندا چارەسەر کراون.

ExerciseڕاهێنانQuestion 1: personal informationپرسیاری 1: زانیاریی کەسی

Create an associative array of your personal information with the keys ID, Name, Age, Department and City. Print every key and value with foreach.

بۆ زانیارییە کەسییەکانت دروست بکە بە ID، Name، Age، Department و City. هەموو و بە foreach چاپ بکە.

Show answerوەڵامەکە پیشان بدە

Answer to question 1چارەسەری پرسیاری 1PHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
echo "Question 1's Answer: <br />";
$personalInformation = array(
    'ID' => "1",
    'Name' => "Aram Karim",
    'Age' => 22,
    'Department' => "IT",
    'City' => "Slemani"
);
echo "An associative array: ";
foreach ($personalInformation as $key => $value) {
    echo $key . ": " . $value . " — ";
}

What the browser showsئەوەی تۆڕگەڕ پیشانی دەدات

Question 1's Answer:
An associative array: ID: 1 — Name: Aram Karim — Age: 22 — Department: IT — City: Slemani —

HTML sent to the browserئەو HTMLـەی دەنێردرێت بۆ تۆڕگەڕ

Question 1's Answer: <br />An associative array: ID: 1 — Name: Aram Karim — Age: 22 — Department: IT — City: Slemani —

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 4-8

Five key–value pairs. The ID is stored as the string "1", the age as the integer 22.

پێنج . ID وەک "1" هەڵگیراوە، تەمەن وەک 22.

Lineدێڕی 11

$key gets "ID", "Name", …; $value gets "1", "Aram Karim", …

$key "ID"، "Name"، … وەردەگرێت؛ $value "1"، "⁦Aram Karim⁩"، …

Lineدێڕی 12

Prints key: value — for each element.

بۆ هەر key: value — چاپ دەکات.

The student's explanation (written in Kurdish with Latin letters): the array is associative because every element is made of two related parts, the key and the value; ID, Name, Age, Department and City are the keys, and through a key you reach its value. foreach means "for each of": for each item, the loop gives the key and the value to two new variables. With one variable you would get only the values.

ڕوونکردنەوەی خوێندکارەکە (بە کوردی و بە پیتی لاتینی نووسراوە): پەیوەندیدارە چونکە هەر لە دوو بەشی پەیوەندیدار پێک دێت، و ؛ ID، Name، Age، Department و City و لە ڕێگەی دەگەیتە . foreach واتە «بۆ هەریەک لە»: بۆ هەر ، و دەداتە دوو نوێ. بە یەک تەنها وەردەگریت.

ExerciseڕاهێنانQuestion 2: the sum of the valuesپرسیاری 2: کۆی نرخەکان

Create an associative array of students and their ages. Write a function sumValuesInArray($array) that returns the sum of all the values. Print the array and the sum.

بۆ خوێندکاران و تەمەنەکانیان دروست بکە. بنووسە بە ناوی sumValuesInArray($array) کە کۆی هەموو بگەڕێنێتەوە. و کۆکەی چاپ بکە.

Show answerوەڵامەکە پیشان بدە

Answer to question 2چارەسەری پرسیاری 2PHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$students = array(
    'Aram' => 22,
    'Dilan' => 18
);

function sumValuesInArray($array) {
    $summedValues = 0;
    foreach ($array as $age) {
        $summedValues += $age;
    }
    return $summedValues;
}

echo "The associative array: ";
foreach ($students as $key => $value) {
    echo $key . ": " . $value . " — ";
}
echo "<br />Sum of all the values in the array: " . sumValuesInArray($students);
echo "<br />The same with array_sum(): " . array_sum($students);

What the browser showsئەوەی تۆڕگەڕ پیشانی دەدات

The associative array: Aram: 22 — Dilan: 18 —
Sum of all the values in the array: 40
The same with array_sum(): 40

HTML sent to the browserئەو HTMLـەی دەنێردرێت بۆ تۆڕگەڕ

The associative array: Aram: 22 — Dilan: 18 — <br />Sum of all the values in the array: 40<br />The same with array_sum(): 40

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 7

Start the total at 0, outside the loop.

کۆکە لە 0ەوە دەست پێبکە، لە دەرەوەی .

Lineدێڕی 8-10

On every iteration += adds the current age to $summedValues.

لە هەموو += تەمەنی ئێستا دەخاتە سەر $summedValues.

Lineدێڕی 11

return sends the total back to the place where the function was called: the echo on line 18.

return کۆکە دەگەڕێنێتەوە بۆ ئەو شوێنەی لێی بانگ کراوە: echoی دێڕی ⁦18⁩.

Lineدێڕی 19

The built-in array_sum() does the same job in one call.

array_sum() هەمان کار بە یەک بانگکردن دەکات.

The student's explanation: the values must be numbers because the job is summing, and arithmetic works on integers and floats. The function receives the array as its argument and gives it to foreach; on each iteration the value is added with += (an assignment operator) into $summedValues, which was defined outside the loop; finally return sends the total back to where the function was called. The student also wrote that foreach is used only for arrays, so the argument must be an array. For this course that is the right rule; strictly speaking, foreach can also go through the properties of an object, a topic for later.

ڕوونکردنەوەی خوێندکارەکە: دەبێت ژمارە بن چونکە کارەکە کۆکردنەوەیە و ژمێریاری (کۆکردنەوە، لێدەرکردن و هتد) لەسەر و کار دەکات. وەک وەردەگرێت و دەیداتە foreach؛ لە هەر بە += () دەخرێتە ناو $summedValues، کە لە دەرەوەی پێناسە کراوە؛ لە کۆتاییدا return کۆکە دەگەڕێنێتەوە بۆ ئەو شوێنەی لێی بانگ کراوە. خوێندکارەکە هەروەها نووسیویەتی کە foreach تەنها بۆ بەکاردێت، بۆیە دەبێت بێت. بۆ ئەم کۆرسە ئەمە یاسایەکی دروستە؛ بە وردی، foreach دەتوانێت بە بڕوات، کە بابەتێکی دواترە.

What if a value is not a number?ئەگەر نرخێک ژمارە نەبێت چی؟

The student wrote that a non-integer value would be "a bad idea". In PHP 8 the exact behaviour is: numeric strings ('18') and floats (1.5) add normally; a string that only starts with a number ('5 apples') adds 5 with Warning: A non-numeric value encountered; a string with no number at all ('abc') stops the script with TypeError: Unsupported operand types.

خوێندکارەکە نووسیویەتی کە ناژمارەیی «بیرۆکەیەکی باش نییە». لە ⁦PHP 8⁩دا ڕەفتارە وردەکە ئەمەیە: ژمارەیی ('18') و (1.5) بە ئاسایی کۆ دەکرێنەوە؛ کە تەنها بە ژمارە دەست پێبکات ('5 apples') 5 زیاد دەکات لەگەڵ ⁦Warning: A non-numeric value encountered⁩؛ کە هیچ ژمارەی تێدا نەبێت ('abc') بە ⁦TypeError: Unsupported operand types⁩ ڕادەگرێت.

Numeric and non-numeric valuesنرخەکانی ژمارەیی و ناژمارەییPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$values = ['a' => 22, 'b' => '18', 'c' => 1.5];
echo array_sum($values) . "<br>";   // numeric strings and floats are fine

$total = 0;
$total += '5 apples';               // starts with a number: warning, adds 5
echo $total;

What the browser showsئەوەی تۆڕگەڕ پیشانی دەدات

41.5
Warning: A non-numeric value encountered in C:\xampp\htdocs\arrays\index.php on line 6 5

HTML sent to the browserئەو HTMLـەی دەنێردرێت بۆ تۆڕگەڕ

41.5<br>
Warning: A non-numeric value encountered in C:\xampp\htdocs\arrays\index.php on line 6
5

The file path in the message shows where your file is saved, so it will be different on your computer.

فایلەکە لەناو پەیامەکەدا شوێنی پاشەکەوتکردنی فایلەکەت پیشان دەدات، بۆیە لەسەر کۆمپیوتەرەکەی تۆ جیاواز دەبێت.

ExerciseڕاهێنانQuestion 3: the highest valueپرسیاری 3: بەرزترین نرخ

Using the same array, find and print the highest value with a function.

بە هەمان ، بە بەرزترین بدۆزەرەوە و چاپی بکە.

Show answerوەڵامەکە پیشان بدە

Answer to question 3چارەسەری پرسیاری 3PHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$students = array(
    'Aram' => 22,
    'Dilan' => 18
);

function highestValue($array2) {
    return max($array2);
}

echo "Highest value in the array: " . highestValue($students);

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 7-9

The function only wraps the built-in max(). echo max($students); alone would be enough.

تەنها max()ـی ئامادە دەپێچێتەوە. echo max($students); بە تەنها بەس دەبوو.

The student's explanation: the built-in function max gives the biggest number among the values ("the function's name says it all"), and the value is returned to where the function was called, as in question 2.

ڕوونکردنەوەی خوێندکارەکە: max گەورەترین ژمارە لەنێوان دەدات («ناوی خۆی ڕوونی دەکاتەوە») و دەگەڕێتەوە بۆ ئەو شوێنەی لێی بانگ کراوە، وەک پرسیاری 2.

The second student's answersچارەسەرەکانی خوێندکاری دووەم

The second student solved the same questions (sum with foreach and +=, highest value with max(), then asort()). Two details are worth learning from:

خوێندکاری دووەم هەمان پرسیارەکانی چارەسەر کرد (کۆکردنەوە بە foreach و +=، بەرزترین بە max()، پاشان asort()). دوو وردەکاری شایەنی فێربوونن:

They printed the values as echo " + " . $value; inside the loop. That puts a plus sign before the first value too: + 22 + 18 + 20. The built-in implode() puts the separator only between values.
They named the array $_Sum. A leading underscore makes it look like a superglobal such as $_POST, but it is an ordinary variable. Avoid names that start with $_.

ئەوان بە echo " + " . $value; لەناو چاپ کرد. ئەمە نیشانەی کۆ پێش یەکەم یش دادەنێت: + 22 + 18 + 20. implode() جیاکەرەوەکە تەنها لەنێوان دادەنێت.
ناوی نا $_Sum. هێڵی ژێرەوەی سەرەتا وای لێدەکات وەک وەک $_POST دەربکەوێت، بەڵام ئاساییە. خۆت لە ناوی وا بپارێزە کە بە $_ دەست پێدەکەن.

Leading plus sign vs implode()نیشانەی کۆی سەرەتا بەرامبەر implode()PHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$values = ['Aram' => 22, 'Dilan' => 18, 'Hana' => 20];

// Printing " + " before every value leaves an extra plus sign at the start:
foreach ($values as $key => $value) {
    echo " + " . $value;
}
echo "<br>";

// implode() puts the separator only BETWEEN the values:
echo implode(" + ", $values) . " = " . array_sum($values);

What the browser showsئەوەی تۆڕگەڕ پیشانی دەدات

+ 22 + 18 + 20
22 + 18 + 20 = 60

HTML sent to the browserئەو HTMLـەی دەنێردرێت بۆ تۆڕگەڕ

 + 22 + 18 + 20<br>22 + 18 + 20 = 60

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 6

Every value is printed after " + ", including the first.

هەموو دوای " + " چاپ دەکرێت، یەکەمیشیان.

Lineدێڕی 11

implode(" + ", $values) joins the values with " + " between them.

implode(" + ", $values) بە " + " لەنێوانیاندا پێکەوە دەلکێنێت.

Their fourth answer sorted an associative array with asort(); sorting is explained in Sorting arrays.

چارەسەری چوارەمیان بە asort() ڕیز کرد؛ لە ڕیزکردنی ڕیزەکەکاندا ڕوون کراوەتەوە.

Common mistakesهەڵە باوەکان

Curly quotes copied from slides or Word (‘Tires’, “BMW”): parse error. Type straight quotes in a code editor.
Forgetting $ in foreach ($cars as value): parse error. Every variable starts with $.
echo $array; prints only Array and a warning. Use print_r(), var_dump() or a loop.
Starting to count at 1. The first element is [0]; the last is [count($a) - 1].
<= in a for loop: for ($x = 0; $x <= count($a); $x++) asks for one index too many (Undefined array key). Use <.
No separator between echoed values (BMWNISSANJAGUAR…). Add " " or ", ".
Unquoted key outside a string ($prices[Tires]): fatal error in PHP 8. Write $prices['Tires'].
Quoted key in simple interpolation ("$prices['Tires']"): parse error. Use "{$prices['Tires']}".
Using a for loop with an associative array. Its keys are not 0, 1, 2; use foreach.
Reusing an old array by accident. Assigning $a['One'] = … adds to any $a that already exists. Start with $a = [];.
Writing the same key twice in one array: the second value silently replaces the first.
Float keys such as 3.14: the key becomes 3 (deprecated). Use strings ("3.14") if you need decimals as keys.

گوتەی خوار کە لە سلاید یان Wordـەوە کۆپی کراون (‘Tires’، “BMW”): . گوتەی ڕاست لە بنووسە.
لەبیرچوونی $ لە foreach ($cars as value)دا: . هەموو بە $ دەست پێدەکات.
echo $array; تەنها Array و چاپ دەکات. print_r()، var_dump() یان بەکاربهێنە.
دەستپێکردنی ژماردن لە 1ـەوە. یەکەم [0]ـە؛ دوایینیان [count($a) - 1]ـە.
<= لە : for ($x = 0; $x <= count($a); $x++) داوای زیاتر لە پێویست دەکات (⁦Undefined array key⁩). < بەکاربهێنە.
بێ جیاکەرەوە لەنێوان چاپکراودا (BMWNISSANJAGUAR…). " " یان ", " زیاد بکە.
بێ گوتە لە دەرەوەی ($prices[Tires]): لە ⁦PHP 8⁩دا. بنووسە $prices['Tires'].
گوتەدار لە سادەدا ("$prices['Tires']"): . "{$prices['Tires']}" بەکاربهێنە.
بەکارهێنانی لەگەڵ . 0، 1، 2 نین؛ foreach بەکاربهێنە.
بەکارهێنانەوەی کۆن بەبێ ئاگاداری. دانانی $a['One'] = … دەچێتە سەر هەر $aـێک کە پێشتر هەبێت. بە $a = []; دەست پێبکە.
نووسینی هەمان دوو جار لە یەک : دووەم بێدەنگ یەکەم دەگۆڕێت.
وەک 3.14: دەبێتە 3 (). ئەگەر ژمارەی دەییت وەک پێویستە بەکاربهێنە ("3.14").

Exercisesڕاهێنانەکان

ExerciseڕاهێنانLab 4, Example 6تاقیگەی 4، نموونەی 6

Lab 4, Example 6 (one-dimensional array). Create an array of the numbers 1 to 5 with array() (first method) and print each value as "Value is …" on its own line with foreach. Then create a second array by assigning "one" to "five" to the indexes 0 to 4 (second method) and print it the same way.

تاقیگەی 4، نموونەی 6 ( یەک ڕەهەندی). ژمارەکانی 1 تا 5 بە array() دروست بکە (ڕێگای یەکەم) و هەر وەک «⁦Value is⁩ …» لە دێڕێکی جیادا بە foreach چاپ بکە. پاشان دووەم دروست بکە بە دانانی "one" تا "five" لە 0 تا 4دا (ڕێگای دووەم) و بە هەمان شێوە چاپی بکە.

Show answerوەڵامەکە پیشان بدە

AnswerچارەسەرPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
/* First method to create array. */
$numbers = array(1, 2, 3, 4, 5);
foreach ($numbers as $value) {
    echo "Value is $value <br />";
}

/* Second method to create array. */
$words[0] = "one";
$words[1] = "two";
$words[2] = "three";
$words[3] = "four";
$words[4] = "five";
foreach ($words as $value) {
    echo "Value is $value <br />";
}

What the browser showsئەوەی تۆڕگەڕ پیشانی دەدات

Value is 1
Value is 2
Value is 3
Value is 4
Value is 5
Value is one
Value is two
Value is three
Value is four
Value is five

HTML sent to the browserئەو HTMLـەی دەنێردرێت بۆ تۆڕگەڕ

Value is 1 <br />Value is 2 <br />Value is 3 <br />Value is 4 <br />Value is 5 <br />Value is one <br />Value is two <br />Value is three <br />Value is four <br />Value is five <br />

Explain the codeڕوونکردنەوەی کۆدەکە

Lineدێڕی 10-14

The lab reused the name $numbers for both arrays. A different name, $words, makes it clear that this is a new array.

تاقیگەکە ناوی $numbersی بۆ هەردوو بەکارهێنابوو. ناوێکی جیاواز، $words، ڕوونی دەکاتەوە کە ئەمە نوێیە.

ExerciseڕاهێنانPractise on your own computer: five namesلەسەر کۆمپیوتەرەکەی خۆت ڕاهێنان بکە: پێنج ناو

An array: store five names, then print them one under the other.

: پێنج ناو هەڵبگرە، پاشان یەک لەژێر ئەوی تردا چاپیان بکە.

Hintئاماژە

Use foreach and print " " after each name.

foreach بەکاربهێنە و دوای هەر ناوێک " " چاپ بکە.

Show answerوەڵامەکە پیشان بدە

AnswerچارەسەرPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
$names = ["Aram", "Shilan", "Karwan", "Dilan", "Rezan"];

foreach ($names as $name) {
    echo $name . "<br>";
}

What the browser showsئەوەی تۆڕگەڕ پیشانی دەدات

Aram
Shilan
Karwan
Dilan
Rezan

HTML sent to the browserئەو HTMLـەی دەنێردرێت بۆ تۆڕگەڕ

Aram<br>Shilan<br>Karwan<br>Dilan<br>Rezan<br>

ExerciseڕاهێنانCourse-book exam questionپرسیاری تاقیکردنەوەی کتێبی کۆرس

Exam question: "What are the types of arrays? Explain them and give each an example."

پرسیاری تاقیکردنەوە: «جۆرەکانی چین؟ ڕوونیان بکەرەوە و بۆ هەریەکەیان نموونەیەک بهێنەرەوە.»

Show answerوەڵامەکە پیشان بدە

Indexed array: values have numeric indexes that start at 0, e.g. $colors = ["red", "green", "blue"]; and $colors[0] is "red".
Associative array: each value has a named key, e.g. $capitals = ["Kurdistan Region" => "Erbil"];.
Multidimensional array: an array that contains arrays, e.g. a timetable [["Sunday", "PHP"], ["Monday", "Networks"]], read with two indexes: $timetable[1][0].

: ژمارەییان هەیە کە لە 0ەوە دەست پێدەکەن، بۆ نموونە $colors = ["red", "green", "blue"]; و $colors[0] دەکاتە "red".
: هەر ناوداری هەیە، بۆ نموونە $capitals = ["Kurdistan Region" => "Erbil"];.
: کە چەند تری تێدایە، بۆ نموونە خشتەی وانەکان [["Sunday", "PHP"], ["Monday", "Networks"]]، کە بە دوو دەخوێنرێتەوە: $timetable[1][0].

The three examples in codeسێ نموونەکە بە کۆدPHPRuns on the serverلەسەر ڕاژەکاری وێب کار دەکات

<?php
// Indexed array: keys 0, 1, 2 are given automatically
$colors = ["red", "green", "blue"];
echo $colors[0] . "<br>";

// Associative array: we choose the keys
$capitals = ["Kurdistan Region" => "Erbil", "Iraq" => "Baghdad"];
echo $capitals["Kurdistan Region"] . "<br>";

// Multidimensional array: an array of arrays
$timetable = [
    ["Sunday", "PHP"],
    ["Monday", "Networks"],
];
echo $timetable[1][0] . ": " . $timetable[1][1];

What the browser showsئەوەی تۆڕگەڕ پیشانی دەدات

red
Erbil
Monday: Networks

HTML sent to the browserئەو HTMLـەی دەنێردرێت بۆ تۆڕگەڕ

red<br>Erbil<br>Monday: Networks

Summary and reviewکورتە و پێداچوونەوە

An array stores many values under one name. PHP has indexed, associative and multidimensional arrays.
Create arrays with array(…) or […]; [] alone is an empty array. Assigning to $a[0], $a['key'] or $a[] also creates or extends an array.
Automatic indexes start at 0; the last index is count($a) - 1. The next automatic key is the largest integer key + 1.
Keys are integers or strings only. "42" becomes 42, floats are cut, true becomes 1. A repeated key replaces the old value.
echo cannot show an array (it prints Array with a warning). Use print_r() (inside <pre>) or var_dump().
Loop with foreach ($a as $value) or foreach ($a as $key => $value); or with for and count() using <.
Quote string keys in code: $a['key']. In strings use "{$a['key']}" (or "$a[key]" without quotes).
Useful functions: count(), max(), min(), array_sum(), end(), implode().

چەندین لەژێر یەک ناودا هەڵدەگرێت. PHP ، و هەیە.
بە array(…) یان […] دروست بکە؛ [] بە تەنها بەتاڵە. دانانی بۆ $a[0]، $a['key'] یان $a[]یش دروست دەکات یان گەورەی دەکات.
خۆکار لە 0ـەوە دەست پێدەکەن؛ دوایین count($a) - 1ـە. خۆکاری داهاتوو دەکاتە گەورەترین + 1.
تەنها یان . "42" دەبێتە 42، دەبڕدرێن، true دەبێتە 1. دووبارە کۆن دەگۆڕێت.
echo ناتوانێت پیشان بدات (Array لەگەڵ چاپ دەکات). print_r() (لەناو <pre>دا) یان var_dump() بەکاربهێنە.
بە foreach ($a as $value) یان foreach ($a as $key => $value) بخولێنەوە؛ یان بە for و count() بە بەکارهێنانی <.
لە کۆددا لەناو گوتەدا بنووسە: $a['key']. لەناو "{$a['key']}" بەکاربهێنە (یان "$a[key]" بەبێ گوتە).
بەسوود: count()، max()، min()، array_sum()، end()، implode().

Review questionsپرسیارەکانی پێداچوونەوە

What is the difference between an index and a key?جیاوازیی نێوان ئیندێکس و کلیل چییە؟

An index is a numeric key (0, 1, 2 …) used by indexed arrays. "Key" is the general word: in associative arrays keys are usually strings. Every element has exactly one key.

ژمارەییە (⁦0⁩، 1، 2 …) کە بەکاری دەهێنن. «» وشە گشتییەکەیە: لە زۆرجار . هەموو ڕێک یەک هەیە.

Why does count() give 3 for an array whose last index is 2?بۆچی count() بۆ ڕیزەکێک کە دوایین ئیندێکسی 2ـە، 3 دەدات؟

count() counts elements starting from 1; indexes start from 0. So the last index is always count - 1.

count() لە 1ەوە دەژمێرێت؛ لە 0ەوە دەست پێدەکەن. بۆیە دوایین هەمیشە count - 1ـە.

How do you print both the keys and the values of an associative array?چۆن هەم کلیلەکان و هەم نرخەکانی ڕیزەکێکی پەیوەندیدار چاپ دەکەیت؟

With foreach ($array as $key => $value) { echo "$key: $value "; }.

بە foreach ($array as $key => $value) { echo "$key: $value "; }.

What is wrong with echo $prices[Oil]; in PHP 8?echo $prices[Oil]; لە ⁦PHP 8⁩دا چ هەڵەیەکی هەیە؟

Without quotes, Oil is read as a constant name. It does not exist, so PHP stops with Error: Undefined constant "Oil". Write $prices['Oil'].

بەبێ گوتە، Oil وەک ناوی دەخوێنرێتەوە. بوونی نییە، بۆیە PHP بە ⁦Error: Undefined constant "Oil⁩" دەوەستێت. بنووسە $prices['Oil'].

Which keys does array("a" => 1, 2, 3) have?array("a" => 1, 2, 3) چ کلیلێکی هەیە؟

"a", 0 and 1. The values without keys are numbered from 0 because there was no integer key before them.

"a"، 0 و 1. بێ لە 0ەوە ژمارە دەکرێن چونکە پێش ئەوان هیچ نەبوو.

What does end() return for an empty array?end() بۆ ڕیزەکێکی بەتاڵ چی دەگەڕێنێتەوە؟

false.

Videoڤیدیۆ

Watch a videoسەیری ڤیدیۆیەک بکە

A video that viewers liked a lot and praised in their comments, chosen for this lesson.ڤیدیۆیەک کە بینەران زۆریان پێ خۆش بووە و لە کۆمێنتەکانیاندا ستایشیان کردووە، بۆ ئەم وانەیە هەڵبژێردراوە.

10 | How to Create Arrays in PHP | Indexed & Associative Arrays | 2023 | PHP Course for BeginnersDani Krossing · Englishئینگلیزی · 76K viewsبینین · 1.6K likesلایک · Partبەشی 0:00–11:57 (ofلە 22:51)
How to create indexed and associative arrays, read, change and delete elements, and print a whole array to see its structure.
چۆن و دروست بکەیت، بخوێنیتەوە، بگۆڕیت و بسڕیتەوە و هەموو پیشان بدەیت تا پێکهاتەکەی ببینیت.
Watch 0:00–11:57: indexed and associative arrays, printing arrays
لە ⁦0:00⁩ تا ⁦11:57⁩ سەیر بکە: و و پیشاندانی .

Lesson complete!وانەکە تەواو بوو!

Well done. Review the key terms, then go on to the next lesson.دەستخۆش. سەیرێکی زاراوە سەرەکییەکان بکەرەوە، پاشان بڕۆ بۆ وانەی داهاتوو.

Key termsزاراوە سەرەکییەکان

Next lessonوانەی داهاتوو

Multidimensional Arraysڕیزەکە فرەڕەهەندەکان

Related lecturesوانە پەیوەندیدارەکان

References and further readingسەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر

This lecture is a first edition. The Kurdish text and terminology are waiting for review by Kurdish IT teachers.ئەم وانەیە چاپی یەکەمە. دەقە کوردییەکە و زاراوەکانی چاوەڕێی پێداچوونەوەی مامۆستایانی کوردی بواری IT ن.

Arrays in PHPڕیزەکەکان لە PHPـدا

What you will learnچی فێر دەبیت

Why do we need arrays?بۆچی ڕیزەکەکانمان پێویستە؟

Like a row of mailboxesوەک ڕیزێک سندوقی پۆست

The three kinds of arraysسێ جۆرەکەی ڕیزەک

Indexed arraysڕیزەکە ژمارەدارەکان

Creating an indexed array with array()دروستکردنی ڕیزەکێکی ژمارەدار بە array()

The short syntax: [ ]شێوازی کورت: [ ]

Giving indexes automatically or by handدانانی ئیندێکسەکان بە خۆکاری یان بە دەست

Lab 4, Example 6: both methodsتاقیگەی 4، نموونەی 6: هەردوو ڕێگاکە

Creating by assigning, and adding at the endدروستکردن بە دانانی نرخ و زیادکردن لە کۆتاییدا

Reading and changing one elementخوێندنەوە و گۆڕینی یەک دانە

Looking inside an array: echo, print_r() and var_dump()سەیرکردنی ناو ڕیزەکێک: echo، print_r() و var_dump()

print_r() and var_dump()print_r() و var_dump()

Counting and looping over an indexed arrayژماردن و خولاندنەوە بەناو ڕیزەکێکی ژمارەداردا

count(): how many elements?count(): چەند دانە؟

The foreach loopخولی foreach

The for loop with count()خولی for لەگەڵ count()

Associative arraysڕیزەکە پەیوەندیدارەکان

Creating an associative arrayدروستکردنی ڕیزەکێکی پەیوەندیدار

Second way: one key at a timeڕێگای دووەم: هەر جارە یەک کلیل

Reading a value by its keyخوێندنەوەی نرخێک بە کلیلەکەی

foreach with key => valueforeach لەگەڵ key => value

Rules for keysیاساکانی کلیلەکان

Keys can be integers or strings, nothing elseکلیلەکان دەتوانن ژمارەی تەواو یان زنجیرەنووسە بن، هیچی تر

Mixing your keys with automatic keysتێکەڵکردنی کلیلەکانی خۆت لەگەڵ کلیلەکانی خۆکار

The rule: the largest integer key + 1یاساکە: گەورەترین کلیلی ژمارەی تەواو + 1

Each key is uniqueهەر کلیلێک تاکە

Array elements inside stringsدانەکانی ڕیزەک لەناو زنجیرەنووسەکاندا

What goes wrongچی تێک دەچێت

Useful built-in array functionsچەند کرداری ئامادەی بەسوود بۆ ڕیزەکەکان

More about end()زیاتر دەربارەی end()

Worked homework: associative arraysئەرکی ماڵەوەی چارەسەرکراو: ڕیزەکە پەیوەندیدارەکان

Common mistakesهەڵە باوەکان

Exercisesڕاهێنانەکان

Summary and reviewکورتە و پێداچوونەوە

Watch a videoسەیری ڤیدیۆیەک بکە

Lesson complete!وانەکە تەواو بوو!

Key termsزاراوە سەرەکییەکان

Related lecturesوانە پەیوەندیدارەکان

Creating an indexed array with array()دروستکردنی ڕیزەکێکی ژمارەدار بە `array()`

The short syntax: [ ]شێوازی کورت: `[ ]`

Looking inside an array: echo, print_r() and var_dump()سەیرکردنی ناو ڕیزەکێک: `echo`، `print_r()` و `var_dump()`

print_r() and var_dump()`print_r()` و `var_dump()`

count(): how many elements?`count()`: چەند دانە؟

The for loop with count()خولی for لەگەڵ `count()`

foreach with key => value`foreach` لەگەڵ `key => value`

More about end()زیاتر دەربارەی `end()`