Chapterبەش 1 · Lectureوانە 1.2
Confidentiality, Integrity and Availabilityبەنهێنی مانەوە، دروستی و بەردەستبوون
The goals of every security measure: the CIA triad (confidentiality, integrity, availability) plus the protection of computing resources, explained with an online exam system, a military example and a hospital. Why the goals pull against each other (trade-offs), and three more properties every professional must know: authenticity, non-repudiation and accountability, with the AAA model.
ئامانجی هەموو ڕێوشوێنێکی : (، ، ) لەگەڵ پاراستنی سەرچاوەکانی ژمێرکاری، بە نموونەی سیستەمی تاقیکردنەوەی ئۆنلاین، نموونەیەکی سەربازی و نەخۆشخانەیەک ڕوون کراونەتەوە. بۆچی ئامانجەکان یەکتری ڕادەکێشن (ئاڵوگۆڕی سوود و زیان)، هەروەها سێ تایبەتمەندیی تر کە هەموو پسپۆڕێک دەبێت بیانزانێت: ، و ، لەگەڵ مۆدێلی .
What you will learnچی فێر دەبیت
- Define confidentiality, integrity and availability, and the fourth objective, securing computing resources.
- For any system (an exam portal, a hospital, a weapon system), say what each objective means and which attack would break it.
- Explain what a trade-off between the objectives is, and answer the course's Question 1 with reasons for every option.
- Tell authenticity, non-repudiation and accountability apart, and describe authentication, authorization and accounting (AAA).
- ، و پێناسە بکەیت، هەروەها ئامانجی چوارەم: پاراستنی سەرچاوەکانی ژمێرکاری.
- بۆ هەر سیستەمێک (پۆرتاڵی تاقیکردنەوە، نەخۆشخانە، سیستەمێکی سەربازی) بڵێیت هەر ئامانجێک چ واتایەکی هەیە و کام دەیشکێنێت.
- ڕوونی بکەیتەوە ئاڵوگۆڕی سوود و زیان لە نێوان ئامانجەکاندا چییە و وەڵامی پرسیاری یەکەمی کۆرسەکە بدەیتەوە بە هۆکار بۆ هەموو بژاردەیەک.
- ، و لە یەک جیا بکەیتەوە و ، و تۆمارکردن () وەسف بکەیت.
The three promises of securityسێ بەڵێنەکەی ئاسایش
Every lock, password, backup and firewall exists to keep a promise. The course calls these promises the security objectives (the notes also call them 'plans'). The first three are so important that they have a short name, the CIA triad: Confidentiality, Integrity and Availability. (Nothing to do with the American agency: it is just the first letters.)
هەموو قفڵێک، ، و بۆ ئەوە هەیە کە بەڵێنێک بپارێزێت. کۆرسەکە بەم بەڵێنانە دەڵێت ئامانجەکانی (تێبینییەکان پێیان دەڵێن «پلانەکان»). سێ یەکەمیان ئەوەندە گرنگن کە ناوێکی کورتیان هەیە، : C بۆ ، I بۆ و A بۆ . (پەیوەندیی بە دەزگا ئەمریکییەکەوە نییە: تەنها پیتی یەکەمی وشە ئینگلیزییەکانە.)
The course defines each objective with the same three verbs: prevent, detect, deter. Prevent means stop the bad thing; detect means notice it when it happens anyway; deter means make people not even try (for example because they know they will be caught). Each definition also uses the word improper, the opposite of 'proper': not right, not allowed.
کۆرسەکە هەر ئامانجێک بە هەمان سێ وشە پێناسە دەکات: ڕێگرتن، دۆزینەوە، ترساندن. ڕێگرتن واتە ڕاگرتنی کارە خراپەکە؛ دۆزینەوە واتە بینینی کاتێک بە هەر حاڵ ڕوو دەدات؛ ترساندن واتە وا بکەیت خەڵک هەوڵیش نەدەن (بۆ نموونە چونکە دەزانن دەگیرێن). هەر پێناسەیەک وشەی ناڕەوا (improper)ـیش بەکار دەهێنێت، پێچەوانەی «ڕەوا»: نادروست، ڕێگەپێنەدراو.
Lecture 4 of the course explains why this matters: finding and fixing weaknesses is how we keep the confidentiality, integrity and availability of systems and networks. That is what keeps data safe, keeps the work running, and makes a system resilient, able to survive trouble.
وانەی چوارەمی کۆرسەکە ڕوونی دەکاتەوە بۆچی ئەمە گرنگە: دۆزینەوە و چاککردنی ئەو ڕێگەیەیە کە ، و سیستەم و دەپارێزین. ئەمەیە کە پارێزراو دەهێڵێتەوە، کار بەردەوام دەهێڵێت و سیستەم خۆڕاگر دەکات، واتە بتوانێت لە کێشەدا بمێنێتەوە.
Explains confidentiality, integrity and availability, the three things security must protect, with simple examples.
، و ڕوون دەکاتەوە، ئەو سێ شتەی دەبێت بیانپارێزێت، بە نموونەی سادە.
Whole video (4:07): confidentiality 0:25, privacy vs confidentiality 1:02, integrity 1:44, availability 2:42. A short first look at the three promises before the detail screens.
هەموو ڤیدیۆکە (4:07): 0:25، جیاوازیی و 1:02، 1:44، 2:42. یەکەم ناساندنێکی کورتی سێ بەڵێنەکەیە پێش شاشە وردەکان.
Confidentiality: only the right peopleبەنهێنی مانەوە: تەنها کەسانی ڕێگەپێدراو
Keeping data secret from everyone who is not allowed to see it. Losing it means that company secrets or personal details become known to outsiders.
پاراستنی نهێنیی دراوەیە لە هەموو ئەو کەسانەی ڕێگەیان پێنەدراوە بیبینن. لەدەستدانی واتە نهێنییەکانی کۆمپانیا یان وردەکارییە کەسییەکان بۆ کەسانی دەرەوە ئاشکرا دەبن.
The course: prevent, detect and deter the improper disclosure (revealing) of information. In other words, you can be sure your data is protected from unauthorized access.
کۆرسەکە: ڕێگرتن، دۆزینەوە و ترساندن لە ئاشکراکردنی ناڕەوای . بە واتایەکی تر، دڵنیایت کە لە پارێزراوە.
Think of the questions of a final exam. Before the exam they must be seen only by the lecturers who wrote them. If one copy leaks the night before, nothing is broken or deleted, yet the exam is ruined: confidentiality is lost. In the digital world we keep secrets with access control (only certain accounts may open a file), strong authentication (passwords plus a second factor) and encryption (the file is unreadable without the key).
پرسیارەکانی تاقیکردنەوەیەکی کۆتایی بهێنە پێش چاوت. پێش تاقیکردنەوە دەبێت تەنها ئەو مامۆستایانە بیانبینن کە نووسیویانن. ئەگەر کۆپییەک شەوی پێشتر دزە بکات، هیچ شتێک نەشکاوە و نەسڕاوەتەوە، بەڵام تاقیکردنەوەکە تێک چووە: لەدەست چووە. لە جیهانی دیجیتاڵیدا نهێنی بە (تەنها هەندێک هەژمار دەتوانن بکەنەوە)، بەهێز ( لەگەڵ هۆکارێکی دووەم) و ( بەبێ ناخوێنرێتەوە) دەپارێزین.
Integrity: correct and completeدروستی: دروست و تەواو
The security goal that and systems stay correct and complete, and are not changed or destroyed by anyone without permission; if an improper change happens, it can be noticed.
ئامانجێکی ئاسایشە کە و سیستەمەکان دروست و تەواو بمێننەوە و هیچ کەسێک بێ مۆڵەت نەیانگۆڕێت و تێکیان نەدات؛ ئەگەر گۆڕانێکی نادروست ڕووی دا، دەتوانرێت هەستی پێ بکرێت.
The course: prevent, detect and deter the improper modification of information.
کۆرسەکە: ڕێگرتن، دۆزینەوە و ترساندن لە گۆڕینی ناڕەوای .
The notes give a simple picture: if I send a file of 5 MB, it must still be 5 MB when it arrives, and none of its content may have been changed or damaged on the way. Integrity is broken by an attacker who changes a mark from 45 to 95, but also by accidents: a faulty disk, a dropped connection, a program bug.
تێبینییەکان وێنەیەکی سادە دەدەن: ئەگەر 5 MB بنێرم، کاتێک دەگات دەبێت هێشتا 5 MB بێت و هیچ بەشێکی ناوەڕۆکەکەی لە ڕێگادا نەگۆڕدرابێت و تێک نەدرابێت. بە دەشکێت کە نمرەیەک لە 45ـەوە دەکاتە 95، بەڵام بە ڕووداوی ناخوازراویش: دیسکێکی تێکچوو، پەیوەندییەکی پچڕاو، هەڵەیەکی بەرنامە.
Integrity: correct and completeدروستی: دروست و تەواو
Same size is not enoughهەمان قەبارە بەس نییە
The 5 MB picture is a good start, but the size alone cannot prove integrity: changing one letter for another keeps the size exactly the same. Real systems compare a hash, a short 'fingerprint' calculated from every byte of the file. Change a single bit and the fingerprint changes completely. How hashes work is taught in Hashing: a fingerprint of the data.
وێنەی 5 MB سەرەتایەکی باشە، بەڵام قەبارە بە تەنها ناتوانێت بسەلمێنێت: گۆڕینی پیتێک بە پیتێکی تر قەبارەکە ڕێک وەک خۆی دەهێڵێتەوە. سیستەمە ڕاستەقینەکان هاش بەراورد دەکەن، «پەنجەمۆرێکی» کورت کە لە هەموو بایتێکی ژمێردراوە (). تەنها یەک بیت بگۆڕە و پەنجەمۆرەکە بە تەواوی دەگۆڕێت. چۆنیەتیی کارکردنی هاش لە هاشکردن: پەنجەمۆری دراوە فێر دەبیت.
NIST's definition of integrity goes one step further: it also includes making sure information is genuine (authenticity) and that the sender cannot falsely deny sending it (non-repudiation). We look at those two at the end of this lesson. In databases, integrity also has a practical side: rules such as CHECK and FOREIGN KEY that refuse impossible values (see Integrity in database security).
پێناسەی NIST بۆ هەنگاوێک زیاتر دەڕوات: دڵنیابوون لەوەی ڕەسەنە () و نێرەر ناتوانێت بە درۆ نکۆڵی لە ناردنی بکات ()ـیش دەگرێتەوە. لە کۆتایی ئەم وانەیەدا سەیری ئەم دووانە دەکەین. لە لایەنێکی پراکتیکیشی هەیە: ڕێسای وەک CHECK و FOREIGN KEY کە بەهای مەحاڵ ڕەت دەکەنەوە (بڕوانە دروستیی دراوە لە ئاسایشی بنکەدراوەدا).
Availability: working when neededبەردەستبوون: کارکردن لە کاتی پێویستدا
Data and systems being ready to use whenever the people who need them want them. Loss of availability means the data is correct but nobody can reach it.
ئامادەبوونی دراوە و سیستەمەکانە بۆ بەکارهێنان هەر کاتێک ئەو کەسانەی پێویستیانە بیانەوێت. لەدەستدانی واتە دراوەکە دروستە بەڵام کەس ناتوانێت پێی بگات.
The course: prevent, detect and deter the improper denial of access to services. NIST says it in a positive way: timely and reliable access to and use of information.
کۆرسەکە: ڕێگرتن، دۆزینەوە و ترساندن لە بێبەشکردنی ناڕەوا لە دەستڕاگەیشتن بە خزمەتگوزارییەکان. NIST بە شێوەیەکی ئەرێنی دەیڵێت: دەستڕاگەیشتن و بەکارهێنانی لە کاتی خۆیدا و بە متمانەوە.
The notes: your data must be available all the time and everywhere, '7×24' (seven days a week, twenty-four hours a day; in English usually written 24/7), not late and not missing in some places. Secret and correct data is useless if the doctor cannot open it during an emergency or students cannot log in at exam time.
تێبینییەکان: دەبێت هەموو کاتێک و لە هەموو شوێنێک بەردەست بێت، «7×24» (حەوت ڕۆژ لە هەفتەدا و بیست و چوار کاتژمێر لە ڕۆژدا؛ بە ئینگلیزی زۆرجار 24/7 دەنووسرێت)، نەک دوا بکەوێت یان لە هەندێک شوێن بەردەست نەبێت. نهێنی و دروست بێسوودە ئەگەر پزیشک لە کاتی فریاکەوتندا نەتوانێت بیکاتەوە یان خوێندکاران لە کاتی تاقیکردنەوەدا نەتوانن بچنە ژوورەوە.
| Breaks itدەیشکێنێت | Protects itدەیپارێزێت |
|---|---|
| a flood of fake requests (denial of service)لافاوێک لە داواکاریی ساختە (ڕێگەگرتن لە خزمەتگوزاری) | DDoS protection services, extra capacityخزمەتگوزاریی پاراستن لە DDoS، توانای زیادە |
| ransomware that locks the filesنەرمەواڵەی بارمتەگر کە قفڵ دەکات | backups kept offline, a tested recovery plan کە بە ئۆفلاین هەڵگیراون، پلانێکی گەڕاندنەوەی تاقیکراوە |
| a power cut or a broken serverبڕانی کارەبا یان کە تێک چووە | a UPS and generator, a second server ready to take over (high availability)UPS و مۆلیدە، دووەم کە ئامادەیە جێگە بگرێتەوە () |
The fourth objective: securing computing resourcesئامانجی چوارەم: پاراستنی سەرچاوەکانی ژمێرکاری
The course adds a fourth objective: prevent, detect and deter the improper use of computing resources: hardware, software, data and network. Here nothing secret may leak, and nothing may break; the problem is that your machines are working for somebody else.
کۆرسەکە ئامانجێکی چوارەم زیاد دەکات: ڕێگرتن، دۆزینەوە و ترساندن لە بەکارهێنانی ناڕەوای سەرچاوەکانی ژمێرکاری: ، ، و . لێرەدا لەوانەیە هیچ نهێنییەک دزە نەکات و هیچ شتێک تێک نەچێت؛ کێشەکە ئەوەیە کە ئامێرەکانی تۆ بۆ کەسێکی تر کار دەکەن.
- Hidden software on the computers of a school lab mines cryptocurrency every night (Cryptojacking). The electricity bill rises and the machines slow down.
- A home router with its factory password becomes part of a Botnet and is used to attack a bank in another country.
- An employee runs a private business on the company's servers.
- شاراوە لەسەر تاقیگەی قوتابخانەیەک هەموو شەوێک دەردەهێنێت (کریپتۆجاکینگ). پسوولەی کارەبا بەرز دەبێتەوە و ئامێرەکان خاو دەبنەوە.
- ڕاوتەرێکی ماڵەوە کە کارگەی پێوەیە دەبێتە بەشێک لە بۆتنێتێک و بۆ بۆ سەر بانکێک لە وڵاتێکی تر بەکار دەهێنرێت.
- فەرمانبەرێک کاری تایبەتی خۆی لەسەر کۆمپانیاکە دەکات.
Two examples from the course: a missile and a hospitalدوو نموونە لە کۆرسەکەوە: مووشەکێک و نەخۆشخانەیەک
The same three objectives fit very different systems. The course shows a military system and a commercial hospital side by side:
هەمان سێ ئامانج لەگەڵ سیستەمی زۆر جیاوازدا دەگونجێن. کۆرسەکە سیستەمێکی سەربازی و نەخۆشخانەیەکی بازرگانی لە تەنیشت یەکەوە پیشان دەدات:
| Objectiveئامانج | Military exampleنموونەی سەربازی | Commercial healthcare exampleنموونەی تەندروستیی بازرگانی |
|---|---|---|
| Confidentiality | the target coordinates of a missile must not be improperly disclosed ئامانجی مووشەکێک نابێت بە ناڕەوا ئاشکرا بکرێن | a patient's medical information must not be improperly disclosed پزیشکیی نەخۆشێک نابێت بە ناڕەوا ئاشکرا بکرێت |
| Integrity | the target coordinates must be correct ئامانجەکە دەبێت دروست بن | the patient's medical information must be correct پزیشکیی نەخۆشەکە دەبێت دروست بێت |
| Availability | the missile must fire when the proper command is issuedمووشەکەکە دەبێت کاتێک فەرمانی ڕەوا دەدرێت بتەقێنرێت | the medical information can be accessed when it is needed for treatment پزیشکی کاتێک بۆ چارەسەر پێویستە دەتوانرێت دەستی پێ بگات |
Why must the target stay secret? If it were known in advance, the other side could prepare, move away or defend that exact place, and the plan would fail: confidentiality protects the whole operation. 'Commercial healthcare' means health services run by private companies as a business that earns money, rather than services paid for by the government or by donations. For a private hospital all three promises are also business promises: a leaked record, a wrong blood group or a system that is down in the emergency room can cost lives, lawsuits and the hospital's reputation.
بۆچی ئامانجەکە دەبێت نهێنی بمێنێتەوە؟ ئەگەر پێشوەختە بزانرایە، لایەنەکەی تر دەیتوانی خۆی ئامادە بکات، دوور بکەوێتەوە یان بەرگری لە ڕێک ئەو شوێنە بکات و پلانەکە شکستی دەهێنا: هەموو کارەکە دەپارێزێت. «تەندروستیی بازرگانی» واتە ئەو خزمەتگوزارییە تەندروستییانەی کۆمپانیای تایبەت وەک بازرگانییەک بۆ پارە پەیداکردن بەڕێوەیان دەبەن، نەک ئەوانەی حکومەت یان بەخشین پارەیان دەدات. بۆ نەخۆشخانەیەکی تایبەت هەر سێ بەڵێنەکە بەڵێنی بازرگانیشن: تۆمارێکی دزەکردوو، جۆری خوێنێکی هەڵە یان سیستەمێک کە لە بەشی فریاکەوتندا کار ناکات دەکرێت گیان، داوای دادگا و ناوبانگی نەخۆشخانەکە بەفیڕۆ بدات.
Each corner can be attacked, and defendedهەر گۆشەیەک دەکرێت هێرشی بکرێتە سەر و بەرگریشی لێ بکرێت
Let us follow one system, a college's online exam system, through an attack on each corner and the defence that answers it. Watch the corner turn orange (attacked) and then green (defended):
با یەک سیستەم بەدوا بکەوین، سیستەمی تاقیکردنەوەی ئۆنلاینی کۆلێژێک، بە بۆ سەر هەر گۆشەیەک و ئەو بەرگرییەی وەڵامی دەداتەوە. سەیر بکە گۆشەکە پرتەقاڵی دەبێت ( کراوەتە سەر) و پاشان سەوز (بەرگریی لێ کراوە):
Notice that each defence belongs to one corner: encryption and access control mainly serve confidentiality, hashes and logs serve integrity, spare servers and backups serve availability. In the next lesson you will see the attacks themselves have names that match the corners: interception (C), modification (I) and interruption (A).
سەرنج بدە کە هەر بەرگرییەک سەر بە گۆشەیەکە: و زیاتر خزمەتی دەکەن، هاش و خزمەتی ، یەدەگ و خزمەتی . لە وانەی داهاتوودا دەبینیت خودی ناوێکیان هەیە کە لەگەڵ گۆشەکاندا دەگونجێت: (C)، (I) و (A).
How each corner of the CIA triad is defended: access control and encryption for confidentiality, signatures and hashes for integrity, and resisting denial-of-service for availability.
هەر گۆشەیەکی چۆن دەپارێزرێت: و بۆ ، و بۆ ، هەروەها خۆڕاگرتن لە بەرامبەر بۆ .
Plays 0:00–9:07: confidentiality 0:00 (authentication, authorization, MFA, encryption), integrity 3:51 (digital signatures, hashes), availability 6:50 (denial of service). Stops before a SYN-flood example that gives the handshake order wrongly.
0:00–9:07 پیشان دەدات: لە 0:00 (، ، و )، لە 3:51 ( و )، لە 6:50 (). پێش نموونەیەکی SYN flood دەوەستێت کە ڕیزبەندیی دەستلێدانەکە بە هەڵە دەڵێت.
Trade-offs: the goals pull against each otherئاڵوگۆڕی سوود و زیان: ئامانجەکان یەکتری ڕادەکێشن
The English word trade-off joins trade (exchange, buying and selling) and off (here: losing, going away; like 'unavailable', 'absent', 'away'). A trade-off is an exchange in which you give up one thing to gain another. In security, more of one objective often means less of another. (A related balance, security against functionality and ease of use, is the trade-off triangle.)
وشەی ئینگلیزیی trade-off لە trade (ئاڵوگۆڕ، بازرگانی) و off (لێرەدا: لەدەستدان، ڕۆیشتن؛ وەک unavailable، absent، away) پێکهاتووە. واتە ئاڵوگۆڕێک کە تێیدا شتێک لەدەست دەدەیت لەپێناو بەدەستهێنانی شتێکی تر. لە زیاتری ئامانجێک زۆرجار واتە کەمتری ئامانجێکی تر. (هاوسەنگییەکی پەیوەست، بەرامبەر کارایی و ، لە سێگۆشەی ئاڵوگۆڕدا باس کراوە.)
What is the trade-off between the security objectives? (a) Confidentiality reduces integrity because secret data is higher quality. (b) Integrity requires that the data is kept in an isolated location and cannot be accessed. (c) Increased confidentiality may reduce availability. (d) Confidential and correct data has high trade-off availability.
ئاڵوگۆڕی سوود و زیان لە نێوان ئامانجەکانی چییە؟ (أ) کەم دەکاتەوە چونکە نهێنی کوالیتیی بەرزترە. (ب) پێویستی بەوەیە لە شوێنێکی دابڕاودا هەڵبگیرێت و دەستی پێ نەگات. (ج) زیادکردنی لەوانەیە کەم بکاتەوە. (د) نهێنی و دروست ئاڵوگۆڕی بەرزی هەیە.
Hintئاماژە
Think of a file protected by so many locks that even its owner struggles to open it.
بیر لە بکەرەوە کە ئەوەندە قفڵی لێ دراوە تەنانەت خاوەنەکەشی بە زەحمەت دەیکاتەوە.
Show answerوەڵامەکە پیشان بدە
The answer is (c). Confidentiality can be raised so far that the data, the system or the device is so locked and hidden that it is no longer available to the people who need it: gaining one side of protection may lose another side. That is the trade-off between the security objectives.
وەڵامەکە (ج)یە. دەکرێت ئەوەندە بەرز بکرێتەوە کە ، سیستەم یان ئامێرەکە ئەوەندە قفڵ و شاراوە بێت کە چیتر بۆ ئەو کەسانەی پێویستیانە بەردەست نەبێت: بەدەستهێنانی لایەنێکی پاراستن لەوانەیە لایەنێکی تر لەدەست بدات. ئەمەیە ئاڵوگۆڕی سوود و زیان لە نێوان ئامانجەکانی .
Notice the careful word may. The answer does not say confidentiality always reduces availability, only that it can. Good technical writing uses this kind of careful, 'conscious' language: a well-designed system can be both secret and available.
سەرنجی وشە وردەکەی لەوانەیە (may) بدە. وەڵامەکە ناڵێت هەمیشە کەم دەکاتەوە، تەنها دەڵێت دەکرێت. باش ئەم جۆرە زمانە وردە بەکار دەهێنێت (conscious language): سیستەمێکی باش دیزاینکراو دەتوانێت هەم نهێنی بێت و هەم بەردەست.
- (a) is wrong: keeping data secret does not make it more correct. A secret file can still contain mistakes, and confidentiality and integrity are separate promises.
- (b) is wrong: integrity does not mean isolating data or making it inaccessible. It means the data stays accurate and consistent. Data with high integrity usually should be accessible, because users need it correct and reliable. Isolating data completely would reduce availability; it would not improve integrity.
- (d) is wrong: the sentence uses the words without a clear meaning; 'trade-off availability' is not a property of data. It sounds technical but says nothing.
- (أ) هەڵەیە: نهێنی هێشتنەوەی دروستتری ناکات. نهێنی هێشتا دەکرێت هەڵەی تێدا بێت و و دوو بەڵێنی جیاوازن.
- (ب) هەڵەیە: واتای دابڕین یان دەستپێنەگەیشتنی نییە. واتە ورد و ڕێکوپێک دەمێنێتەوە. بە بەرز زۆرجار دەبێت بەردەست بێت، چونکە بە دروستی و متمانەپێکراوی پێویستیان پێیەتی. دابڕینی تەواوی کەم دەکاتەوە؛ باشتر ناکات.
- (د) هەڵەیە: ڕستەکە وشەکان بەبێ واتایەکی ڕوون بەکار دەهێنێت؛ « ئاڵوگۆڕ» تایبەتمەندیی نییە. تەکنیکی دەنگ دەداتەوە بەڵام هیچ ناڵێت.
Beyond CIA: authenticity, non-repudiation, accountability and AAAلە دەرەوەی CIA: ڕەسەنایەتی، نکۆڵی‌لێنەکردن، لێپرسینەوە و AAA
Three more properties appear in every modern security textbook and exam. They answer the questions 'is it real?', 'can someone deny it?' and 'who did it?'.
سێ تایبەتمەندیی تر لە هەموو کتێب و تاقیکردنەوەیەکی نوێی دەردەکەون. وەڵامی ئەم پرسیارانە دەدەنەوە: «ڕاستەقینەیە؟»، «کەسێک دەتوانێت نکۆڵی لێ بکات؟» و «کێ کردی؟».
| Propertyتایبەتمەندی | Meaningواتا | Example and toolنموونە و ئامراز |
|---|---|---|
| Authenticity | being genuine: the message, the website or the sender is who and what it claims to beڕەسەنبوون: نامەکە، یان نێرەرەکە هەمان ئەو کەس و شتەیە کە دەڵێت | the padlock certificate of a real bank website; a signed software updateبڕوانامەی قفڵەکەی بانکی ڕاستەقینە؛ واژووکراو |
| Non-repudiation | a person cannot falsely deny an action, such as sending a message or approving a paymentکەسێک ناتوانێت بە درۆ نکۆڵی لە کارێک بکات، وەک ناردنی نامەیەک یان پەسەندکردنی پارەدانێک | a digital signature proves who signed and that nothing changedواژووی دیجیتاڵی دەیسەلمێنێت کێ واژووی کردووە و هیچ شتێک نەگۆڕاوە |
| Accountability | every action can be traced to the one person or program that did itهەموو کارێک دەتوانرێت بگەڕێنرێتەوە بۆ ئەو تاکە کەس یان بەرنامەیەی کردوویەتی | personal accounts (no shared 'admin' password) and logsهەژماری کەسی (نەک «admin»ـی هاوبەش) و |
Beyond CIA: authenticity, non-repudiation, accountability and AAAلە دەرەوەی CIA: ڕەسەنایەتی، نکۆڵی‌لێنەکردن، لێپرسینەوە و AAA
AAA: authentication, authorization, accountingAAA: پشتڕاستکردنەوەی ناسنامە، ڕێگەپێدان، تۆمارکردن
Systems put these ideas into practice with the AAA model: Authentication checks who you are (password, fingerprint, code on your phone). Authorization decides what you may do (a student may read marks; only exam staff may change them). Accounting records what you did (logins, logouts, changes), which gives accountability.
سیستەمەکان ئەم بیرۆکانە بە مۆدێلی جێبەجێ دەکەن: دەپشکنێت تۆ کێیت (، پەنجەمۆر، کۆدێک لەسەر مۆبایلەکەت). بڕیار دەدات دەتوانیت چی بکەیت (خوێندکار دەتوانێت نمرەکان بخوێنێتەوە؛ تەنها کارمەندانی تاقیکردنەوە دەتوانن بیانگۆڕن). تۆمارکردن (accounting) ئەوەی کردت تۆمار دەکات (چوونەژوورەوە، چوونەدەرەوە، گۆڕانکاری)، کە دابین دەکات.
Common mistakesهەڵە باوەکان
| Mistakeهەڵە | Why it is wrongبۆچی هەڵەیە | Do this insteadلە جیاتی ئەوە ئەمە بکە |
|---|---|---|
| Thinking security means only secrecyوا بزانیت تەنها نهێنی هێشتنەوەیە | Correct data and a working service matter just as much دروست و خزمەتگوزارییەکی کارا بە هەمان ئەندازە گرنگن | Check all three corners for every systemبۆ هەموو سیستەمێک هەر سێ گۆشەکە بپشکنە |
| Believing integrity means hiding or isolating dataباوەڕکردن بەوەی واتە شاردنەوە یان دابڕینی | Integrity is about correctness; isolation only hurts availability دەربارەی دروستییە؛ دابڕین تەنها زیان بە دەگەیەنێت | Protect correctness with permissions, logs and hashesدروستی بە مۆڵەت، و هاش بپارێزە |
| Checking only the file size to prove nothing changedپشکنینی تەنها قەبارەی بۆ سەلماندنی ئەوەی هیچ نەگۆڕاوە | A change can keep the same sizeگۆڕانکارییەک دەتوانێت هەمان قەبارە بهێڵێتەوە | Compare a hash (fingerprint) of the fileهاشی (پەنجەمۆری) بەراورد بکە |
| Adding locks without thinking about usersزیادکردنی قفڵ بەبێ بیرکردنەوە لە | Too much confidentiality can block the people who need the data زۆر دەتوانێت ڕێگە لەو کەسانە بگرێت کە پێویستیان بە هەیە | Look for the balance (the trade-off) on purposeبە ئەنقەست بەدوای هاوسەنگیدا (ئاڵوگۆڕی سوود و زیان) بگەڕێ |
| Using one shared admin password for everyoneبەکارهێنانی یەک admin بۆ هەمووان | Nobody can tell who did what: accountability is lostکەس ناتوانێت بزانێت کێ چی کردووە: لەدەست دەچێت | Give each person their own account and keep logsبە هەر کەسێک هەژمارێکی تایبەت بدە و هەڵبگرە |
Exercisesڕاهێنانەکان
For each event, name the objective that is broken (confidentiality, integrity, availability, or securing computing resources): (a) a power cut stops the clinic's appointment system for a day; (b) a shop assistant photographs customers' card numbers; (c) a virus changes numbers in an accounting spreadsheet; (d) a student's laptop is secretly used in a botnet; (e) an ex-employee's account still works and he reads the new prices.
بۆ هەر ڕووداوێک ناوی ئەو ئامانجە بهێنە کە شکاوە (، ، یان پاراستنی سەرچاوەکانی ژمێرکاری): (أ) بڕانی کارەبا سیستەمی نۆرەگرتنی نۆرینگەیەک بۆ ڕۆژێک ڕادەگرێت؛ (ب) فرۆشیارێکی دوکان وێنەی ژمارەی کارتی کڕیاران دەگرێت؛ (ج) ڤایرۆسێک ژمارەکانی ناو فایلێکی ژمێریاری لە دەگۆڕێت؛ (د) لاپتۆپی خوێندکارێک بە نهێنی لە بەکار دەهێنرێت؛ (هـ) هەژماری فەرمانبەرێکی پێشوو هێشتا کار دەکات و ئەو نرخە نوێیەکان دەخوێنێتەوە.
Show answerوەڵامەکە پیشان بدە
- (a) Availability.
- (b) Confidentiality.
- (c) Integrity.
- (d) Securing computing resources (improper use).
- (e) Confidentiality, caused by a weak process: accounts were not closed when people left.
- (أ) .
- (ب) .
- (ج) .
- (د) پاراستنی سەرچاوەکانی ژمێرکاری (بەکارهێنانی ناڕەوا).
- (هـ) ، بەهۆی ڕێکارێکی لاوازەوە: هەژمارەکان کاتێک خەڵک ڕۆیشتن دانەخران.
A mobile wallet app called 'Shilan Pay' lets people send money with their phone. Write one sentence for each objective (C, I, A) saying what it means for this app, like the course's missile and hospital examples. Then name one defence for each.
جزدانی مۆبایل بە ناوی «Shilan Pay» ڕێگە بە خەڵک دەدات بە مۆبایلەکەیان پارە بنێرن. بۆ هەر ئامانجێک (C، I، A) ڕستەیەک بنووسە کە بڵێت بۆ ئەم چ واتایەکی هەیە، وەک نموونەکانی مووشەک و نەخۆشخانەی کۆرسەکە. پاشان بۆ هەریەکەیان بەرگرییەک ناو ببە.
Show answerوەڵامەکە پیشان بدە
- Confidentiality: a user's balance and transfers must not be improperly disclosed. Defence: authentication with a PIN or fingerprint, encryption of the connection.
- Integrity: the amount and the receiver of a transfer must be correct; 10,000 dinars must not become 100,000. Defence: integrity checks (hashes, signatures) and logs of every transaction.
- Availability: users can send money when they need to, also at the end of the month when everyone pays rent. Defence: extra servers, DDoS protection, backups.
- : باڵانس و ناردنەکانی نابێت بە ناڕەوا ئاشکرا بکرێن. بەرگری: بە PIN یان پەنجەمۆر، پەیوەندییەکە.
- : بڕ و وەرگری ناردنێک دەبێت دروست بن؛ 10,000 دینار نابێت ببێتە 100,000. بەرگری: پشکنینی (هاش، واژوو) و هەموو مامەڵەیەک.
- : دەتوانن کاتێک پێویستیانە پارە بنێرن، لە کۆتایی مانگیش کە هەمووان کرێ دەدەن. بەرگری: زیادە، پاراستن لە DDoS، .
When you open your university portal: (1) you type your student number and password and get a code by SMS; (2) the portal shows your own marks but not your classmates'; (3) the portal records that you logged in at 21:14 from your phone. Which step is authentication, which is authorization and which is accounting?
کاتێک پۆرتاڵی زانکۆکەت دەکەیتەوە: (1) ژمارەی خوێندکاری و دەنووسیت و کۆدێک بە SMS وەردەگریت؛ (2) پۆرتاڵەکە نمرەکانی خۆت پیشان دەدات بەڵام هی هاوپۆلەکانت نا؛ (3) پۆرتاڵەکە تۆمار دەکات کە کاتژمێر 21:14 لە مۆبایلەکەتەوە چوویتە ژوورەوە. کام هەنگاو ، کامیان و کامیان تۆمارکردن؟
Show answerوەڵامەکە پیشان بدە
(1) Authentication: proving who you are, here with two factors. (2) Authorization: deciding what you may see. (3) Accounting: recording what you did, which supports accountability.
(1) : سەلماندنی ئەوەی کێیت، لێرەدا بە دوو هۆکار. (2) : بڕیاردان لەسەر ئەوەی دەتوانیت چی ببینیت. (3) تۆمارکردن: تۆمارکردنی ئەوەی کردت، کە پشتگیریی دەکات.
Summary and reviewپوختە و پێداچوونەوە
- Confidentiality: prevent, detect and deter improper disclosure. Integrity: improper modification. Availability: improper denial of access. Fourth objective: improper use of computing resources.
- The same objectives fit a missile, a hospital and an exam portal; each corner has its own attacks and defences.
- The objectives trade off: increased confidentiality may reduce availability. Good design looks for the balance.
- Authenticity (is it genuine?), non-repudiation (can it be denied?) and accountability (who did it?) complete the picture; AAA (authentication, authorization, accounting) puts them into practice.
- : ڕێگرتن، دۆزینەوە و ترساندن لە ئاشکراکردنی ناڕەوا. : گۆڕینی ناڕەوا. : بێبەشکردنی ناڕەوا لە دەستڕاگەیشتن. ئامانجی چوارەم: بەکارهێنانی ناڕەوای سەرچاوەکانی ژمێرکاری.
- هەمان ئامانجەکان لەگەڵ مووشەک، نەخۆشخانە و پۆرتاڵی تاقیکردنەوەدا دەگونجێن؛ هەر گۆشەیەک و بەرگریی تایبەتی خۆی هەیە.
- ئامانجەکان ئاڵوگۆڕی سوود و زیانیان هەیە: زیادکردنی لەوانەیە کەم بکاتەوە. دیزاینی باش بەدوای هاوسەنگیدا دەگەڕێت.
- (ڕەسەنە؟)، (دەتوانرێت نکۆڵی لێ بکرێت؟) و (کێ کردی؟) وێنەکە تەواو دەکەن؛ (، ، تۆمارکردن) جێبەجێیان دەکات.
Why is option (b) of Question 1 wrong?بۆچی بژاردەی (ب)ی پرسیاری یەکەم هەڵەیە؟
Integrity means data stays accurate and consistent, not isolated. Isolating data would lower availability without improving integrity.
واتە ورد و ڕێکوپێک دەمێنێتەوە، نەک دابڕاو. دابڕینی کەم دەکاتەوە بەبێ ئەوەی باشتر بکات.
Why is the file size not enough to check integrity?بۆچی قەبارەی فایل بۆ پشکنینی دروستی بەس نییە؟
A change can keep the same size. A hash changes completely if even one bit changes.
گۆڕانکارییەک دەتوانێت هەمان قەبارە بهێڵێتەوە. هاش بە گۆڕانی تەنانەت یەک بیتیش بە تەواوی دەگۆڕێت.
What is the difference between authentication and authorization?جیاوازیی نێوان پشتڕاستکردنەوەی ناسنامە و ڕێگەپێدان چییە؟
Authentication checks who you are; authorization decides what you are allowed to do.
دەپشکنێت تۆ کێیت؛ بڕیار دەدات ڕێگەت پێ دەدرێت چی بکەیت.
Lesson complete!وانەکە تەواو بوو!
Well done. Review the key terms, then go on to the next lesson.دەستخۆش. سەیرێکی زاراوە سەرەکییەکان بکەرەوە، پاشان بڕۆ بۆ وانەی داهاتوو.
Key termsزاراوە سەرەکییەکان
Threats, Vulnerabilities, Attacks and Riskهەڕەشەکان، خاڵە لاوازەکان، هێرشەکان و مەترسی
Related lecturesوانە پەیوەندیدارەکان
- Threats, Vulnerabilities, Attacks and Riskهەڕەشەکان، خاڵە لاوازەکان، هێرشەکان و مەترسی
- Encryption, Hashing and Digital Signaturesشفرەکردن، هاشکردن و واژووە دیجیتاڵییەکان
- Passwords, MFA and Access Controlتێپەڕەوشەکان، MFA و کۆنترۆڵی دەستڕاگەیشتن
- Security by Obscurity, by Legislation, and the Trade-off Triangleئاسایش بە شاردنەوە، ئاسایش بە یاسا و سێگۆشەی هاوسەنگی
- Database Security: Threats and Countermeasuresئاسایشی بنکەدراوە: هەڕەشەکان و ڕێوشوێنەکانی بەرگری
- Backup and Recoveryباکئەپ و گەڕاندنەوەی دراوە
References and further readingسەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر
- NIST CSRC Glossary: confidentiality
- NIST CSRC Glossary: integrity
- NIST CSRC Glossary: availability
- NIST CSRC Glossary: non-repudiation
- NIST CSRC Glossary: authenticity
- NIST CSRC Glossary: accountability
- NIST CSRC Glossary: authentication
- Professor Messer: Authentication, Authorization, and Accounting – CompTIA Security+ SY0-701 – 1.2
- Professor Messer: Non-repudiation – CompTIA Security+ SY0-701 – 1.2
This lecture is a first edition. The Kurdish text and terminology are waiting for review by Kurdish IT teachers.ئەم وانەیە چاپی یەکەمە. دەقە کوردییەکە و زاراوەکانی چاوەڕێی پێداچوونەوەی مامۆستایانی کوردی بواری IT ن.