Malware: Viruses, Worms, Trojans, Ransomware and Spywareنەرمەواڵەی زیانبەخش: ڤایرۆسەکانی کۆمپیوتەر، کرمەکان، ئەسپەکانی ترۆیا، نەرمەواڵەی بارمتەگر و نەرمەواڵەی سیخوڕی

Malware (short for malicious software) is any program designed to harm or exploit a computer, a phone, a network or the people who use them. NIST describes it as code, often hidden inside other programs, that destroys data, runs harmful or intrusive programs, or attacks the confidentiality, integrity or availability of a system — the three goals you met in the CIA triad. For most computers it is the most common threat from outside.

نەرمەواڵەی زیانبەخش هەر بەرنامەیەکە کە بۆ زیانگەیاندن یان خراپ بەکارهێنانی کۆمپیوتەرێک (Computer)، مۆبایلێک، ڕایەڵەیەک (Network) یان ئەو کەسانەی بەکاری دەهێنن دروست کراوە. NIST وا وەسفی دەکات: کۆدێک، زۆرجار شاراوە لەناو بەرنامەی تردا، کە دراوە (Data) لەناو دەبات، بەرنامەی زیانبەخش یان دەستدرێژیکار کار پێدەکات، یان هێرش (Attack) دەکاتە سەر بەنهێنی مانەوە (Confidentiality)، دروستی (Integrity) یان بەردەستبوونی (Availability) سیستەمێک — ئەو سێ ئامانجەی لە سێگۆشەی CIAدا بینیت. بۆ زۆربەی کۆمپیوتەرەکان باوترین هەڕەشەیە (Threat) لە دەرەوە.

Names like virus and worm can be confusing, so ask three questions about any malware:

ناوی وەک ڤایرۆسی کۆمپیوتەر و کرم دەتوانن سەرلێشێوێنەر بن، بۆیە دەربارەی هەر نەرمەواڵەیەکی زیانبەخش سێ پرسیار بکە:

A computer virus attaches itself to a legitimate file or program (its host) and makes copies of itself in other files. Like a flu virus, it cannot live alone: it spreads only when the infected host runs — usually because a person opens the file or starts the program. Then it infects more files, and those files travel to new computers by e-mail, USB sticks or shared folders.

ڤایرۆسی کۆمپیوتەر خۆی بە فایلێک یان بەرنامەیەکی یاسایی (خانەخوێکەی)ـەوە دەلکێنێت و لە فایلەکانی تردا کۆپیی خۆی دروست دەکات. وەک ڤایرۆسی هەڵامەت، ناتوانێت بە تەنها بژی: تەنها کاتێک بڵاو دەبێتەوە کە خانەخوێ تووشبووەکە کار بکات — زۆرجار لەبەر ئەوەی کەسێک فایلەکە دەکاتەوە یان بەرنامەکە هەڵدەکات. پاشان فایلێکی زیاتر تووش دەکات و ئەو فایلانە بە ئیمەیڵ، بیرگەکانی فلاش یان بوخچە هاوبەشەکان دەگەنە کۆمپیوتەری نوێ.

NIST names a few kinds. File infectors attach to programs; boot-sector viruses infect the part of a disk that starts the computer; macro viruses hide in documents. A macro is a small program inside a Word or Excel file. For years, attackers sent documents that asked: 'Enable content to see this invoice' — and that button ran the virus. Since 2022, Office for Windows blocks macros in files from the Internet by default, which removed one of the commonest infection routes.

NIST چەند جۆرێک ناو دەبات. تووشکەرانی فایل خۆیان بە بەرنامەکانەوە دەلکێنن؛ ڤایرۆسەکانی بەشی دەستپێکردن ئەو بەشەی دیسک تووش دەکەن کە کۆمپیوتەرەکە هەڵدەکات؛ ڤایرۆسەکانی ماکرۆ (Macro) لەناو بەڵگەنامەکاندا خۆیان دەشارنەوە. ماکرۆ بەرنامەیەکی بچووکە لەناو فایلێکی Word یان Excel. بۆ چەندین ساڵ هێرشبەرەکان (Attacker) بەڵگەنامەیان دەنارد کە دەیانپرسی: «⁦Enable content⁩ دابگرە بۆ بینینی ئەم پسوولەیە» — و ئەو دوگمەیە ڤایرۆسەکەی کار پێدەکرد. لە ٢٠٢٢ـەوە Office لەسەر Windows بە شێوەی بنەڕەتی ماکرۆکانی ئەو فایلانە ڕادەگرێت کە لە ئینتەرنێتەوە (Internet) دێن، کە یەکێک لە باوترین ڕێگاکانی تووشبوونی لابرد.

A worm is a complete program that copies itself and spreads without any human action. It does not need a host file and nobody has to click anything. Most worms use a vulnerability in a network service: they scan for computers with the same unpatched hole, break in, copy themselves there, and start scanning again. That is why a worm can fill a whole network in minutes.

کرم بەرنامەیەکی تەواوە کە خۆی کۆپی دەکات و بێ هیچ کارێکی مرۆیی بڵاو دەبێتەوە. پێویستی بە فایلێکی خانەخوێ نییە و کەس پێویست ناکات کلیک لە هیچ شتێک بکات. زۆربەی کرمەکان خاڵێکی لاواز لە خزمەتگوزارییەکی ڕایەڵەدا بەکار دەهێنن: بەدوای ئەو کۆمپیوتەرانەدا دەگەڕێن کە هەمان کونی پینەنەکراویان هەیە، دەچنە ژوورەوە، خۆیان لەوێ کۆپی دەکەن و دووبارە دەست بە گەڕان دەکەنەوە. بۆیە کرمێک دەتوانێت لە چەند خولەکێکدا هەموو ڕایەڵەیەک پڕ بکات.

WannaCry (12 May 2017) was ransomware with a worm inside. It spread through a hole in the Windows file-sharing service (SMB version 1). Microsoft had released the patch on 14 March 2017 — two months earlier — but in the first days Europol counted about 200,000 victims in at least 150 countries, all on unpatched computers. The full story is in Ransomware.

WannaCry (١٢ی ئایاری ٢٠١٧) نەرمەواڵەی بارمتەگر بوو کە کرمێکی تێدا بوو. لە ڕێگەی کونێک لە خزمەتگوزاریی هاوبەشکردنی فایلی ⁦Windows (SMB⁩ وەشانی ١)ـەوە بڵاو بووەوە. Microsoft لە ١٤ی ئاداری ٢٠١٧دا پینەکەی (Patch) بڵاو کردبووەوە — دوو مانگ پێشتر — بەڵام لە یەکەم ڕۆژەکاندا Europol نزیکەی ٢٠٠٬٠٠٠ قوربانیی لە لایەنی کەم ١٥٠ وڵات ژمارد، هەموویان لەسەر کۆمپیوتەری پینەنەکراو. هەموو چیرۆکەکە لە نەرمەواڵەی بارمتەگردایە.

The animation runs the same small office twice. On the left a virus waits inside a file until someone opens it; on the right a worm jumps from computer to computer by itself through an unpatched hole.

ئەنیمەیشنەکە (Animation) هەمان نووسینگەی بچووک دوو جار پیشان دەدات. لە لای چەپ ڤایرۆسی کۆمپیوتەر لەناو فایلێکدا چاوەڕێ دەکات تا کەسێک دەیکاتەوە؛ لە لای ڕاست کرم خۆی بە خۆی لە ڕێگەی کونێکی پینەنەکراوەوە لە کۆمپیوتەرێکەوە بۆ کۆمپیوتەرێک باز دەدات.

A Trojan horse (or just Trojan) pretends to be legitimate software — a free game, a 'cracked' copy of a paid program, a fake update, a useful-looking app — so that you install it yourself. Inside is a hidden payload. Unlike a virus or a worm, a Trojan does not copy itself; it relies on tricking people. Once running, it often installs other attacker tools, such as a backdoor or a password stealer.

ئەسپی ترۆیا خۆی وەک نەرمەواڵەیەکی یاسایی پیشان دەدات — یارییەکی بێبەرانبەر، کۆپییەکی «شکێنراو»ی بەرنامەیەکی پارەدار، نوێکردنەوەیەکی (Update) ساختە، ئەپێک (App) کە بەسوود دەردەکەوێت — بۆ ئەوەی خۆت دایبمەزرێنیت. لەناویدا پەیلۆدێکی شاراوە هەیە. بە پێچەوانەی ڤایرۆسی کۆمپیوتەر و کرم، ئەسپی ترۆیا خۆی کۆپی ناکات؛ پشت بە فریودانی خەڵک دەبەستێت. کاتێک کار دەکات، زۆرجار ئامرازی تری هێرشبەر دادەمەزرێنێت، وەک پشتەدەرگایەک یان دزێکی تێپەڕەوشە.

Example: Emotet. Emotet appeared in 2014 as a banking Trojan that stole online-banking details. It arrived mainly in phishing e-mails with infected Word attachments or malicious links, and once inside a network it spread further by guessing passwords. Over time its owners turned it into a door-opener: they rented out access to infected computers so that other criminals could install their own malware, including ransomware. In January 2021 police from eight countries, coordinated by Europol, took over its servers. It came back in November 2021 — a reminder that removing one criminal tool is rarely the end.

نموونە: Emotet. Emotet لە ٢٠١٤دا وەک ئەسپی ترۆیای بانکی دەرکەوت کە زانیاریی بانکی ئۆنلاینی دەدزی. بە شێوەیەکی سەرەکی لە ئیمەیڵەکانی فیشینگدا (Phishing) دەهات کە هاوپێچی Wordـی تووشبوو یان بەستەری (Hyperlink) زیانبەخشیان تێدا بوو. کاتێکیش دەچووە ناو ڕایەڵەیەکەوە بە پێشبینیکردنی تێپەڕەوشەکان زیاتر بڵاو دەبووەوە. بە تێپەڕبوونی کات خاوەنەکانی کردیان بە دەرگاکەرەوە: دەستڕاگەیشتن بە کۆمپیوتەرە تووشبووەکانیان بە کرێ دەدا بۆ ئەوەی تاوانبارانی تر نەرمەواڵەی زیانبەخشی خۆیان دابمەزرێنن، لەوانە نەرمەواڵەی بارمتەگر. لە کانوونی دووەمی ٢٠٢١دا پۆلیسی هەشت وڵات، بە هەماهەنگیی Europol، دەستیان بەسەر ڕاژەکارەکانیدا (Server) گرت. لە تشرینی دووەمی ٢٠٢١دا گەڕایەوە — بیرخستنەوەیەک کە لابردنی یەک ئامرازی تاوانکاری بە دەگمەن کۆتاییە.

Ransomware encrypts the victim's files so they cannot be opened, then demands payment — usually in cryptocurrency — for the key. Modern gangs usually steal the data first and threaten to publish it too ('double extortion'), so even good backups do not remove all the pressure. Some attacks that look like ransomware are really wipers: NotPetya (2017) demanded a ransom but could not give the files back.

نەرمەواڵەی بارمتەگر فایلەکانی قوربانی شفرە دەکات بۆ ئەوەی نەکرێنەوە، پاشان داوای پارە دەکات — زۆرجار بە پارەی کریپتۆ (Cryptocurrency) — بۆ کلیلەکە (Key). دەستە نوێکان زۆرجار سەرەتا دراوەکە دەدزن و هەڕەشەی بڵاوکردنەوەشی دەکەن («بارمتەگرتنی دووقات (Double extortion)»)، بۆیە تەنانەت باکئەپی (Backup) باش هەموو فشارەکە لانابات. هەندێک هێرش کە وەک نەرمەواڵەی بارمتەگر دەردەکەون لە ڕاستیدا نەرمەواڵەی سڕەرەوەن (Wiper): NotPetya (٢٠١٧) داوای پارەی کرد بەڵام نەیدەتوانی فایلەکان بگەڕێنێتەوە.

Spyware secretly gathers information about a user and sends it to someone else: the websites you visit, your messages, your location, your passwords, sometimes your camera or microphone. It often arrives inside a Trojan or bundled with 'free' software. On phones, stalkerware is spyware that a jealous partner or a controlling relative installs on someone's phone — a serious invasion of privacy and, in many countries, a crime.

نەرمەواڵەی سیخوڕی بە نهێنی زانیاری دەربارەی بەکارهێنەرێک کۆدەکاتەوە و بۆ کەسێکی تری دەنێرێت: سەردانی کام تۆڕگە دەکەیت، نامەکانت، شوێنەکەت، تێپەڕەوشەکانت، هەندێک جار کامێرا یان مایکرۆفۆنەکەت. زۆرجار لەناو ئەسپێکی ترۆیا یان لەگەڵ نەرمەواڵەی «بێبەرانبەر»ـدا دێت. لەسەر مۆبایل، stalkerware نەرمەواڵەی سیخوڕییە کە هاوسەرێکی بەدگومان یان خزمێکی کۆنترۆڵکەر لەسەر مۆبایلی کەسێک دایدەمەزرێنێت — دەستدرێژییەکی گەورەیە بۆ سەر تایبەتێتی (Privacy) و لە زۆر وڵاتدا تاوانە.

The course lists five classic types. Real attacks use more tools, which NIST calls attacker tools because they are usually delivered by other malware:

کۆرسەکە پێنج جۆری کلاسیک دەژمێرێت. هێرشە ڕاستەقینەکان ئامرازی زیاتر بەکار دەهێنن، کە NIST پێیان دەڵێت ئامرازەکانی هێرشبەر چونکە زۆرجار لە لایەن نەرمەواڵەی زیانبەخشی ترەوە دەگەیەنرێن:

A keylogger brings two threats: it records your passwords and everything else you type, such as messages and card numbers, and those stolen passwords later let the attacker into your accounts. So some banking websites show a virtual keyboard whose keys change place every time: you click the letters on the screen instead of typing. A keylogger that records only key presses then sees nothing useful, and one that records click positions cannot tell which letter was under the mouse. An ordinary on-screen keyboard with a fixed layout is weaker, because the click positions give the letters away. It is not perfect: malware that takes screenshots or reads the screen can still see what you click — so MFA remains the real defence.

کیلۆگەر دوو هەڕەشە دەهێنێت: تێپەڕەوشەکان و هەموو شتێکی تر کە تایپی دەکەیت (وەک نامە و ژمارەی کارت) تۆمار دەکات، هەروەها ئەو تێپەڕەوشە دزراوانە دواتر ڕێگە بە هێرشبەر دەدەن بچێتە ناو هەژمارەکانتەوە. بۆیە هەندێک تۆڕگەی بانک کیبۆردێکی سەر شاشە (Virtual keyboard) پیشان دەدەن کە دوگمەکانی (Key) هەموو جارێک شوێن دەگۆڕن: لە جیاتی تایپکردن، کلیک لە پیتەکانی سەر شاشەکە دەکەیت. کیلۆگەرێک کە تەنها داگرتنی دوگمەکان تۆمار دەکات هیچ شتێکی بەسوود نابینێت و ئەوەی شوێنی کلیکەکان تۆمار دەکات ناتوانێت بزانێت کام پیت لە ژێر ماوسەکەدا (Mouse) بوو. کیبۆردێکی سەر شاشەی ئاسایی کە شوێنی دوگمەکانی جێگیرە لاوازترە، چونکە شوێنی کلیکەکان پیتەکان ئاشکرا دەکەن. ئەمەش تەواو نییە: نەرمەواڵەی زیانبەخش کە وێنەی شاشە (Screenshot) دەگرێت یان شاشەکە دەخوێنێتەوە هێشتا دەبینێت کلیک لە چی دەکەیت — بۆیە پشتڕاستکردنەوەی فرەهۆکاری بەرگرییە ڕاستەقینەکە دەمێنێتەوە.

A bot (or zombie) is a device infected with malware that waits for orders. A botnet is a large group of bots — sometimes hundreds of thousands — controlled together by one attacker through a control server. The owners usually notice nothing, except perhaps a slower device. Botnets are rented out to run DDoS attacks that flood a website until it goes offline, to send spam and phishing, to try stolen passwords on many sites, or to mine cryptocurrency. The device owners are victims too.

بۆت (یان زۆمبی) ئامێرێکە کە تووشی نەرمەواڵەی زیانبەخش بووە و چاوەڕێی فەرمان دەکات. بۆتنێت کۆمەڵێکی گەورەی بۆتە — هەندێک جار سەدان هەزار — کە هێرشبەرێک لە ڕێگەی ڕاژەکارێکی کۆنترۆڵەوە پێکەوە کۆنترۆڵیان دەکات. خاوەنەکان زۆرجار هیچ هەست ناکەن، جگە لەوەی ڕەنگە ئامێرەکەیان خاوتر بێت. بۆتنێتەکان بە کرێ دەدرێن بۆ ئەنجامدانی هێرشەکانی ڕێگەگرتنی دابەشکراو لە خزمەتگوزاری کە تۆڕگەیەک پڕ دەکەن تا لە کار دەکەوێت، بۆ ناردنی سپام (Spam) و فیشینگ، بۆ تاقیکردنەوەی تێپەڕەوشەی دزراو لەسەر چەندین تۆڕگە، یان بۆ دەرهێنانی پارەی کریپتۆ. خاوەنی ئامێرەکانیش قوربانین.

Many botnets are built from Internet of Things devices — cameras, routers, video recorders — that still use their factory default passwords. The best-known example, Mirai, is explained in Malware today.

زۆر بۆتنێت لە ئامێرەکانی ئینتەرنێتی شتەکان (Internet of Things) دروست دەکرێن — کامێرا، ڕێدۆزەکان (Router)، تۆمارکەری ڤیدیۆ — کە هێشتا تێپەڕەوشە بنەڕەتییەکانی (Default password) کارگە بەکار دەهێنن. ناسراوترین نموونە، Mirai، لە نەرمەواڵەی زیانبەخش ئەمڕۆدا ڕوون کراوەتەوە.

Whatever its type, malware has to reach your device first. Almost every infection uses one of these doors, and each door has its own lock:

جۆرەکەی هەرچییەک بێت، نەرمەواڵەی زیانبەخش سەرەتا دەبێت بگاتە ئامێرەکەت. نزیکەی هەموو تووشبوونێک یەکێک لەم دەرگایانە بەکار دەهێنێت و هەر دەرگایەک قوفڵی خۆی هەیە:

Antivirus software scans files when they are downloaded, opened or run (on-access) and when you ask (on-demand). It uses several methods together:

بەرنامەی دژەڤایرۆس فایلەکان دەپشکنێت کاتێک دادەبەزێنرێن، دەکرێنەوە یان کاریان پێدەکرێت (لە کاتی دەستڕاگەیشتن) و کاتێک تۆ داوا دەکەیت (بە داواکاری). چەند ڕێگایەک پێکەوە بەکار دەهێنێت:

EDR (Endpoint Detection and Response) goes further. It records what happens on every computer and server, looks for suspicious behaviour across the whole organisation, and lets the security team cut an infected machine off the network from far away. This matters for fileless malware, which leaves no normal file to scan — see Malware today.

EDR زیاتر دەڕوات. ئەوەی لەسەر هەموو کۆمپیوتەر و ڕاژەکارێک ڕوو دەدات تۆمار دەکات، بەدوای ڕەفتاری گوماناویدا لە هەموو ڕێکخراوەکەدا دەگەڕێت و ڕێگە بە تیمی ئاسایش دەدات ئامێرێکی تووشبوو لە دوورەوە لە ڕایەڵە جیا بکاتەوە. ئەمە بۆ نەرمەواڵەی زیانبەخشی بێفایل (Fileless malware) گرنگە، کە هیچ فایلێکی ئاسایی بەجێناهێڵێت بۆ پشکنین — بڕوانە نەرمەواڵەی زیانبەخش ئەمڕۆ.

You may not need to buy anything. Windows 10 and 11 include Microsoft Defender Antivirus, which is on by default and gets new signatures through Windows Update; you find it in the Windows Security app. macOS has XProtect built in: it checks apps against the signatures of known malware, and Apple updates those signatures automatically. Other products exist — for example Norton, McAfee, Avast or AVG (examples, not recommendations).

لەوانەیە پێویست نەبێت هیچ شتێک بکڕیت. ⁦Windows 10⁩ و ⁦11⁩ ⁦Microsoft Defender Antivirus⁩ـیان تێدایە، کە بە شێوەی بنەڕەتی هەڵکراوە و واژووەکانی نەرمەواڵەی زیانبەخش نوێ لە ڕێگەی ⁦Windows Update⁩ـەوە وەردەگرێت؛ لە ئەپی ⁦Windows Security⁩ـدا دەیدۆزیتەوە. XProtect لەناو macOSـدا دانراوە: ئەپەکان لەگەڵ واژووەکانی نەرمەواڵەی زیانبەخش بەراورد دەکات کە پێشتر ناسراون و Apple ئەو واژووانە خۆکارانە نوێ دەکاتەوە. بەرهەمی تریش هەن — بۆ نموونە Norton، McAfee، Avast یان AVG (نموونەن، نەک پێشنیار).

Use one real-time antivirus, not two. Two programs that check every file at the same moment slow the computer and can conflict. Windows handles this itself: when another antivirus is installed, Defender switches off, and it switches back on if that product expires or is removed. Setting up a new PC is covered in After installing.

تەنها یەک بەرنامەی دژەڤایرۆسی کاتی ڕاستەقینە (Real-time) بەکار بهێنە، نەک دوو. دوو بەرنامە کە لە هەمان ساتدا هەموو فایلێک دەپشکنن کۆمپیوتەرەکە خاو دەکەنەوە و دەتوانن پێکدادان دروست بکەن. Windows خۆی ئەمە ڕێک دەخات: کاتێک بەرنامەیەکی دژەڤایرۆسی تر دادەمەزرێت Defender دەکوژێتەوە و ئەگەر ئەو بەرهەمە بەسەر بچێت یان لاببرێت دووبارە هەڵدەبێتەوە. ڕێکخستنی کۆمپیوتەرێکی نوێ لە دوای دامەزراندندا ڕوون کراوەتەوە.

Some malware, such as a rootkit, hides from the antivirus that runs inside the infected system, or stops Windows from starting at all. Two kinds of tool help. Portable (on-demand) scanners run from a USB flash drive without being installed — useful for a second opinion. Offline (bootable) scanners start the computer from a clean environment and scan the disk before the infected system loads. Windows has one built in: in Windows Security choose Virus & threat protection → Scan options → Microsoft Defender Offline scan. Save your work first: the PC restarts, scans for about 15 minutes and then starts Windows again.

هەندێک نەرمەواڵەی زیانبەخش، وەک ڕۆتکیت، خۆی لەو بەرنامەی دژەڤایرۆسەی دەشارێتەوە کە لەناو سیستەمە تووشبووەکەدا کار دەکات، یان ناهێڵێت Windows هەر دەست پێبکات. دوو جۆر ئامراز یارمەتی دەدەن. پشکنەرە گوازراوەکان (بە داواکاری) لە بیرگەیەکی فلاشەوە بێ دامەزراندن کار دەکەن — بۆ بۆچوونێکی دووەم بەسوودن. پشکنەرە دەرهێڵەکان کۆمپیوتەرەکە لە ژینگەیەکی پاکەوە دەست پێدەکەن (بووتکردن (Boot) لە بیرگەیەکی فلاش یان دیسکێکی پاکەوە) و پێش ئەوەی سیستەمە تووشبووەکە بار بێت دیسکەکە دەپشکنن. Windows یەکێکی تێدا دانراوە: لە ⁦Windows Security⁩ هەڵبژێرە ⁦Virus & threat protection⁩ ← ⁦Scan options⁩ ← ⁦Microsoft Defender Offline scan⁩. سەرەتا کارەکەت پاشەکەوت بکە: کۆمپیوتەرەکە دووبارە دەست پێدەکاتەوە، نزیکەی ١٥ خولەک دەپشکنێت و پاشان Windows دەکاتەوە.

Malware usually tries to stay hidden, but it often leaves traces. No single sign proves an infection — each can have an innocent cause — but several together are a reason to scan the device and ask for help.

نەرمەواڵەی زیانبەخش زۆرجار هەوڵ دەدات شاراوە بمێنێتەوە، بەڵام زۆرجار شوێنەوار بەجێ دەهێڵێت. هیچ نیشانەیەک بە تەنها تووشبوون ناسەلمێنێت — هەریەکەیان دەکرێت هۆکارێکی بێتاوانی هەبێت — بەڵام چەند نیشانەیەک پێکەوە هۆکارن بۆ پشکنینی ئامێرەکە و داوای یارمەتی.

If several signs appear together, follow the warning on the next screen: disconnect the device, report it and have it scanned.

ئەگەر چەند نیشانەیەک پێکەوە دەرکەوتن، ئاگادارکردنەوەکەی پەڕەی داهاتوو جێبەجێ بکە: ئامێرەکە جیا بکەرەوە، ڕاپۆرتی بکە و با بپشکنرێت.

Put the lesson together into habits. This list is for you; the next screen is for an organisation such as a school, clinic or shop.

وانەکە بکە بە خوو. ئەم لیستە بۆ خۆتە؛ پەڕەی داهاتوو بۆ ڕێکخراوێکە وەک قوتابخانە، نۆرینگە یان دوکانێک.